અમેરિકા ઈરાનમાં ઉતારશે સેના : ટ્રમ્પના મોટા પ્લાનથી મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધનો ખતરો વધ્યો

મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ વધુ ગંભીર બનતો જઈ રહ્યો છે. હવાઈ હુમલાઓ અને પરસ્પર મિસાઇલ હુમલાઓ વચ્ચે હવે અમેરિકાની ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સરકાર ઈરાન સામે ગ્રાઉન્ડ ઓપરેશન (જમીની લશ્કરી કાર્યવાહી) સહિતના વિવિધ વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહી હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. અમેરિકાના ઉચ્ચ સ્તરીય સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, વ્હાઇટ હાઉસમાં યોજાયેલી મહત્વપૂર્ણ બેઠકમાં ઈરાન સામે આગળની કાર્યવાહી માટે ત્રણ અલગ-અલગ વ્યૂહરચનાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

મળતી માહિતી મુજબ, આ બેઠકમાં ઈરાનના સૌથી મોટા તેલ નિકાસ કેન્દ્ર એવા ખાર્ગ આઇલેન્ડ (Kharg Island) પર કબજો જમાવવાનો વિકલ્પ પણ ચર્ચામાં રહ્યો હતો. આ ઉપરાંત ઈરાનના વ્યૂહાત્મક લશ્કરી મથકો અને ઊર્જા સંબંધિત સ્થાપનાઓ પર વધુ વ્યાપક હવાઈ હુમલાઓ કરવાની સંભાવનાઓ પર પણ વિચાર કરવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવાઈ રહ્યું છે.

ખાર્ગ આઇલેન્ડ પર ગ્રાઉન્ડ ઓપરેશનની તૈયારી?

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકા ઈરાનની તેલ નિકાસને અસર પહોંચાડવાના હેતુથી ખાર્ગ આઇલેન્ડને મહત્વપૂર્ણ નિશાન તરીકે જોઈ રહ્યું છે. આ ટાપુ ઈરાનના સૌથી મોટા ક્રૂડ ઓઈલ નિકાસ કેન્દ્રોમાંનું એક છે અને દેશની અર્થવ્યવસ્થા માટે અત્યંત મહત્વ ધરાવે છે. જોકે, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યા છે કે જો ગ્રાઉન્ડ ઓપરેશન હાથ ધરવામાં આવશે તો તેમાં અમેરિકન સૈનિકોને સીધા મોકલવા કરતાં કોઈ સહયોગી દેશની સૈન્ય મદદ લેવામાં આવી શકે છે. આ સંકેતને કારણે મધ્ય પૂર્વના રાજકીય સમીકરણોમાં નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે.

સેન્ટકોમની કાર્યવાહી અને સમુદ્રી નાકાબંધી

અમેરિકન સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) દ્વારા તાજેતરમાં ખાર્ગ આઇલેન્ડ તરફ આગળ વધી રહેલા કુરાકાઓ ધ્વજવાળા એક ઓઈલ ટેન્કરને ચેતવણી આપવામાં આવી હતી. અહેવાલો અનુસાર, ટેન્કરે સૂચનાઓનું પાલન ન કરતાં તેના પર કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત અમેરિકાએ ઈરાન સામે સમુદ્રી નાકાબંધી ફરીથી અમલમાં મૂકી હોવાનું પણ જાહેર કર્યું છે. આ પગલાં હેઠળ ઈરાન તરફ જતા અનેક જહાજોને રોકવામાં આવ્યા છે અથવા તેમનો માર્ગ બદલવામાં આવ્યો હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

આ પણ વાંચો: ટ્રમ્પને 'ડાકૂ' કહેવું પડ્યું ભારે? : અમેરિકાએ બ્રાઝિલ પર ફટકાર્યો 25% ટેરિફ, વૈશ્વિક ટ્રેડ વોરનો ખતરો વધ્યો

ઈરાનના શહેરોમાં હવાઈ હુમલાની અસર

બીજી તરફ, ઈરાનના અહવાઝ શહેરમાં થયેલા હવાઈ હુમલાની અસર સામાન્ય નાગરિકો પર પણ જોવા મળી રહી છે. સ્થાનિક મીડિયા અનુસાર, બાળકોના કેન્સરની સારવાર માટે જાણીતી શહીદ બઘઈ હોસ્પિટલ નજીક હુમલા બાદ દર્દીઓ અને તેમના પરિવારજનોને તાત્કાલિક સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવામાં આવ્યા હતા. હોસ્પિટલમાં સારવાર લઈ રહેલા ગંભીર દર્દીઓ પણ આ હુમલાથી પ્રભાવિત થયા હોવાનું સ્થાનિક અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. આ ઘટનાએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માનવતાવાદી ચિંતાઓને વધુ વેગ આપ્યો છે.

ઈરાનનો અમેરિકા સામે જવાબી હુમલો

અમેરિકી હુમલાના જવાબમાં ઈરાનની ઈસ્લામિક રેવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)એ મધ્ય પૂર્વમાં આવેલા અમેરિકાના સૈન્ય મથકોને નિશાન બનાવ્યા હોવાનું ઈરાની સૂત્રોએ જણાવ્યું છે. ઈરાને કુવૈતમાં આવેલા અરિફજાન અને અલી અલ સેલેમ એરબેઝ તેમજ બહેરીનમાં આવેલા જફૈર અને શેખ ઈસા સૈન્ય મથકો પર મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલાઓ કર્યા હોવાનું કહેવાય છે. આ હુમલાઓ બાદ બંને દેશોમાં એર રેડ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. અનેક વિસ્તારોમાં સાયરન વાગ્યા હતા અને સ્થાનિક વહીવટીતંત્રે લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ જવાની અપીલ કરી હતી.

કુવૈતનો વિરોધ

કુવૈત સરકારે ઈરાનના હુમલાને પોતાની સંપ્રભુતાનું ઉલ્લંઘન ગણાવી તેની નિંદા કરી છે. સરકારનું કહેવું છે કે દેશની સુરક્ષા અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા સામે આવા હુમલા ગંભીર ખતરો ઊભો કરે છે. બહેરીને પણ પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી હોવાનું જણાવ્યું છે અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધુ મજબૂત કરવામાં આવી છે.

આ પણ વાંચો: હવે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝની જરૂર જ નહીં પડે? : ખાડી દેશોએ તૈયાર કર્યો ઓઇલ સપ્લાયનો નવો રસ્તો

મૃત્યુઆંક અને માનવતાવાદી ચિંતા

ઈરાનના આરોગ્ય મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર તાજેતરના હુમલાઓમાં અનેક લોકોના મોત થયા છે અને ઘણા લોકો ઘાયલ થયા છે. જોકે, મૃત્યુઆંક અંગે અલગ-અલગ સ્ત્રોતોમાં અલગ દાવા કરવામાં આવી રહ્યા છે અને સ્વતંત્ર રીતે તેની સંપૂર્ણ પુષ્ટિ થઈ શકી નથી. આંતરરાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર સંગઠનો અને રાહત એજન્સીઓએ નાગરિક વિસ્તારોને નિશાન ન બનાવવા બંને પક્ષોને અપીલ કરી છે.

મધ્ય પૂર્વમાં વધ્યો યુદ્ધનો ખતરો

વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો અમેરિકા ખરેખર ઈરાન સામે ગ્રાઉન્ડ ઓપરેશન શરૂ કરે છે તો સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં સંઘર્ષ વધુ વ્યાપક બની શકે છે. ખાડીના દેશો, વૈશ્વિક તેલ બજાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માર્ગો પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે છેલ્લા કેટલાક સમયથી વધી રહેલા તણાવને કારણે વૈશ્વિક સમુદાય પણ ચિંતિત છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સહિત અનેક દેશોએ બંને પક્ષોને સંયમ રાખવાની અને કૂટનીતિક માર્ગે ઉકેલ લાવવાની અપીલ કરી છે. હાલ પરિસ્થિતિ અત્યંત સંવેદનશીલ છે અને અમેરિકા કયો વિકલ્પ પસંદ કરે છે તથા ઈરાન તેની સામે શું વ્યૂહરચના અપનાવે છે તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર મંડાયેલી છે.