DA Hike 2026 : કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે મોંઘવારી ભથ્થા (Dearness Allowance-DA)માં આગામી વધારાની આતુરતાપૂર્વક રાહ જોવામાં આવી રહી છે. જુલાઈ 2026નો અડધાથી વધુ સમય વીતી ગયો હોવા છતાં કેન્દ્ર સરકાર તરફથી હજુ સુધી DA વધારાને લઈને કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. જેના કારણે આશરે 50 લાખ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને 65 લાખથી વધુ પેન્શનરોમાં આગામી નિર્ણય અંગે ઉત્સુકતા વધી છે. વધતી મોંઘવારી વચ્ચે કર્મચારીઓ માટે DA માત્ર માસિક આવકમાં વધારો કરતું ભથ્થું નથી, પરંતુ તે પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF), પેન્શન, ગ્રેચ્યુઈટી સહિતના અન્ય નાણાકીય લાભોને પણ અસર કરે છે. તેથી DAમાં થનારો દરેક વધારો લાખો પરિવારોના ઘરખર્ચ અને આર્થિક આયોજન માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
જાહેરાતમાં વિલંબ શા માટે?
મોંઘવારી ભથ્થામાં વધારો નક્કી કરવા માટે સરકાર ઓલ ઈન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રાઈસ ઈન્ડેક્સ ફોર ઈન્ડસ્ટ્રિયલ વર્કર્સ (AICPI-IW)ના 12 મહિનાના સરેરાશ આંકડાનો આધાર લે છે. હાલમાં જૂન 2026ના સત્તાવાર AICPI-IW આંકડા જાહેર થયા નથી. આ કારણસર કેન્દ્ર સરકારે નવા DA દર અંગે અંતિમ નિર્ણય જાહેર કર્યો નથી. જ્યાં સુધી જૂનના આંકડા ઉપલબ્ધ નહીં થાય ત્યાં સુધી DAમાં કેટલો વધારો થશે તે અંગે કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ શક્ય નથી. જોકે અત્યાર સુધી ઉપલબ્ધ ડેટા પરથી અંદાજો લગાવવામાં આવી રહ્યા છે.
આ પણ ખાસ વાંચો : રોકાણ માટે ગુજરાત દેશનું નંબર-1 રાજ્ય : નીતિ આયોગના Investment Friendliness Index 2026માં પ્રથમ સ્થાન
આ વખતે કેટલો વધી શકે છે DA?
અત્યાર સુધી જાહેર થયેલા AICPI-IWના આંકડા મુજબ માર્ચ 2026માં સૂચકાંક 149.1 હતો, જે એપ્રિલમાં વધીને 149.9 અને મેમાં 150.8 પર પહોંચ્યો હતો. બજારના કેટલાક અંદાજો અનુસાર જૂનમાં આ આંકડો આશરે 151.7 સુધી પહોંચી શકે છે. આ ટ્રેન્ડને આધારે વિવિધ નિષ્ણાતો માને છે કે આ વખતે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના મોંઘવારી ભથ્થામાં અંદાજે 3%થી 4% સુધીનો વધારો થઈ શકે છે. જોકે અંતિમ નિર્ણય સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર આંકડા અને કેન્દ્રીય મંત્રિમંડળની મંજૂરી બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
જો જુલાઈમાં જાહેરાત નહીં થાય તો ક્યારે મળશે રાહત?
સરકાર વર્ષમાં બે વખત એટલે કે જાન્યુઆરી અને જુલાઈથી અમલમાં આવતું DA જાહેર કરે છે. પરંતુ તેની સત્તાવાર જાહેરાત ઘણી વખત થોડા મહિનાના વિલંબથી કરવામાં આવે છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોના ટ્રેન્ડ મુજબ જુલાઈથી લાગુ પડતા DAની જાહેરાત સામાન્ય રીતે સપ્ટેમ્બર, ઓક્ટોબર અથવા તહેવારોની સિઝનમાં કરવામાં આવી છે. આ વર્ષે પણ જો જુલાઈમાં જાહેરાત નહીં થાય તો ઓક્ટોબર અથવા નવેમ્બર દરમિયાન સરકાર DA વધારાની જાહેરાત કરે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. દિવાળીનો તહેવાર નવેમ્બરમાં હોવાથી ઘણા કર્મચારીઓ આ વધારાને સંભવિત "દિવાળી ગિફ્ટ" તરીકે જોઈ રહ્યા છે. જોકે આ અંગે સરકાર તરફથી હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.
કયા કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને મળશે લાભ?
DAમાં થનારા વધારાનો સીધો લાભ આશરે 50 લાખ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને 65 લાખથી વધુ કેન્દ્રીય પેન્શનરોને મળશે. તેમાં રેલવે, સંરક્ષણ, પોસ્ટલ, વિવિધ મંત્રાલયો અને અન્ય કેન્દ્રીય વિભાગોમાં કાર્યરત કર્મચારીઓ તેમજ નિવૃત્ત પેન્શનરોનો સમાવેશ થાય છે. અલગ-અલગ પગાર સ્તરના કર્મચારીઓને તેમના મૂળ પગાર (Basic Pay)ના આધારે વધારાનો લાભ મળશે. જેના કારણે દરેક કર્મચારીના પગારમાં વધારો અલગ હોઈ શકે છે.
આ પણ ખાસ વાંચો : બોટાદના રાણપુરમાં ભાજપના આગેવાન પર જીવલેણ હુમલો : ગંભીર હાલતમાં હોસ્પિટલમાં ખસેડાયા
પગાર અને પેન્શન પર કેવી અસર પડશે?
મોંઘવારી ભથ્થું મૂળ પગારના નિર્ધારિત ટકાવારીના આધારે ચૂકવવામાં આવે છે. તેથી DAમાં વધારો થતાં કર્મચારીઓના હાથમાં આવતો પગાર વધે છે. ઉપરાંત PFમાં જમા થતી રકમ, કેટલીક નિવૃત્તિ સંબંધિત ગણતરીઓ અને પેન્શન પર પણ તેની અસર જોવા મળે છે. હાલમાં કેન્દ્રીય કર્મચારીઓને 60 ટકા DA મળી રહ્યું છે. એપ્રિલ 2026માં સરકારે DAને 58 ટકાથી વધારીને 60 ટકા કર્યો હતો, જે 1 જાન્યુઆરી 2026થી અમલમાં આવ્યો હતો.
DA કેવી રીતે નક્કી કરવામાં આવે છે?
7મા કેન્દ્રીય પગાર પંચની ભલામણ મુજબ મોંઘવારી ભથ્થાની ગણતરી AICPI-IWના 12 મહિનાના સરેરાશ સૂચકાંકના આધારે કરવામાં આવે છે. સરકાર વર્ષમાં બે વખત DAમાં સુધારો કરે છે, જેમાં જાન્યુઆરી અને જુલાઈથી સુધારેલા દર લાગુ પડે છે. જોકે તેની સત્તાવાર જાહેરાત સામાન્ય રીતે માર્ચ અને ઓક્ટોબર આસપાસ કરવામાં આવતી હોય છે. હાલની સ્થિતિમાં કર્મચારીઓ માટે સૌથી મહત્વની બાબત જૂન 2026ના AICPI-IWના સત્તાવાર આંકડાની છે. તે જાહેર થયા બાદ DA વધારાનો અંદાજ વધુ સ્પષ્ટ બનશે અને ત્યારબાદ કેન્દ્ર સરકાર તરફથી અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવશે.
