દરેક તારીખ પોતાના અંદર ઇતિહાસના અનેક પાનાંઓ સમાવીને બેઠી હોય છે. 21 જૂન પણ એવી જ એક મહત્વપૂર્ણ તારીખ છે, જે માત્ર વિશ્વ યોગ દિવસ માટે જ નહીં પરંતુ વિશ્વ સંગીત દિવસ માટે પણ જાણીતી છે. ભારતના પ્રાચીન યોગ વિજ્ઞાનને વૈશ્વિક ઓળખ અપાવનાર આ દિવસ આજે દુનિયાના લગભગ તમામ દેશોમાં ઉજવવામાં આવે છે. સાથે જ સંગીતના માધ્યમથી વિશ્વમાં શાંતિ અને એકતાનો સંદેશ ફેલાવતો વિશ્વ સંગીત દિવસ પણ આજે જ ઉજવાય છે. આવો જાણીએ 21 જૂનના દિવસે બનેલી મહત્વપૂર્ણ ઐતિહાસિક ઘટનાઓ, જાણીતા વ્યક્તિઓની જન્મજયંતિઓ અને પુણ્યતિથિઓ વિશે.
વિશ્વ યોગ દિવસ: ભારતની પ્રાચીન પરંપરાને મળ્યું વૈશ્વિક સન્માન
વિશ્વ યોગ દિવસ દર વર્ષે 21 જૂનના રોજ ઉજવવામાં આવે છે. વર્ષ 2014માં ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભામાં યોગને વૈશ્વિક સ્તરે માન્યતા આપવાની અપીલ કરી હતી. આ પ્રસ્તાવને વિશ્વના અનેક દેશોએ સમર્થન આપ્યું હતું.
ત્યારબાદ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા 21 જૂનને સત્તાવાર રીતે "આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ" તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યો. પ્રથમ વખત 21 જૂન 2015ના રોજ વિશ્વ યોગ દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી.
યોગ માત્ર કસરત નથી, પરંતુ શરીર, મન અને આત્માને સંતુલિત રાખવાની એક જીવનશૈલી છે. હજારો વર્ષ જૂની ભારતીય પરંપરાનો આ અમૂલ્ય વારસો આજે વિશ્વના કરોડો લોકો અપનાવી રહ્યા છે. યોગ દ્વારા માનસિક તણાવ ઘટાડવો, શરીરને સ્વસ્થ રાખવું અને જીવનમાં સકારાત્મકતા લાવવી શક્ય બને છે.
આજના દિવસે ભારત સહિત વિશ્વના અનેક દેશોમાં યોગ શિબિરો, યોગાસન કાર્યક્રમો અને આરોગ્ય જાગૃતિ અભિયાનોનું આયોજન કરવામાં આવે છે.
વિશ્વ સંગીત દિવસ: સંગીત દ્વારા શાંતિ અને એકતાનો સંદેશ
21 જૂને વિશ્વ સંગીત દિવસ પણ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસને ફ્રેન્ચ ભાષામાં "ફેટે ડે લા મ્યુઝિક" (Fête de la Musique) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જેનો અર્થ થાય છે "સંગીત ઉત્સવ".
વિશ્વ સંગીત દિવસની શરૂઆત વર્ષ 1982માં ફ્રાન્સમાં થઈ હતી. સંગીતના માધ્યમથી લોકો વચ્ચે પ્રેમ, એકતા અને શાંતિનો સંદેશ પહોંચાડવાના હેતુથી આ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.
આ દિવસ સંગીતકારો, ગાયકો, કલાકારો અને સંગીતપ્રેમીઓ માટે ખૂબ જ વિશેષ માનવામાં આવે છે. વિશ્વભરના અનેક શહેરોમાં ખુલ્લા સંગીત કાર્યક્રમો, કોન્સર્ટ અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવે છે.
સંગીતને ભાષા, ધર્મ અને સરહદોથી પર એક વૈશ્વિક માધ્યમ માનવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે વિશ્વ સંગીત દિવસ આજે અનેક દેશોમાં ઉત્સાહપૂર્વક ઉજવાય છે.
21 જૂનની મહત્વપૂર્ણ ઐતિહાસિક ઘટનાઓ
21 જૂનના દિવસે ઇતિહાસમાં અનેક મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ બની છે, જે વિશ્વ અને ભારત બંને માટે ખાસ મહત્વ ધરાવે છે.
1947માં કેનેડાની સંસદે શરણાર્થીઓને દેશ બહાર મોકલવા સંબંધિત કાયદો મંજૂર કર્યો હતો.
1949માં રાજસ્થાન હાઇકોર્ટની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.
1999માં ડૉ. મનમોહન સિંહ ભારતના નાણાંમંત્રી બન્યા હતા અને દેશના આર્થિક ક્ષેત્રમાં નવા સુધારાઓની શરૂઆત થઈ હતી.
1999માં કોસોવો લિબરેશન આર્મી અને કોસોવો પીસકીપિંગ ફોર્સ વચ્ચે ડિમિલિટરાઇઝેશન કરાર પૂર્ણ થયો હતો.
2001માં પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ પરવેઝ મુશર્રફે આતંકવાદ વિરોધી કાયદાને ફરી અમલમાં મૂક્યો હતો.
2002માં સ્પેનના સેવિલિયા શહેરમાં યુરોપિયન યુનિયનના દેશોની મહત્વપૂર્ણ બેઠક શરૂ થઈ હતી.
2002માં જમીરુદ્દીન સરકાર બાંગ્લાદેશના રાષ્ટ્રપતિ બન્યા હતા.
2004માં ચીને ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેની વાતચીતને સમર્થન આપ્યું હતું.
2005માં ડોનાલ્ડ ત્યાંગ હોંગકોંગના નવા પ્રશાસક બન્યા હતા.
2008માં ફિલિપાઇન્સમાં આવેલા ફેંગસેન વાવાઝોડામાં સેંકડો લોકોનાં મોત થયા હતા.
2012માં ભારતીય સ્પર્ધા આયોગે 11 સિમેન્ટ કંપનીઓ પર ભાવ નક્કી કરવા બદલ લગભગ 6000 કરોડ રૂપિયાનો દંડ ફટકાર્યો હતો.
21 જૂને જન્મેલા જાણીતા મહાનુભાવો
ઇતિહાસમાં 21 જૂનના દિવસે અનેક જાણીતા લોકોનો જન્મ થયો હતો.
1987માં વિનીતા સોરેનનો જન્મ થયો હતો, જે માઉન્ટ એવરેસ્ટ સર કરનાર પ્રથમ ભારતીય આદિવાસી યુવતી તરીકે જાણીતી છે.
1967માં યિંગલાક શિનાવાત્રાનો જન્મ થયો હતો, જેઓ થાઈલેન્ડની પ્રથમ મહિલા વડાપ્રધાન બન્યા હતા.
1960માં ભાજપના નેતા અને કેન્દ્રીય મંત્રી એસ.પી. સિંહ બઘેલનો જન્મ થયો હતો.
1933માં પ્રખ્યાત સાહિત્યકાર મુદ્રારાક્ષસનો જન્મ થયો હતો, જેમણે નવલકથા, નાટક અને વ્યંગ સાહિત્યમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું.
1927માં રેમન મેગ્સેસે એવોર્ડ વિજેતા પત્રકાર બી.જી. વર્ગીસનો જન્મ થયો હતો.
1912માં જાણીતા હિન્દી સાહિત્યકાર વિષ્ણુ પ્રભાકરનો જન્મ થયો હતો.
1826માં ભારતના વાઇસરોય રહેલા લોર્ડ ડફરીનનો જન્મ થયો હતો.
21 જૂને અવસાન પામેલા જાણીતા વ્યક્તિઓ
આ દિવસે કેટલાક જાણીતા લોકોની પુણ્યતિથિ પણ મનાવવામાં આવે છે.
2020માં ઉત્તરાખંડના લોકગાયક જીત સિંહ નેગીનું અવસાન થયું હતું.
2020માં ભારતીય ક્રિકેટના જાણીતા બોલર રાજિન્દર ગોયલનું નિધન થયું હતું.
1940માં રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS)ના સ્થાપક ડૉ. કેશવ બલિરામ હેડગેવારનું અવસાન થયું હતું.
