'તમે ફ્યૂલ બંધ કેમ કર્યું...' : એર ઇન્ડિયા વિમાન ક્રેશ પહેલાં કોકપીટમાં પાઇલટ્સ વચ્ચે ચોંકાવનારી વાતચીત

એર ઇન્ડિયાના વિમાન (AI171) અકસ્માતનો પ્રાથમિક તપાસ અહેવાલ બહાર આવ્યો છે. ભારતીય વિમાન અકસ્માત તપાસ બ્યુરો (AAIB) ના અહેવાલમાં ઘણા ચોંકાવનારા તથ્યો પ્રકાશમાં આવ્યા છે. અહેવાલ મુજબ વિમાનના બંને એન્જિન ટેકઓફ થયાની થોડીક સેકન્ડ પછી અચાનક બંધ થઈ ગયા, જેના કારણે વિમાનની ગતિ ધીમી પડી ગઈ અને તે ક્રેશ થયું.

આ દરમિયાન બંને પાઇલટ વચ્ચે વાતચીત થાય છે. એક પાઇલટે પૂછ્યું, તમે ફ્યૂલ કેમ બંધ કર્યું? આના પર બીજા પાઇલટે જવાબ આપ્યો, મેં એવું નથી કર્યું. આ વાતચીતની થોડીક સેકન્ડ પછી વિમાનની ગતિ ધીમી થવા લાગે છે અને આ વિમાન મેડિકલ કોલેજની બિલ્ડિંગ સાથે અથડાય છે.

આ કિસ્સામાં એરક્રાફ્ટ અકસ્માત તપાસ બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયા (AAIB) એ હવે અકસ્માતનું કારણ જાણવા માટે 15 પાનાનો અહેવાલ બહાર પાડ્યો છે. આ પ્રારંભિક અહેવાલ છે. તેમાં માત્ર ટેકનિકલ કારણો જ જાહેર થયા નથી, પરંતુ કોકપીટમાં છેલ્લી વાતચીતે ઘણા નવા પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. બોઇંગ 787-8 ડ્રીમલાઇનર વિમાને અમદાવાદ એરપોર્ટ પરથી ઉડાન ભરી અને થોડીક સેકન્ડ પછી એન્જિનમાં ખામી સર્જાતા, વિમાન બીજે મેડિકલ કોલેજ હોસ્ટેલ સાથે અથડાયું અને ક્રેશ થયું.

તમને જણાવી દઈએ કે એર ઇન્ડિયાનું આ વિમાન 12 જૂને અમદાવાદથી લંડન જઈ રહ્યું હતું. આ અકસ્માતમાં 260 લોકોના મોત થયા હતા. જેમાં 241 મુસાફરો અને ક્રૂ મેમ્બર્સ અને 19 અન્ય નાગરિકોનો સમાવેશ થાય છે.

બંને એન્જિનનું ફ્યૂલ એકસાથે બંધ થઈ ગયું...
ટેકઓફ પછી તરત જ બંને એન્જિનના ફ્યૂલ કટઓફ સ્વીચ 'RUN' થી 'CUTOFF' સ્થિતિમાં આવી ગયા. તે પણ ફક્ત એક સેકન્ડના અંતરે. આ પછી, બંને એન્જિનની થ્રસ્ટ ક્ષમતા સંપૂર્ણપણે ખતમ થઈ ગઈ. ટેકઓફ પછી તરત જ વિમાન સીધું અમદાવાદમાં મેડિકલ કોલેજના હોસ્ટેલ પર પડી ગયું. આનાથી જાનમાલનું ભારે નુકસાન થયું.

કોકપીટમાં ચોંકાવનારી વાતચીત
અકસ્માત પહેલા પાઇલોટ્સ વચ્ચેની વાતચીત રેકોર્ડ કરવામાં આવી છે. એક પાયલોટે પૂછ્યું, તમે ફ્યૂલ કેમ બંધ કર્યું? બીજા પાયલોટે જવાબ આપ્યો, મેં એવું નથી કર્યું. આ વાતચીત ટેકનિકલ ખામી અથવા માનવ મૂંઝવણ તરફ ઈશારો કરે છે. ટેકઓફ પછી થોડીવારમાં સીસીટીવીએ બતાવ્યું કે ઇમરજન્સી પાવર સપ્લાય સિસ્ટમ (RAT) સક્રિય થઈ ગઈ હતી અને આ ત્યારે જ થાય છે જ્યારે એન્જિન બંધ થઈ જાય છે.

ફ્યુઅલ સ્વીચો ફરીથી ચાલુ કરવામાં આવ્યા હતા
એક એન્જિન (એન્જિન 2) થોડા સમય માટે કામ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું, પરંતુ બીજું એન્જિન (એન્જિન 1) સ્થિર થઈ શક્યું ન હતું. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તપાસમાં બર્ડ હિટના કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી, જેણે આ કારણને નકારી કાઢ્યું હતું.

EAFR માંથી મેળવેલ ડેટા
વિમાનના આગળના ભાગમાં સ્થાપિત EAFR (એક્સટેન્ડેડ એરફ્રેમ ફ્લાઇટ રેકોર્ડર) માંથી ડેટા સફળતાપૂર્વક મેળવવામાં આવ્યો હતો. જો કે, પાછળના ભાગમાં રેકોર્ડર ખરાબ રીતે નુકસાન થયું હતું. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે બોઇંગ અથવા GE એન્જિન ઉત્પાદકને હજુ સુધી કોઈ ચેતવણી અથવા સલાહ આપવામાં આવી નથી, કારણ કે અકસ્માતનું વાસ્તવિક કારણ હજુ તપાસ હેઠળ છે.