US B-2 Bomber: દુનિયાના સૌથી ખતરનાક અને મોંઘા લશ્કરી વિમાનોમાં જેનું નામ ટોચ પર છે, તે છે અમેરિકાનું B-2 સ્પિરિટ સ્ટીલ્થ બોમ્બર. આ વિમાન જ્યારે પણ મિશન પર નીકળે છે, ત્યારે દુશ્મન દેશોના સંરક્ષણ તંત્રમાં ફફડાટ વ્યાપી જાય છે. રડારની નજરમાં આવ્યા વગર હજારો કિલોમીટર દૂર સુધી સચોટ હુમલો કરવાની ક્ષમતા તેને આધુનિક યુદ્ધનું 'ગેમ-ચેન્જર' બનાવે છે.
B-2 બોમ્બરનો ઈતિહાસ અને ખાસિયત:
B-2 બોમ્બરે તેની પ્રથમ ઉડાન 1989માં ભરી હતી અને 1993માં તેને સત્તાવાર રીતે સેવામાં સામેલ કરવામાં આવ્યું હતું. તેની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની સ્ટીલ્થ ટેકનોલોજી છે, જે તેને દુશ્મનના રડારથી લગભગ અદ્રશ્ય રાખે છે. તે જીપીએસ-ગાઇડેડ બોમ્બ અને વિશાળ 'બંકર-બસ્ટર' ફેંકવામાં સક્ષમ છે.
આ દેશોમાં B-2 બોમ્બરે મચાવ્યો છે હાહાકાર:
અમેરિકાએ અત્યાર સુધી અનેક મોટા સૈન્ય અભિયાનોમાં B-2 નો ઉપયોગ કર્યો છે:
કોસોવો (1999): નાટોના 'ઓપરેશન એલાઈડ ફોર્સ' દરમિયાન પ્રથમ વખત આ બોમ્બરે યુદ્ધમાં ભાગ લીધો હતો. અમેરિકાના મિસોરીથી ઉડીને આ વિમાનોએ સર્બિયાના ઠેકાણાઓ પર સચોટ હુમલા કર્યા હતા.
અફઘાનિસ્તાન (2001-2002): તાલિબાનના ગુપ્ત ઠેકાણાઓ, બંકરો અને ગુફાઓને નષ્ટ કરવા માટે B-2 નો ઉપયોગ થયો હતો. હવામાં ઈંધણ ભરવાની સુવિધાને કારણે તે અમેરિકાથી સીધું અફઘાનિસ્તાન પહોંચી શક્યું હતું.
ઈરાક (2003): સદ્દામ હુસૈનના કમાન્ડ સેન્ટરો અને મિસાઈલ સુવિધાઓને તોડી પાડવા માટે B-2 એ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.
લિબિયા (2011): ઓપરેશન ઓડિસી ડોન હેઠળ લિબિયાના એરફિલ્ડ્સને નષ્ટ કરી મિનિટોમાં 'નો-ફ્લાય ઝોન' લાગુ કરવામાં મદદ કરી હતી.
સીરિયા અને યમન: 2017માં સીરિયામાં ISIS અને 2024માં યમનમાં હૂતી વિદ્રોહીઓના ઠેકાણાઓ પર આ બોમ્બરે કાળ વરતાવ્યો હતો.
ઈરાન (2025-2026): તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, 2025માં ઈરાનના પરમાણુ મથકો (ફોર્ડો, નતાન્ઝ) પર હુમલો કરી તેને સંપૂર્ણ નષ્ટ કર્યા હતા. ફરી 2026માં 2000 પાઉન્ડના બોમ્બ વરસાવી ભારે તબાહી મચાવી છે.
શા માટે આટલું મોંઘું છે આ વિમાન?
B-2 બોમ્બરને દુનિયાનું સૌથી મોંઘું વિમાન માનવામાં આવે છે. તેની એક યુનિટની કિંમત 2 અબજ ડોલર (આશરે 16,000 કરોડ રૂપિયાથી વધુ) છે.
કુલ 21 વિમાનો જ બનાવવામાં આવ્યા હતા, જેમાંથી હવે માત્ર મર્યાદિત સંખ્યામાં જ કાર્યરત છે.
આ એકમાત્ર એવું વિમાન છે જે GBU-57 બંકર બસ્ટર બોમ્બ ફેંકી શકે છે, જે ધરતીની ઊંડાણમાં છુપાયેલા કમાન્ડ સેન્ટરને પણ તોડી નાખે છે.
B-2 ની ટેકનિકલ શક્તિ:
વિગત ક્ષમતા
એન્જિન 4 જનરલ ઇલેક્ટ્રિક F118-GE-100
રેન્જ (સીધી) 11,000 કિમી
રેન્જ (રીફ્યુલિંગ સાથે) 18,500 કિમી
વજન 72,575 કિલોગ્રામ
ક્રૂ 2 પાયલોટ
નોંધ: B-2 બોમ્બરની શક્તિ તેની ચોકસાઈમાં છે. તે માત્ર વિનાશ નથી કરતું, પરંતુ દુશ્મનના મનોબળને પણ તોડી નાખે છે.
