Japan Bank Rate Hike : બેંક ઓફ જાપાને તેના મુખ્ય નીતિગત વ્યાજ દરમાં 0.75% વધારો કર્યો છે, જે સપ્ટેમ્બર 1995 પછીનો સૌથી વધુ છે. સેન્ટ્રલ બેંકે વર્ષની તેની અંતિમ નીતિગત બેઠક દરમિયાન વ્યાજ દરમાં 0.25 ટકાનો વધારો કર્યો હતો. આ પગલાથી બેન્ચમાર્ક વ્યાજ દર 30 વર્ષના હાઇ લેવલ પર પહોંચી ગયો છે, જેનાથી વૈશ્વિક બજારોમાં ખળભળાટ મચી જવાની શક્યતા છે. BOJ એ ગુરુવારે વર્ષની તેની અંતિમ નીતિગત બેઠક શરૂ કરી.
વર્ષો સુધી, જાપાને ફુગાવાનો સામનો કરવા માટે વ્યાજ દર શૂન્યની નજીક અથવા નીચે રાખ્યા હતા, જ્યારે અન્ય મુખ્ય કેન્દ્રીય બેંકોએ રોગચાળા પછી દરોમાં તીવ્ર વધારો કર્યો હતો. પરંતુ વધતી જતી મોંઘવારી અને સુધારતા વ્યવસાયિક વાતાવરણને કારણે બેંક ઓફ જાપાનને તેનું વલણ બદલવાની ફરજ પડી છે, ભલે ગયા ક્વાર્ટરમાં જાપાનનું અર્થતંત્ર 2.3 ટકાના વાર્ષિક દરે સંકોચાયું હતું.
આ પગલાનું મુખ્ય કારણ યેનની સતત નબળાઈ છે. યેન યુએસ ડોલર અને અન્ય મુખ્ય ચલણો સામે ઘટ્યું છે, જેના કારણે ખાદ્યપદાર્થો, ઇંધણ અને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ જેવી આયાત વધુ મોંઘી થઈ છે. ઊંચા વ્યાજ દરો જાપાની બજારોમાં વધુ રોકાણ આકર્ષિત કરીને યેનને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરી શકે છે, કારણ કે વૈશ્વિક રોકાણકારો યેન-મૂળભૂત સંપત્તિઓ પર વધુ સારું વળતર મેળવવા માંગે છે.
તાજેતરના વ્યાજ દરમાં વધારો પણ વ્યાપક નીતિ પરિવર્તનનો સંકેત આપે છે, જેમાં બેંક ઓફ જાપાન 2026 સુધી "સામાન્ય" વ્યાજ દર જાળવી રાખે તેવી અપેક્ષા છે. કોઈપણ વધુ કડકાઈ વૈશ્વિક બજારોને અસર કરી શકે છે, કારણ કે જાપાન લાંબા સમયથી વિશ્વભરના રોકાણકારો માટે ઓછી કિંમતની મૂડીનો સ્ત્રોત રહ્યું છે. મજબૂત યેન અથવા વધુ વ્યાજ દરમાં વધારો એશિયા, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને યુરોપમાં ચલણ વલણો, બોન્ડ બજારો અને રોકાણકારોની ભાવનાને અસર કરી શકે છે.
આનાથી ભારતીય બજારો પર શું અસર પડશે?
જિયોજિત ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સના ચીફ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સ્ટ્રેટેજિસ્ટ વીકે વિજયકુમારે જણાવ્યું હતું કે, "બેંક ઓફ જાપાનના આજે વ્યાજ દરના નિર્ણય પર ઘણું બધું નિર્ભર રહેશે. બેંક ઓફ જાપાન વ્યાજ દરમાં 25 બેસિસ પોઇન્ટનો વધારો કરશે તે લગભગ નિશ્ચિત છે, તેથી આ નિર્ણયની બજાર પર નોંધપાત્ર અસર થવાની શક્યતા નથી. બજાર જાપાનમાં ફુગાવાના સંદર્ભમાં ભવિષ્યમાં વ્યાજ દરમાં ફેરફાર અંગે સેન્ટ્રલ બેંકની ટિપ્પણીઓની રાહ જોઈ રહ્યું છે. જો બેંક ઓફ જાપાન મુખ્ય વ્યાજ દરોમાં વધુ વધારાનો સંકેત આપે છે, તો તેની અસર બજાર પર પડશે કારણ કે બજારને યેનના કેરી ટ્રેડમાં વધુ ઘટાડાનો ડર રહેશે, જે ભારત જેવા બજારોમાંથી વિદેશી રોકાણકારો (FII) ને વધુ નિરાશ કરી શકે છે. તેથી, બેંક ઓફ જાપાનની ટિપ્પણીઓ પર નજર રાખો."
