Private School Fees: દિલ્હી સરકારે ખાનગી શાળાઓની મનસ્વી ફી પર રોક લગાવવાની દિશામાં એક મોટું પગલું ભર્યું છે. નવા આદેશ હેઠળ, તમામ 1700થી વધુ પ્રાઇવેટ સ્કૂલોમાં ફી નક્કી કરવા માટે સમિતિઓની રચના કરવામાં આવશે. સરકાર દ્વારા ત્રણ શૈક્ષણિક સત્રો માટે ફી નક્કી કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
પ્રાઇવેટ સ્કૂલોમાં ફી વધારાને લઈને વિવાદ સતત વધી રહ્યો છે. શાળાઓની મનની ધારણા પર લગામ લગાવવા માટે દિલ્હીના શિક્ષણ નિયામક વેદિતા રેડ્ડીએ મોટું પગલું ભર્યું છે. 'દિલ્હી સ્કૂલ એજ્યુકેશન - ટ્રાન્સપરન્સી ઇન ફિક્સેશન એન્ડ રેગ્યુલેશન ઓફ ફીઝ 2025' હેઠળ હવે તમામ ખાનગી શાળાઓમાં ફી રેગ્યુલેશન કમિટીની રચના ફરજિયાત રહેશે, જે શાળાની ફી નક્કી કરશે. આ કમિટીમાં શાળા મેનેજમેન્ટના એક પ્રતિનિધિ અધ્યક્ષ રહેશે, જ્યારે શાળાના પ્રિન્સિપાલ સેક્રેટરી (સચિવ)ની ભૂમિકા ભજવશે.
આ ઉપરાંત, આ કમિટીમાં ડ્રો (લોટરી) દ્વારા પસંદ કરાયેલા 3 શિક્ષકો અને 5 વાલીઓ પણ સભ્યો તરીકે સામેલ થશે. શિક્ષણ નિયામક દ્વારા નિયુક્ત કરાયેલા એક અધિકારી ઓબ્ઝર્વર (નિરીક્ષક) તરીકે સમગ્ર પ્રક્રિયા પર નજર રાખશે. પારદર્શિતા જાળવી રાખવા માટે કમિટીની રચનાની સમગ્ર પ્રક્રિયાનું વીડિયો રેકોર્ડિંગ કરવું પણ ફરજિયાત રહેશે.
15 જુલાઈ સુધીમાં ફી કમિટીની રચના
નિર્દેશો અનુસાર, તમામ ખાનગી શાળાઓએ 15 જુલાઈ સુધીમાં ફી કમિટીની રચના કરવાની રહેશે. ત્યારબાદ 31 જુલાઈ 2026 સુધીમાં તેમણે આગામી 3 શૈક્ષણિક સત્રો (2026-27 થી 2028-29) માટેનું પ્રસ્તાવિત ફી સ્ટ્રક્ચર કમિટી સમક્ષ રજૂ કરવું પડશે. આ સાથે શાળાઓએ છેલ્લા 3 વર્ષના ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ (CA) દ્વારા પ્રમાણિત ઓડિટેડ નાણાકીય દસ્તાવેજો પણ સબમિટ કરવા પડશે. આ દસ્તાવેજોની તપાસ કર્યા પછી કમિટી પ્રસ્તાવિત ફી મંજૂર કરશે. જો પ્રસ્તાવિત ફીમાં કોઈ અનિયમિતતા જણાશે અથવા ફેરફારની જરૂરિયાત લાગશે, તો કમિટી તેમાં સુધારા માટે સૂચન કરી શકશે.
આ પણ વાંચો: કપડાંથી લઈને સ્કૂટર સુધી... : પુણે પોલીસના હાથે લાગ્યા મર્ડરના પાકા પુરાવા! સિયા ગોયલની મુશ્કેલીઓ વધી
વધુ વસૂલવામાં આવેલી ફી પાછી આપવી પડશે
શિક્ષણ નિયામકે 28 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ દિલ્હી હાઈકોર્ટના આદેશનો હવાલો આપતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, જ્યાં સુધી નવી ફી મંજૂર ન થાય ત્યાં સુધી ખાનગી શાળાઓ માત્ર 2025-26ના સત્ર જેટલી જ ફી વસૂલ કરી શકશે. જો કોઈ શાળાએ તેનાથી વધુ ફી વસૂલી હશે, તો તેણે વધારાની રકમ વાલીઓને પરત કરવી પડશે અથવા આગામી ફીમાં એડજસ્ટ (સરભર) કરવી પડશે.
નિયમોના ઉલ્લંઘન પર કડક કાર્યવાહી
નિયામક દ્વારા ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે નવા નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારી શાળાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. જેમાં આર્થિક દંડ, શાળાની માન્યતા સસ્પેન્ડ કરવી અથવા તેને રદ કરવા જેવી કાર્યવાહી પણ સામેલ થઈ શકે છે.
હાઈકોર્ટે શું કહ્યું હતું?
હાઈકોર્ટે ન તો નવા એક્ટ પર અને ન તો ફી કમિટીની રચના પર કોઈ રોક લગાવી છે. કોર્ટે માત્ર ફી નક્કી કરવામાં આવતી વ્યવહારિક મુશ્કેલીઓને દૂર કરવાના નિર્દેશ આપ્યા હતા. સાથે જ જણાવ્યું હતું કે જ્યાં સુધી નવી કમિટી ફી અંગે નિર્ણય ન લે, ત્યાં સુધી શાળાઓ ફીમાં વધારો કરી શકશે નહીં. આ આદેશ હેઠળ હવે તમામ શાળાઓને પોતાના સ્તરે ફી રેગ્યુલેશન કમિટી બનાવવાની સૂચના આપવામાં આવી છે, જે આગામી ત્રણ શૈક્ષણિક સત્રો માટે ફી નક્કી કરશે. કમિટીની રચના કરવા પર કોઈ પ્રતિબંધ નથી.
