આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)નો વધતો ઉપયોગ હવે માત્ર ટેકનોલોજી સુધી મર્યાદિત રહ્યો નથી, પરંતુ તેની સીધી અસર વૈશ્વિક રોજગાર બજાર પર પણ જોવા મળી રહી છે. વર્ષ 2026 દરમિયાન અત્યાર સુધીમાં વિશ્વભરના ટેક સેક્ટરમાં 1.20 લાખથી વધુ કર્મચારીઓની છટણી થઈ હોવાનું વિવિધ ઉદ્યોગ અહેવાલોમાં સામે આવ્યું છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે અગાઉની જેમ આ છટણી માત્ર ખર્ચ ઘટાડવા અથવા આર્થિક મંદીના કારણે નહીં, પરંતુ AI આધારિત ઓટોમેશન અને કાર્યપદ્ધતિમાં આવેલા મૂળભૂત પરિવર્તનોને કારણે થઈ રહી છે.
ભારત, જે વિશ્વનું સૌથી મોટું IT સેવા કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે, ત્યાં પણ આ બદલાવની અસર હવે સ્પષ્ટ દેખાવા લાગી છે. અંદાજ મુજબ વર્ષ 2026 દરમિયાન દેશમાં ટેક ક્ષેત્રમાં આશરે 35 હજાર જેટલી નોકરીઓ પર અસર પડી શકે છે. જોકે તમામ કંપનીઓ જાહેર રીતે છટણીની જાહેરાત કરતી નથી, પરંતુ ભરતીમાં ઘટાડો, કર્મચારીઓની સંખ્યા ધીમે ધીમે ઓછી કરવી અને કરાર આધારિત કર્મચારીઓને રિન્યૂ ન કરવાના વલણમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે.
AIના કારણે કામ કરવાની પદ્ધતિમાં આવ્યો મોટો ફેરફાર
છેલ્લા બે વર્ષમાં જનરેટિવ AI અને ઓટોમેશન ટૂલ્સના ઝડપી વિકાસે સોફ્ટવેર ઉદ્યોગની કાર્યશૈલીમાં મોટો બદલાવ લાવ્યો છે. અગાઉ જે કામ માટે અનેક ડેવલપર, ટેસ્ટર અથવા ટેકનિકલ સપોર્ટ ટીમની જરૂર પડતી હતી, તે કામ હવે AI આધારિત ટૂલ્સની મદદથી ઓછા સમયમાં અને ઓછા માનવબળ સાથે પૂર્ણ થઈ શકે છે. સોફ્ટવેર ડેવલપમેન્ટ, કોડ જનરેશન, ક્વોલિટી ટેસ્ટિંગ, ડોક્યુમેન્ટેશન, ટેક સપોર્ટ, બગ ફિક્સિંગ અને રૂટિન કોડિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં AI ટૂલ્સનો ઉપયોગ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. પરિણામે ઘણી કંપનીઓ પોતાના કર્મચારી માળખાનું પુનઃમૂલ્યાંકન કરી રહી છે અને જ્યાં શક્ય હોય ત્યાં ઓટોમેશન અપનાવી રહી છે.
આ પણ વાંચો: ગુજરાતમાં ફરી બદલાશે હવામાન : જાણો આગામી 2 દિવસ તમારા જિલ્લામાં કેવું રહેશે વાતાવરણ
અગાઉની છટણી અને હાલની સ્થિતિમાં શું છે તફાવત?
2022 અને 2023 દરમિયાન વૈશ્વિક સ્તરે થયેલી છટણીઓનું મુખ્ય કારણ વધતી મોંઘવારી, રોકાણમાં ઘટાડો અને ખર્ચ નિયંત્રણ હતું. પરંતુ 2026માં જોવા મળી રહેલી સ્થિતિ અલગ છે. હવે અનેક કંપનીઓ પોતાના બિઝનેસ મોડલમાં AIને કેન્દ્રસ્થાને રાખીને કામનું પુનર્ગઠન કરી રહી છે. કેટલાક વિભાગોમાં નવી ભરતી અટકાવવામાં આવી રહી છે, જ્યારે કેટલાક પરંપરાગત હોદ્દાઓની જરૂરિયાત ધીમે ધીમે ઘટી રહી છે. બીજી તરફ AI એન્જિનિયરિંગ, ડેટા સાયન્સ, મશીન લર્નિંગ, સાયબર સિક્યુરિટી અને ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં કુશળ કર્મચારીઓની માંગ સતત વધી રહી છે.
ભારતમાં 'સાયલન્ટ લેઓફ્સ'નો ટ્રેન્ડ કેમ વધી રહ્યો છે?
ભારતીય IT ઉદ્યોગમાં છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી 'સાયલન્ટ લેઓફ્સ' શબ્દ વધુ ચર્ચામાં છે. તેનો અર્થ એવો થાય છે કે કંપનીઓ મોટા પાયે જાહેર જાહેરાત કર્યા વિના કર્મચારીઓની સંખ્યા ઘટાડે છે. તેમાં કેટલાક કર્મચારીઓને પરફોર્મન્સના આધારે બહાર કરવામાં આવે છે, કરાર પૂર્ણ થયા પછી તેને લંબાવવામાં આવતો નથી અથવા નવી ભરતી લાંબા સમય સુધી રોકી દેવામાં આવે છે. ઘણી કંપનીઓ ખર્ચ બચાવવા અને બજારમાં નકારાત્મક સંદેશ ન જાય તે માટે જાહેર લેઓફ્સની જગ્યાએ આ રીત અપનાવી રહી હોવાનું ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો માને છે. પરિણામે કર્મચારીઓમાં નોકરીની સુરક્ષાને લઈને અનિશ્ચિતતા વધી રહી છે.
આ પણ વાંચો: રામ મંદિર વિવાદમાં વધુ એક મોટું એક્શન! : ચંપત રાય સહિત 3 મોટા ચહેરાઓ પાસેથી પાછા ખેંચાયા આ ખાસ અધિકાર
કઈ કુશળતાઓની માંગ વધી રહી છે?
AIના વધતા પ્રભાવ વચ્ચે ટેક ક્ષેત્રમાં કામ કરતા કર્મચારીઓ માટે હવે સતત નવી કુશળતા શીખવી અનિવાર્ય બની રહી છે. માત્ર પરંપરાગત પ્રોગ્રામિંગ જ્ઞાન પૂરતું નથી, પરંતુ AI ટૂલ્સ સાથે કામ કરવાની ક્ષમતા પણ મહત્વપૂર્ણ બની રહી છે.
મશીન લર્નિંગ, જનરેટિવ AI, પ્રોમ્પ્ટ એન્જિનિયરિંગ, ડેટા એનાલિટિક્સ, ક્લાઉડ પ્લેટફોર્મ, સાયબર સિક્યુરિટી અને ઓટોમેશન સંબંધિત ટેક્નોલોજીમાં નિપુણતા ધરાવતા વ્યાવસાયિકોની માંગ વધતી જોવા મળી રહી છે. અનેક કંપનીઓ પોતાના વર્તમાન કર્મચારીઓને પણ અપસ્કિલિંગ અને રિસ્કિલિંગ કાર્યક્રમો દ્વારા નવી ટેક્નોલોજી માટે તૈયાર કરી રહી છે.
કર્મચારીઓ માટે શું છે પડકાર?
AIના કારણે કેટલીક નોકરીઓમાં ઘટાડો થઈ રહ્યો છે, પરંતુ સાથે સાથે નવા પ્રકારની તકો પણ ઉભી થઈ રહી છે. ટેક ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે AIને સ્પર્ધક તરીકે નહીં પરંતુ સહાયક ટેક્નોલોજી તરીકે જોવાની જરૂર છે.
જે કર્મચારીઓ સમયસર નવી ટેક્નોલોજી શીખશે, AI આધારિત ટૂલ્સનો ઉપયોગ શીખશે અને સતત પોતાની કુશળતા વધારશે તેઓ માટે રોજગારની નવી તકો ઉપલબ્ધ રહેશે. બીજી તરફ માત્ર રૂટિન અને પુનરાવર્તિત કામગીરી પર આધારિત હોદ્દાઓમાં લાંબા ગાળે જોખમ વધી શકે છે.
