Donald Trump Visa Rules: અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના બીજા કાર્યકાળ દરમિયાન ઇમિગ્રેશન નીતિને વધુ કડક બનાવવાના પ્રયાસો તેજ કર્યા છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસને હવે ગ્રીન કાર્ડ અને વિવિધ પ્રકારના વિઝા સંબંધિત એવા નવા નિયમો આગળ ધપાવ્યા છે, જેનો સીધો પ્રભાવ લાખો આંતરરાષ્ટ્રીય ઇમિગ્રન્ટ્સ, વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ, એક્સચેન્જ વિઝિટર્સ તેમજ પત્રકારો પર પડી શકે છે. ખાસ કરીને અમેરિકામાં અભ્યાસ કરતા અંદાજે 3.3 લાખ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે આ ફેરફારો મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યા છે, કારણ કે તેમના અભ્યાસ અને રોકાણની પ્રક્રિયામાં હવે વધુ નિયમો અને શરતોનો સામનો કરવો પડી શકે છે. ટ્રમ્પ સરકારનું કહેવું છે કે, નવા નિયમોનો મુખ્ય હેતુ અમેરિકાની ઇમિગ્રેશન વ્યવસ્થાને વધુ પારદર્શક અને જવાબદાર બનાવવાનો છે. સાથે જ વિઝા સિસ્ટમના દુરુપયોગને રોકવો અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવી પણ સરકારની પ્રાથમિકતાઓમાં સામેલ છે. બીજી તરફ, ઇમિગ્રેશન ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ ફેરફારોને કારણે કાયદેસર રીતે અમેરિકામાં રહેતા અને અભ્યાસ કરતા હજારો લોકો માટે પ્રક્રિયા વધુ જટિલ બની શકે છે.
'પબ્લિક ચાર્જ' નીતિ ફરી અમલમાં લાવવાની તૈયારી
ટ્રમ્પ પ્રશાસન ફરી એક વખત 'પબ્લિક ચાર્જ' (Public Charge) તરીકે ઓળખાતી ઇમિગ્રેશન નીતિને અમલમાં લાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ પ્રસ્તાવ ફેડરલ રજિસ્ટરમાં જાહેર કરવામાં આવ્યો છે અને તેના આધારે 20 જુલાઈથી ઔપચારિક પ્રક્રિયા આગળ વધવાની શક્યતા છે. આ નીતિ મુજબ એવા ઇમિગ્રન્ટ્સ, જેઓ અમેરિકાની સરકારી કલ્યાણકારી યોજનાઓનો લાભ લે છે, તેમને ગ્રીન કાર્ડ અથવા કાયમી નિવાસની મંજૂરી આપવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે. સરકાર આવા અરજદારોની આર્થિક સ્થિતિ અને ભવિષ્યમાં તેઓ સરકારી સહાય પર કેટલા નિર્ભર રહી શકે તે મુદ્દાને પણ ધ્યાનમાં લેશે.
કઈ સરકારી સુવિધાઓ અસરકારક બની શકે?
નવી નીતિ હેઠળ ખાસ કરીને ફૂડ સ્ટેમ્પ (SNAP), મેડિકેડ જેવી સરકારી આરોગ્ય યોજનાઓ તેમજ હાઉસિંગ વાઉચર સહિતની જાહેર સહાય યોજનાઓનો લાભ મેળવનાર અરજદારો પર વધુ કડક તપાસ થઈ શકે છે. જો કોઈ અરજદાર સરકારના મત મુજબ ભવિષ્યમાં પણ જાહેર સહાય પર નિર્ભર રહેવાની સંભાવના ધરાવતો હોય, તો તેની ગ્રીન કાર્ડ અરજી ફગાવી શકાય છે. જોકે તમામ પ્રકારની સરકારી સેવાઓ આપમેળે ગ્રીન કાર્ડ માટે અયોગ્ય બનાવે છે એવું નથી. અંતિમ નિર્ણય અરજદારની સંપૂર્ણ આર્થિક અને વ્યક્તિગત પરિસ્થિતિના મૂલ્યાંકન બાદ લેવામાં આવશે.
ટ્રમ્પના પહેલા કાર્યકાળમાં પણ લાગુ થયો હતો નિયમ
'પબ્લિક ચાર્જ' નિયમ પ્રથમ વખત ફેબ્રુઆરી 2020 દરમિયાન ટ્રમ્પના પ્રથમ કાર્યકાળમાં અમલમાં આવ્યો હતો. તે સમયે સરકારનો દાવો હતો કે અમેરિકામાં આવનારા નવા ઇમિગ્રન્ટ્સ આર્થિક રીતે સ્વાવલંબી હોવા જોઈએ અને તેઓ લાંબા ગાળે સરકારી સહાય પર નિર્ભર ન રહે. પરંતુ ત્યારબાદ જો બાઇડેન સરકાર સત્તામાં આવ્યા બાદ આ નિયમને રદ કરવામાં આવ્યો હતો. હવે ટ્રમ્પ સરકાર ફરી સત્તામાં આવ્યા બાદ આ નીતિને પુનઃ અમલમાં લાવવાના પ્રયાસો શરૂ કર્યા છે, જેને ઇમિગ્રેશન નીતિમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
વિદ્યાર્થીઓ માટે વિઝા સિસ્ટમમાં પણ મોટા ફેરફાર
ગ્રીન કાર્ડ ઉપરાંત ટ્રમ્પ પ્રશાસને વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ, એક્સચેન્જ વિઝિટર્સ અને વિદેશી મીડિયા પ્રતિનિધિઓ માટે પણ નવા વિઝા નિયમોને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યું છે. અમેરિકાના હોમલેન્ડ સિક્યોરિટી વિભાગ (DHS) દ્વારા તૈયાર કરાયેલા આ નિયમો દાયકાઓથી અમલમાં રહેલી કેટલીક જૂની વ્યવસ્થામાં ફેરફાર કરશે. હાલમાં ઘણા વિદ્યાર્થીઓને તેમના અભ્યાસ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી અમેરિકામાં રહેવાની સુવિધા મળતી હતી. નવા પ્રસ્તાવ મુજબ હવે રોકાણ માટે નિશ્ચિત સમયમર્યાદા રહેશે અને તે પૂર્ણ થયા બાદ વધુ સમય રહેવા માટે અલગથી મંજૂરી લેવી ફરજિયાત બનશે.
એફ-1 વિઝા ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ માટે શું બદલાશે?
નવા નિયમો અનુસાર એફ-1 (F-1) સ્ટુડન્ટ વિઝા પર આવેલા મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓને સામાન્ય રીતે ચાર વર્ષ સુધી અમેરિકામાં રહેવાની મંજૂરી મળશે. જો કોઈ વિદ્યાર્થીનો અભ્યાસ ચાર વર્ષમાં પૂર્ણ ન થાય અથવા સંશોધન, ડિગ્રી અથવા અન્ય શૈક્ષણિક કારણોસર વધુ સમયની જરૂર પડે, તો તેને સમયમર્યાદા પૂરી થાય તે પહેલાં હોમલેન્ડ સિક્યોરિટી વિભાગ પાસે સત્તાવાર રીતે રોકાણ વધારવાની અરજી કરવી પડશે. આ પ્રક્રિયાને કારણે વિદ્યાર્થીઓ માટે વધારાનું દસ્તાવેજીકરણ અને સમયસર અરજી કરવાનું મહત્વ વધી જશે.
જે-1 વિઝિટર્સ અને વિદેશી પત્રકારો પર પણ અસર
નવા નિયમો માત્ર વિદ્યાર્થીઓ સુધી મર્યાદિત નથી. જે-1 (J-1) એક્સચેન્જ વિઝિટર્સ તેમજ આઈ-વિઝા (I Visa) પર અમેરિકામાં કાર્યરત વિદેશી પત્રકારો માટે પણ હવે નિશ્ચિત સમયમર્યાદા લાગુ કરવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. અગાઉ કેટલાક કિસ્સાઓમાં 'ડ્યુરેશન ઓફ સ્ટેટસ' આધારે રોકાણ ચાલુ રાખી શકાયતું હતું, પરંતુ હવે તેની જગ્યાએ સમયબદ્ધ મંજૂરીની પદ્ધતિ અમલમાં આવી શકે છે. આ નિયમોને અમલમાં લાવવામાં આવે તે પહેલાં કોંગ્રેસ સમક્ષ સમીક્ષા માટે રજૂ કરવામાં આવશે.
ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે શું રહેશે અસર?
અમેરિકા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે ઉચ્ચ શિક્ષણનું સૌથી મોટું કેન્દ્ર ગણાય છે. અંદાજે 3.3 લાખથી વધુ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અમેરિકાની વિવિધ યુનિવર્સિટીઓમાં અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. નવા નિયમો અમલમાં આવ્યા બાદ અભ્યાસ પૂર્ણ કરવા માટે વધારાના સમયની જરૂરિયાત ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓએ સમયસર વિઝા એક્સટેન્શન માટે અરજી કરવી પડશે. જો તેઓ નિર્ધારિત પ્રક્રિયાનું પાલન નહીં કરે તો તેમના કાયદેસર રોકાણ પર અસર પડી શકે છે. આ ઉપરાંત, ગ્રીન કાર્ડ માટે અરજી કરવાની યોજના ધરાવતા ઇમિગ્રન્ટ્સે પણ પોતાની આર્થિક સ્થિતિ અને સરકારી સહાય સંબંધિત નિયમોને ધ્યાનમાં રાખીને આગોતરી તૈયારી રાખવી પડશે.
સરકારનું શું કહેવું છે?
ટ્રમ્પ પ્રશાસનના જણાવ્યા અનુસાર આ તમામ ફેરફારોનો હેતુ અમેરિકાની ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમને વધુ સુવ્યવસ્થિત બનાવવાનો, વિઝા સિસ્ટમના દુરુપયોગને અટકાવવાનો અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવાનો છે. સરકારનું કહેવું છે કે અમેરિકામાં આવનારા લોકો આર્થિક રીતે સ્વનિર્ભર રહે અને જાહેર કલ્યાણ યોજનાઓ પર લાંબા ગાળે નિર્ભર ન બને તે માટે આ નીતિઓ જરૂરી છે. બીજી તરફ, ઇમિગ્રેશન નિષ્ણાતો અને વિવિધ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ આ પ્રસ્તાવિત નિયમોની અસર પર નજીકથી નજર રાખી રહી છે. નિયમો અમલમાં આવ્યા બાદ તેમની વાસ્તવિક અસર કેટલી વ્યાપક રહેશે, તે આગામી સમયમાં વધુ સ્પષ્ટ થશે.
