અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાન્ચ દ્વારા સતત ડિજિટલ સર્વેલન્સ અને સોશિયલ મીડિયા મોનિટરિંગના ભાગરૂપે, ઓનલાઇન દેહવિક્રય અને મહિલાઓના ડિજિટલ શોષણ વિરુદ્ધ એક વ્યાપક ઝુંબેશ હાથ ધરવામાં આવી છે. ગેરકાયદેસર એસ્કોર્ટ સર્વિસ રેકેટ ચલાવવા અને જનતા સાથે છેતરપિંડી કરવા બદલ ઇન્સ્ટાગ્રામ હેન્ડલ્સ, ફેસબુક પેજ અને વિવિધ વેબસાઇટ્સ સહિત 120 એકમો વિરુદ્ધ ઔપચારિક FIR નોંધવામાં આવી છે.
તપાસની વિગતો અને ગુનાની પદ્ધતિ (Modus Operandi)
સ્પેશિયલાઇઝ્ડ ટેકનિકલ એનાલિસિસ દરમિયાન, ક્રાઈમ બ્રાન્ચે અમદાવાદમાં સક્રિય સોશિયલ મીડિયા પ્રોફાઇલ્સ અને વેબ લિંક્સનું એક નેટવર્ક શોધી કાઢ્યું છે.
તપાસના મુખ્ય મુદ્દાઓ નીચે મુજબ છે:
ફોટાઓનો દુરુપયોગ: આરોપીઓ ગ્રાહકોને આકર્ષવા માટે મહિલાઓના અશ્લીલ ફોટા અને વીડિયો જાહેરમાં પ્રદર્શિત કરતા હતા.
AI ટેકનોલોજીનો દુરુપયોગ: એક ચિંતાજનક ટ્રેન્ડમાં, ગુનેગારોએ "એસ્કોર્ટ સર્વિસ" ના નામે લોકોને લલચાવવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો ઉપયોગ કરીને અશ્લીલ સામગ્રી બનાવી અને પ્રસારિત કરી હતી.
માંગણી અને દરો: આ પ્રોફાઇલ્સ દ્વારા અમદાવાદ શહેર માટે ચોક્કસ "કલાક દીઠ દર" અને "નાઇટ સ્ટે" ના શુલ્કની જાહેરાત કરવામાં આવતી હતી, અને ગેરકાયદેસર વ્યવહારો માટે મોબાઈલ નંબર તથા UPI ID આપવામાં આવતા હતા.
સાયબર છેતરપિંડી: પ્રાથમિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ ઓપરેટરો અશ્લીલ જાહેરાતો દ્વારા નાગરિકોને લલચાવી UPI દ્વારા ઓનલાઇન પેમેન્ટ કરાવતા હતા અને ત્યારબાદ તેમની સાથે નાણાકીય છેતરપિંડી કરતા હતા.
ગરિમાને નુકસાન: આ પ્રવૃત્તિઓ માત્ર કાયદાનું ઉલ્લંઘન જ નથી કરતી, પરંતુ જાહેર પ્લેટફોર્મ પર મહિલાઓને અપમાનજનક રીતે ચિત્રિત કરીને તેમની ગરિમાને પણ ઠેસ પહોંચાડે છે.
કાનૂની માળખું
પીડિતોની ગોપનીયતા જાળવવા અને આરોપીઓને ડિજિટલ પુરાવા નાશ કરતા રોકવા માટે, આ FIR ને 'સંવેદનશીલ' શ્રેણીમાં રાખવામાં આવી છે. ક્રાઈમ બ્રાન્ચે આ 120 પ્રોફાઇલના એડમિનિસ્ટ્રેટર્સ અને મોબાઈલ નંબર ધારકો વિરુદ્ધ નીચે મુજબની કાનૂની જોગવાઈઓ હેઠળ ગુનો નોંધ્યો છે:
ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS) 2023:
કલમ 79: સ્ત્રીની ગરિમાને ઠેસ પહોંચાડવી.
કલમ 296: જાહેરમાં અશ્લીલ કૃત્યો અને ગીતો.
કલમ 318(4): છેતરપિંડી અને મિલકતની ડિલિવરી માટે અપ્રમાણિકપણે પ્રેરિત કરવું.
ઈમ્મોરલ ટ્રાફિક (પ્રિવેન્શન) એક્ટ, 1956:
કલમ 8: વેશ્યાવૃત્તિના હેતુ માટે લલચાવવું અથવા માંગણી કરવી.
ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી એક્ટ, 2000:
કલમ 67: ઇલેક્ટ્રોનિક સ્વરૂપમાં અશ્લીલ સામગ્રી પ્રકાશિત કરવી અથવા પ્રસારિત કરવી.
જાહેર અપીલ
અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાન્ચ જનતાને સતર્ક રહેવા અને આવી ગેરકાયદેસર સોશિયલ મીડિયા પ્રોફાઇલ્સ કે લિંક્સથી દૂર રહેવા વિનંતી કરે છે. આવી સેવાઓ માટે અચકાસણી વગરના (unverified) UPI ID પર નાણાં ટ્રાન્સફર કરવાથી ઘણીવાર નાણાકીય છેતરપિંડી થાય છે અને નાગરિકો ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ થઈ જાય છે.
આ રેકેટ ચલાવનારાઓ અને તેનાથી લાભ મેળવનારાઓને પકડવા માટે વધુ તપાસ ચાલુ છે.
