Ahmedabad Serial Blast Verdict: ગુજરાત હાઈકોર્ટે વર્ષ 2008ના અમદાવાદ સિરિયલ બ્લાસ્ટ કેસમાં દેશના ન્યાયિક ઇતિહાસનો એક ઐતિહાસિક ચુકાદો આપ્યો છે. રાજ્યની સૌથી મોટી આતંકી ઘટનાઓમાં સામેલ આ કેસમાં સ્પેશિયલ કોર્ટે 38 દોષિતોને ફટકારેલી ફાંસીની સજાને હાઈકોર્ટે યથાવત રાખી છે. આ ચુકાદા સાથે આતંકવાદ વિરુદ્ધ કડક સંદેશ આપવાની સાથે વર્ષોથી ન્યાયની રાહ જોઈ રહેલા પીડિત પરિવારોને પણ મોટી રાહત મળી હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે. 26 જુલાઈ, 2008ના રોજ અમદાવાદ શહેરમાં એક પછી એક થયેલા શ્રેણીબદ્ધ બોમ્બ ધડાકાઓએ સમગ્ર દેશને હચમચાવી દીધો હતો. શહેરના વ્યસ્ત વિસ્તારો, જાહેર સ્થળો અને હોસ્પિટલોને નિશાન બનાવીને કરવામાં આવેલા આ હુમલાઓમાં 56 નિર્દોષ લોકોના મોત થયા હતા, જ્યારે 200થી વધુ લોકો ગંભીર રીતે ઈજાગ્રસ્ત થયા હતા. આતંકવાદીઓ દ્વારા સર્જાયેલા આ હુમલાએ સુરક્ષા વ્યવસ્થાને લઈને પણ અનેક પ્રશ્નો ઉભા કર્યા હતા.
હાઈકોર્ટનો ઐતિહાસિક નિર્ણય
ગુજરાત હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચે લાંબી કાનૂની પ્રક્રિયા અને પુરાવાઓના વિસ્તૃત અભ્યાસ બાદ સ્પેશિયલ કોર્ટ દ્વારા વર્ષ 2022માં આપવામાં આવેલી ફાંસીની સજાને માન્ય રાખી છે. આ નિર્ણયને ભારતીય ન્યાયિક ઇતિહાસમાં મહત્વપૂર્ણ ગણવામાં આવી રહ્યો છે, કારણ કે એક જ કેસમાં એકસાથે 38 દોષિતોની ફાંસીની સજા યથાવત રાખવાનો આ દુર્લભ નિર્ણય છે. સ્પેશિયલ કોર્ટે ફેબ્રુઆરી 2022માં આ કેસમાં કુલ 49 દોષિતોને સજા ફટકારી હતી, જેમાંથી 38ને ફાંસીની સજા અને અન્યને આજીવન કેદની સજા આપવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ આ ચુકાદાને ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં પડકારવામાં આવ્યો હતો. હવે હાઈકોર્ટના નિર્ણય બાદ દોષિતોની ફાંસીની સજા પર કાનૂની રીતે વધુ મજબૂત મુદ્રા લાગી છે.
70 મિનિટમાં 21 બોમ્બ ધડાકા
અમદાવાદમાં થયેલા સિરિયલ બ્લાસ્ટ દેશના સૌથી ભયાનક આતંકી હુમલાઓમાંના એક ગણાય છે. 26 જુલાઈ 2008ના રોજ સાંજે લગભગ 70 મિનિટના સમયગાળામાં શહેરના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં 21 બોમ્બ વિસ્ફોટ કરવામાં આવ્યા હતા. આ હુમલાઓમાં બસ સ્ટેન્ડ, બજાર વિસ્તાર, જાહેર સ્થળો ઉપરાંત હોસ્પિટલ કેમ્પસને પણ નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. ખાસ કરીને હોસ્પિટલોમાં ઘાયલોને સારવાર માટે લાવવામાં આવતા સમયે ત્યાં પણ વિસ્ફોટ કરવામાં આવ્યા હતા, જેના કારણે વધુ જાનહાનિ થઈ હતી. તપાસ દરમિયાન સુરક્ષા એજન્સીઓએ દેશભરના વિવિધ રાજ્યોમાં દરોડા પાડી આરોપીઓની ધરપકડ કરી હતી. લાંબી તપાસ બાદ આતંકી સંગઠન સાથે જોડાયેલા અનેક સભ્યો સામે ચાર્જશીટ દાખલ કરવામાં આવી હતી.
પીડિત પરિવારો માટે ન્યાયની ક્ષણ
અમદાવાદ બ્લાસ્ટ કેસનો ચુકાદો પીડિત પરિવારો માટે ભાવનાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. વર્ષો સુધી કોર્ટમાં ચાલેલી સુનાવણી બાદ હવે હાઈકોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવેલા નિર્ણયને ઘણા પરિવારો ન્યાયની જીત તરીકે જોઈ રહ્યા છે. કાનૂની નિષ્ણાતોના મતે આ ચુકાદો માત્ર એક કેસ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ આતંકવાદ સામે ભારતની કડક નીતિ અને ન્યાયિક વ્યવસ્થાની પ્રતિબદ્ધતાનું પણ પ્રતિબિંબ છે. હાઈકોર્ટના આ નિર્ણયથી ભવિષ્યમાં આતંકી પ્રવૃત્તિઓ સામે વધુ કડક સંદેશ જશે તેવી પણ ચર્ચા થઈ રહી છે.
આતંકવાદ સામે કડક સંદેશ
ગુજરાત હાઈકોર્ટનો આ નિર્ણય માત્ર અમદાવાદ બ્લાસ્ટ કેસ સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ સમગ્ર દેશમાં આતંકવાદ સામે શૂન્ય સહનશીલતાની નીતિને પણ વધુ મજબૂત બનાવે છે. વર્ષ 2008ના આ હુમલાએ અમદાવાદના લોકોના મનમાં ઊંડા ઘા છોડી દીધા હતા, જે આજે પણ ઘણા પરિવારો માટે દુખદ યાદ તરીકે જીવંત છે. હવે હાઈકોર્ટના આ ઐતિહાસિક ચુકાદા બાદ કેસની આગામી કાનૂની પ્રક્રિયા દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતમાં આગળ વધી શકે છે, પરંતુ હાલના તબક્કે ગુજરાત હાઈકોર્ટના નિર્ણયને આતંકવાદ વિરુદ્ધ એક મહત્વપૂર્ણ અને કડક સંદેશ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
આ પણ વાંચો: જયપુર સિરિયલ બ્લાસ્ટ કેસનો મામલો : 17 વર્ષ જુના કેસમાં 4 આતંકવાદીઓને આજીવન કેદની સજા
ફાંસીની સજાના દોષિતો
જાહિદ ઉર્ફે જાવેદ કુતુબુદ્દીન શેખ
ઇમરાન ઇબ્રાહિમ શેખ
ઇકબાલ ઉર્ફે ઇકરાર કાસમ શેખ
શમ્સુદ્દીન ઉર્ફે શમ્સુ શહાબુદ્દીન શેખ
ગ્યાસુદ્દીન ઉર્ફે ગ્યાસુ અબ્દુલસલીમ અન્સારી
મોહમ્મદ આરિફ મોહમ્મદ ઇકબાલ કાગઝી
મોહમ્મદ ઉસ્માન ઉર્ફે ઉસ્માન મોહમ્મદ અનીસ અગરબત્તીવાળા
યુનુસ મોહમ્મદભાઈ મન્સૂરી
કમરુદ્દીન ઉર્ફે રાજા ઉર્ફે અબ્દુલ્લા ચાંદમોહમ્મદ નગોરી
આમિલ પરવેઝ ઉર્ફે સિકંદર કાજી સૈફુદ્દીન શેખ
શિબલી ઉર્ફે સાબિત અબ્દુલ કરીમ
સફદરહુસૈન ઉર્ફે હુસૈનભાઈ ઉર્ફે ઇકબાલભાઈ જહીરુદ્દીન ઉર્ફે જહરુલહસન નગોરી
હાફિઝહુસૈન ઉર્ફે અદનાન ઉર્ફે તમીમ તાજુદ્દીન
મોહમ્મદ સાજિદ ઉર્ફે સલીમ ઉર્ફે સજ્જાદ ઉર્ફે સાદ ગુલામ ખ્વાજા મન્સૂરી
અબુબસર ઉર્ફે મુફ્તિ ઉર્ફે અબ્દુલ રશીદ ઉર્ફે અબ્દુલ્લા અબુબકર શેખ
અબ્બાસ ઉમર સામેજા
જાવેદ અહેમદ સાદિર અહેમદ શેખ (સૈયદ)
મોહમ્મદ ઇસ્માઇલ ઉર્ફે અબ્દુલ રાજિક ઉર્ફે મુસાફ ઉર્ફે ફુરકાન મોહમ્મદ ઇશાક મન્સૂરી
અફઝલ ઉર્ફે અફસર ઉર્ફે રાજા ઉર્ફે અજિત સિંહ ઉર્ફે સંજય પાંડે ઉર્ફે ઉસ્માની મુતલિબ ઉસ્માની
મોહમ્મદ આરિફ ઉર્ફે આરિફ બદર ઉર્ફે લાદાન બદરૂદ્દીન શેખ ઉર્ફે જુમ્મન શેખ
આસિફ ઉર્ફે હસન બશીરુદ્દીન શેખ
મોહમ્મદ આરિફ નસીમ અહેમદ મિર્ઝા
કયામુદ્દીન ઉર્ફે મૂસા ઉર્ફે અશફાક ઉર્ફે અબ્દુલ કાદિર ઉર્ફે રિઝવાન ઉર્ફે સમીર સરફુદ્દીન કાપડિયા
મોહમ્મદ સૈફ ઉર્ફે રાહુલ શર્મા ઉર્ફે કેરીસેવા સદાબ અહેમદ શેખ
ઝીશાન અહેમદ એહસાનઅહેમદ શેખ
જિયાઉર રહેમાન ઉર્ફે મોન્ટુ અબ્દુલ રહેમાન મુસ્લિમ
મોહમ્મદ શકીલ ઉર્ફે શકીલ યામીનખાન લુહાર
મોહમ્મદ અકબર ઇસ્માઇલ ચૌધરી ઉર્ફે સઈદ
ફઝલ-એ-રહેમાન ઉર્ફે સલાઉદ્દીન ઉર્ફે રફીક મુસદ્દિકખાન દુરાની
અહેમદબાવા ઉર્ફે અબ્બુ અબુબકર બરેલવી
સરફુદ્દીન ઉર્ફે શરીફ એટ સૈનુદ્દીન ઉર્ફે અબ્દુલસત્તાર ઉર્ફે સલીમ
સૈફ-ઉર-રહેમાન ઉર્ફે સૈફુ ઉર્ફે સૈફ અબ્દુલરહેમાન અન્સારી
સાદુલી ઉર્ફે હારિસ અબ્દુલકરીમ મુસ્લિમ
મોહમ્મદ તનવીર ઉર્ફે તલ્હા મોહમ્મદ અખ્તર પઠાણ
આમીન ઉર્ફે રાજા અયુદ નાઝિર શેખ
મોહમ્મદ મોબીન ઉર્ફે મુબીન ઉર્ફે ઇરફાન અબ્દુલ શકુરખાન
મોહમ્મદ રફીક ઉર્ફે જાવિદ ઉર્ફે આલમઝેબ અફ્રિદી મસ્કુર અહેમદ
તૌસીફખાન ઉર્ફે અતીક સગીર અહેમદખાન પઠાણ
