Centre’s FPO Scheme: કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ચાર વર્ષની મહેનત પછી 10,000 થી વધુ ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનો (FPO) સ્થાપવાના પ્રયાસો સફળ થતા દેખાય છે. કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રાલય દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલા ડેટાને ટાંકીને ફાઇનાન્સિયલ એક્સપ્રેસના એક અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે 'લગભગ 1100 અથવા 11 ટકા FPO એ 1 કરોડ રૂપિયાનું ટર્નઓવર કર્યું છે. જ્યારે, 1,100 FPO માંથી 340 એ 10 કરોડ રૂપિયાથી વધુનું ટર્નઓવર કર્યું છે.
ડિજિટલ પ્લેટફોર્મોથી આવી રહી છે કામગીરી
FI રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ FPO નો વિકાસ ઓપન નેટવર્ક ફોર ડિજિટલ કોમર્સ (ONDC), ઇલેક્ટ્રોનિક નેશનલ એગ્રીકલ્ચર માર્કેટ (e-NAM) અને ગવર્નમેન્ટ ઇ-માર્કેટપ્લેસ (GEM) જેવા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ દ્વારા ચલાવવામાં આવી રહ્યો છે. FI રિપોર્ટમાં વધુમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે 'અધિકારીએ કહ્યું કે હવે સરકાર આ ઉચ્ચ પ્રદર્શન કરનારા FPO ને પુરસ્કાર આપવાની યોજના બનાવી રહી છે. જેથી આવી અન્ય સંસ્થાઓને પ્રોત્સાહન મળી શકે.
યોજનામાં કેવી રીતે મેળવવી મદદ
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 29 ફેબ્રુઆરી 2020 ના રોજ 10,000 ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનો (FPO) ની રચના અને પ્રમોશન માટે કેન્દ્રીય ક્ષેત્ર યોજના શરૂ કરી હતી. આ યોજના 2027-28 સુધી 6,865 કરોડ રૂપિયાના બજેટ ખર્ચ સાથે શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ યોજનામાં જોડાતા દરેક નવા FPO ને પાંચ વર્ષના સમયગાળા માટે સહાય આપવામાં આવે છે. દરેક FPO ને ત્રણ વર્ષ માટે વ્યવસ્થાપન ખર્ચ માટે 18 લાખ રૂપિયાની નાણાકીય સહાય આપવામાં આવે છે.
FPO યોજના શું છે?
ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠન (FPO) એટલે ખેડૂત-ઉત્પાદકોના સંગઠનો. તે કંપની અધિનિયમના ભાગ IXA અથવા સંબંધિત રાજ્યોના સહકારી મંડળીઓ અધિનિયમ હેઠળ નોંધાયેલ છે. આ ખેડૂતોને કામ કરવામાં મદદ કરે છે. આ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે, ભારત સરકારના કૃષિ મંત્રાલયના કૃષિ અને સહકાર વિભાગે FPO ની રચનામાં રાજ્ય સરકારોને મદદ કરવાનું કાર્ય નાના ખેડૂત કૃષિ વ્યવસાય કન્સોર્ટિયમ (SFAC) ને સોંપ્યું છે.
