મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ હેઠળ ગુજરાતમાં વધુ એક મહત્વપૂર્ણ ટેક્નિકલ સિદ્ધિ નોંધાઈ છે. ભરૂચ જિલ્લાના ત્રાલસી ગામ નજીક ભારતીય રેલવે ટ્રેક ઉપર 130 મીટર લાંબા સ્ટીલ બ્રિજ સ્પાનનું સફળતાપૂર્વક લોન્ચિંગ કરવામાં આવ્યું છે. આ કામગીરી દેશના સૌથી મોટા હાઈ-સ્પીડ રેલ પ્રોજેક્ટ માટે મહત્વપૂર્ણ માઇલસ્ટોન તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
આ સ્ટીલ બ્રિજ વેસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેટ કોરિડોર (DFCC)ના સુરત-વડોદરા વિભાગ વચ્ચે આવેલા ટ્રેકને પાર કરે છે. ખાસ વાત એ છે કે લોન્ચિંગ દરમિયાન ફ્રેટ ટ્રાફિકને અસર ન થાય તે માટે અત્યંત સાવધાની અને આધુનિક ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. રેલવે ટ્રેક ઉપર આટલા વિશાળ સ્ટીલ સ્પાનનું સફળ લોન્ચિંગ ઇજનેરી ક્ષેત્રમાં પણ મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ માનવામાં આવી રહી છે.
ત્રણ સ્પાન ધરાવતા વિશાળ સ્ટીલ બ્રિજની રચના
મળતી માહિતી મુજબ, સમગ્ર સ્ટીલ બ્રિજની કુલ લંબાઈ 330 મીટર છે. તેમાં 100+130 મીટરનો કન્ટિન્યુઅસ સ્પાન અને 100 મીટરનો સિમ્પલી સપોર્ટેડ સ્પાન સામેલ છે. 16 મે 2026ના રોજ 130 મીટર લાંબા મુખ્ય સ્પાનનું લોન્ચિંગ પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું હતું.
આ વિશાળ સ્પાનની ઊંચાઈ અંદાજે 18 મીટર અને પહોળાઈ 15.5 મીટર છે, જ્યારે તેનું કુલ વજન લગભગ 2900 મેટ્રિક ટન હોવાનું જણાવાયું છે. આ પ્રકારની હેવી સ્ટીલ સ્ટ્રક્ચરની સ્થાપના માટે અત્યંત ચોકસાઈ અને વિશેષ એન્જિનિયરિંગ પ્રક્રિયાની જરૂર પડે છે.
તે પહેલાં માર્ચ 2026 દરમિયાન 100 મીટર લાંબા સિમ્પલી સપોર્ટેડ સ્પાનને ઇન-સીટુ પદ્ધતિથી સફળતાપૂર્વક સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું હતું. આ સ્પાનનું વજન અંદાજે 1500 મેટ્રિક ટન હોવાનું જણાવાયું છે. હવે બાકીના 100 મીટર લાંબા કન્ટિન્યુઅસ સ્પાનનું પણ ઇન-સીટુ નિર્માણ કરવામાં આવશે, જેનું વજન આશરે 1600 મેટ્રિક ટન રહેશે.
આ પણ વાંચો: મહેસાણા સાયબર ક્રાઇમ પોલીસનો મોટો સપાટો : લાખોના 'મ્યુલ એકાઉન્ટ' કૌભાંડનો પર્દાફાશ, 5 શખ્સો સામે ગુનો દાખલ
100 વર્ષની આયુષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને ડિઝાઇન
પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલા અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, સમગ્ર સ્ટીલ બ્રિજનું કુલ વજન લગભગ 6100 મેટ્રિક ટન થશે. આ સ્ટીલ બ્રિજ ઉમરગામ સ્થિત કાર્બન ફેક્ટરી વર્કશોપમાં તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. બ્રિજની ડિઝાઇન 100 વર્ષની આયુષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને વિકસાવવામાં આવી હોવાનું પણ જણાવાયું છે.
130 મીટર લાંબા સ્પાનના નિર્માણમાં આશરે 1.21 લાખથી વધુ ટોર-શિયર પ્રકારના હાઈ સ્ટ્રેન્થ બોલ્ટનો ઉપયોગ થયો છે. સાથે જ C5 સિસ્ટમ પેઇન્ટિંગ અને મેટાલિક બેરિંગ જેવી આધુનિક ટેક્નિકનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે, જેથી લાંબા ગાળે સ્ટ્રક્ચરની મજબૂતી અને સલામતી જળવાઈ રહે.
આ સ્પાનને જમીનથી લગભગ 14 મીટર ઊંચાઈએ અસ્થાયી ટ્રેસ્ટલ્સ ઉપર એસેમ્બલ કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ બે સેમી-ઓટોમેટિક જેકની મદદથી તેને ધીમે ધીમે આગળ ધપાવીને નિર્ધારિત સ્થાન પર સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો હતો. દરેક જેકમાં અંદાજે 250 ટન સુધીની પુશિંગ ક્ષમતા હોવાનું જણાવાયું છે.
માલગાડીઓના ટ્રાફિક વચ્ચે પડકારજનક કામગીરી
વેસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેટ કોરિડોર દેશના સૌથી વ્યસ્ત માલવહન રૂટ્સમાંનો એક માનવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં ટ્રેક ઉપર સ્ટીલ બ્રિજ લોન્ચિંગ જેવી કામગીરી કરવી અત્યંત પડકારજનક ગણાય છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે લોન્ચિંગ દરમિયાન માલગાડીઓની અવરજવર પર ઓછામાં ઓછો પ્રભાવ પડે અને સલામતીના તમામ માપદંડો જળવાઈ રહે તે માટે વિશેષ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલા એન્જિનિયરો અને ટેક્નિકલ ટીમ દ્વારા સતત મોનીટરીંગ સાથે કામગીરી પૂર્ણ કરવામાં આવી હતી. આ કામગીરી દરમિયાન સલામતી પ્રોટોકોલનું કડક પાલન કરવામાં આવ્યું હતું.
આ પણ વાંચો: વિધાનસભાની નવી સમિતિમાં આંદોલનકારીઓને 'પ્રમુખ સ્થાન' : હાર્દિક પટેલ અને અલ્પેશ ઠાકોર સહિતના મુળ કોંગ્રેસીઓને મળી મહત્વની જવાબદારી, જાણો કોની શું ભૂમિકા?
ગુજરાતમાં ઝડપથી આગળ વધી રહ્યો છે બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ
મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ દેશનો પ્રથમ હાઈ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર છે, જે ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર વચ્ચે ઝડપી પરિવહન સુવિધા ઉભી કરશે. ગુજરાતમાં પ્રોજેક્ટના વિવિધ પેકેજ હેઠળ બ્રિજ, સ્ટેશન અને ટ્રેક સંબંધિત કામગીરી ઝડપથી આગળ વધી રહી છે.
તાજેતરના મહિનાઓમાં નદી ઉપરના બ્રિજ, સ્ટીલ ગર્ડર લોન્ચિંગ અને સ્ટેશન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવી અનેક મહત્વપૂર્ણ કામગીરી પૂર્ણ કરવામાં આવી છે. ભરૂચ નજીકનું આ લોન્ચિંગ પણ પ્રોજેક્ટની પ્રગતિ માટે એક મહત્વપૂર્ણ કડી માનવામાં આવી રહ્યું છે.
બુલેટ ટ્રેન શરૂ થયા બાદ મુંબઈ અને અમદાવાદ વચ્ચેનો મુસાફરી સમય નોંધપાત્ર રીતે ઘટશે. સાથે જ ગુજરાતના ઔદ્યોગિક અને આર્થિક વિકાસને પણ ગતિ મળશે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
