Ahmedabad News: અમદાવાદના સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર ફરી એકવાર સોનાની દાણચોરીનો પ્રયાસ ઝડપાતા સુરક્ષા એજન્સીઓ સતર્ક બની છે. અમદાવાદ કસ્ટમ્સના એર ઇન્ટેલિજન્સ યુનિટ (AIU)એ ગુરુવારે (16 જુલાઈ) અબુધાબીથી આવેલી એક મહિલા મુસાફરની તપાસ દરમિયાન તેના બુરખાની અંદર છુપાવવામાં આવેલા અંદાજે ₹34.29 લાખ મૂલ્યના 24 કેરેટ સોનાના બે TT બાર જપ્ત કર્યા છે. જપ્ત કરાયેલા સોનાનું કુલ વજન 233 ગ્રામ હોવાનું કસ્ટમ્સ વિભાગે જણાવ્યું છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર મહિલા મુસાફર અબુધાબીથી ફ્લાઇટ નંબર 3L111 દ્વારા અમદાવાદ પહોંચી હતી. એરપોર્ટ પર મુસાફરોના જોખમ આધારિત પ્રોફાઇલિંગ અને શંકાસ્પદ હિલચાલના આધારે AIUના અધિકારીઓએ તેને તપાસ માટે અટકાવી હતી. વ્યક્તિગત તપાસ દરમિયાન તેના બુરખાની અંદર ખાસ રીતે છુપાવવામાં આવેલા બે 24 કેરેટ સોનાના TT બાર મળી આવ્યા હતા.
કસ્ટમ ડ્યુટીથી બચવા સોનું છુપાવ્યાની આશંકા
પ્રાથમિક તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે મુસાફરે કસ્ટમ ડ્યુટી ચૂકવવાનું ટાળવાના ઈરાદાથી સોનું શરીર પર છુપાવીને ભારતમાં લાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જપ્ત કરાયેલા સોનાની અંદાજિત બજાર કિંમત ₹34,29,216 હોવાનું કસ્ટમ્સ વિભાગે જણાવ્યું છે. સમગ્ર જથ્થો કસ્ટમ્સ એક્ટ, 1962ની જોગવાઈઓ હેઠળ જપ્ત કરવામાં આવ્યો છે. હવે તપાસ એ દિશામાં આગળ વધારવામાં આવી રહી છે કે આ સોનું કોની પાસેથી મેળવવામાં આવ્યું હતું, તેનો અંતિમ લાભાર્થી કોણ હતો અને શું તેની પાછળ કોઈ સંગઠિત દાણચોરીનું નેટવર્ક કાર્યરત છે કે નહીં.
TT બાર શું હોય છે?
TT (Ten Tola) બાર અથવા TT ગોલ્ડ બાર દાણચોરીના અનેક કેસોમાં જોવા મળતું સોનાનું એક સામાન્ય સ્વરૂપ છે. આ પ્રકારના બારને સરળતાથી છુપાવી શકાય હોવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય દાણચોરીમાં તેનો ઉપયોગ થતો હોવાનું તપાસ એજન્સીઓ અગાઉના અનેક કેસોમાં નોંધતી આવી છે. જોકે, દરેક કેસમાં તેનું કદ અને વજન અલગ હોઈ શકે છે.
એરપોર્ટ પર ગોલ્ડ સ્મગલિંગના કેસોમાં વધારો
તાજેતરના સમયમાં અમદાવાદ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર સોનાની દાણચોરીના પ્રયાસોમાં વધારો નોંધાઈ રહ્યો છે. ખાસ કરીને ખાડી દેશોમાંથી આવતી ફ્લાઇટોમાં કસ્ટમ્સ વિભાગ સતત દેખરેખ રાખી રહ્યો છે. મુસાફરો દ્વારા ક્યારેક કપડાં, શરીર પર પહેરેલી વસ્તુઓ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અથવા અન્ય સામાનમાં સોનું છુપાવીને લાવવાના પ્રયાસો થતા રહે છે, જેને અટકાવવા માટે AIU સતત પ્રોફાઇલિંગ અને ગુપ્ત માહિતીના આધારે કાર્યવાહી કરે છે. કસ્ટમ્સ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે માત્ર રૂટીન ચેકિંગ નહીં પરંતુ જોખમ આધારિત ઇન્ટેલિજન્સ અને મુસાફરોની ટ્રાવેલ હિસ્ટ્રીનું વિશ્લેષણ પણ આવી કાર્યવાહીનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.
થોડા દિવસ પહેલાં પોલીસના નામે સોનાની લૂંટનો મામલો ચર્ચામાં
આ કાર્યવાહી એવા સમયે સામે આવી છે જ્યારે થોડા દિવસ પહેલાં અમદાવાદ એરપોર્ટ સાથે જોડાયેલો એક અલગ જ સોનાનો કેસ ચર્ચામાં રહ્યો હતો. તે ઘટનામાં એરપોર્ટ પરથી સોનું લઈને બહાર નીકળેલા બે મુસાફરોનું પોલીસ હોવાનું કહીને કેટલાક લોકોએ અપહરણ કરી તેમની પાસેથી સોનાની લૂંટ ચલાવી હોવાનો આરોપ સામે આવ્યો હતો. આ ઘટનાએ અનેક પ્રશ્નો ઊભા કર્યા હતા. ખાસ કરીને મુસાફરો કસ્ટમ્સ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરીને સોનું લઈને બહાર કેવી રીતે નીકળ્યા અને તેમણે સોનાની આયાત અંગે જરૂરી જાહેરખબર કરી હતી કે નહીં તે મુદ્દે તપાસ ચાલી રહી છે. ફરિયાદીઓએ પોલીસ સમક્ષ સોનાની ખરીદી સંબંધિત દસ્તાવેજો બાદમાં રજૂ કરવાની વાત કરી હતી, જેના કારણે સમગ્ર મામલો વધુ ચર્ચાસ્પદ બન્યો હતો. આ ઘટનાના થોડા જ દિવસોમાં ફરી એકવાર અમદાવાદ એરપોર્ટ પર મોટી માત્રામાં સોનું ઝડપાતા એરપોર્ટ પર દાણચોરી રોકવા માટે ચાલી રહેલી કાર્યવાહી ફરી ચર્ચામાં આવી છે.
AIU કેવી રીતે કરે છે મુસાફરોનું પ્રોફાઇલિંગ?
અમદાવાદ કસ્ટમ્સનું એર ઇન્ટેલિજન્સ યુનિટ મુસાફરોની મુસાફરીની પેટર્ન, વિદેશ પ્રવાસોની આવર્તન, અગાઉની ટ્રાવેલ હિસ્ટ્રી, રૂટ અને અન્ય ઇન્ટેલિજન્સ માહિતીના આધારે જોખમ આધારિત પ્રોફાઇલિંગ તૈયાર કરે છે. વારંવાર ખાડી દેશોમાં અવરજવર કરનારા અથવા શંકાસ્પદ ટ્રાવેલ પેટર્ન ધરાવતા મુસાફરો પર ખાસ નજર રાખવામાં આવે છે. આ પ્રકારની પ્રોફાઇલિંગના આધારે પસંદગીના મુસાફરોની વિગતવાર તપાસ કરવામાં આવે છે, જેના કારણે અનેક વખત સોનાની દાણચોરીના પ્રયાસો નિષ્ફળ બનાવવામાં સફળતા મળી છે. હાલના કેસમાં પણ આવી જ પ્રક્રિયા દરમિયાન મહિલા મુસાફર શંકાના દાયરામાં આવી હતી. તપાસ એજન્સીઓ હવે મહિલા મુસાફરની પૂછપરછ કરી રહી છે. સોનું વ્યક્તિગત ઉપયોગ માટે લાવવામાં આવ્યું હતું કે કોઈ સંગઠિત દાણચોરી રેકેટનો ભાગ હતું તે સહિતના તમામ પાસાઓની તપાસ ચાલી રહી છે.
તપાસમાં આંતરરાષ્ટ્રીય કડીની પણ ચકાસણી
કસ્ટમ્સ વિભાગ હવે મહિલા મુસાફરની પૂછપરછના આધારે સમગ્ર દાણચોરીની સાંકળ સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. તપાસમાં એ પણ ચકાસવામાં આવી રહ્યું છે કે મહિલા માત્ર 'કેરિયર' તરીકે સોનું લાવી રહી હતી કે પછી તેની પાછળ કોઈ સંગઠિત આંતરરાષ્ટ્રીય સ્મગલિંગ નેટવર્ક સક્રિય છે. આ ઉપરાંત મુસાફરની અગાઉની વિદેશ યાત્રાઓ, તેના સંપર્કો, મોબાઇલ ફોન અને અન્ય દસ્તાવેજોની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે જેથી સોનાના મૂળ સ્ત્રોત અને તેના અંતિમ ગંતવ્ય અંગે સ્પષ્ટ માહિતી મળી શકે.
આ પણ વાંચો: વડોદરા રેલવે સ્ટેશન પર જીવલેણ બેદરકારી : ચાલુ ટ્રેનમાં ચડવા જતાં મુસાફર 150 મીટર સુધી ઘસડાયા, CCTVમાં કેદ થયો રૂંવાડા ઊભા કરી દેતો બનાવ
ગોલ્ડ સ્મગલિંગ સામે કસ્ટમ્સની સતત કડક કાર્યવાહી
તાજેતરના સમયમાં દેશના વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર સોનાની દાણચોરીના કેસોમાં વધારો નોંધાતા કસ્ટમ્સ વિભાગે દેખરેખ વધુ કડક બનાવી છે. ખાસ કરીને ખાડી દેશોમાંથી આવતી ફ્લાઇટો પર વિશેષ નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને ઇન્ટેલિજન્સ આધારિત તપાસને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે. અધિકારીઓનું માનવું છે કે આવી સતત કાર્યવાહી માત્ર ગેરકાયદે સોનાની હેરાફેરી રોકવામાં જ નહીં પરંતુ સરકારને કસ્ટમ ડ્યુટીની આવકમાં થતા નુકસાનને અટકાવવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ રહી છે.
