ઇઝરાયલી હુમલામાં 14 ઈરાની વૈજ્ઞાનિકોના મોત : પરમાણુ કાર્યક્રમનું શું થશે?

ઇઝરાયલના હુમલામાં ઓછામાં ઓછા ૧૪ ઈરાની વૈજ્ઞાનિકો માર્યા ગયા હતા. તેમાંથી કેટલાક ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમોમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યા હતા. આવી સ્થિતિમાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું તેમના મૃત્યુથી ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર અસર પડશે. નિષ્ણાતો માને છે કે તે સ્પષ્ટ છે કે ઈરાનને ચોક્કસપણે કોઈ ઝટકો લાગ્યો છે પરંતુ તેની તેના કાર્યક્રમ પર કોઈ ખાસ અસર નહીં પડે.

પરમાણુ વિશ્લેષકો એમ પણ કહે છે કે ઈરાન પાસે અન્ય વૈજ્ઞાનિકો છે જે તેમનું સ્થાન લઈ શકે છે. તેથી ઇઝરાયલ દ્વારા આ હુમલો ઈરાનને પાછળ ધકેલી શકે છે પરંતુ તેને રોકી શકશે નહીં. આ વૈજ્ઞાનિકોના મૃત્યુને કારણે ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ થોડા વર્ષો માટે વિલંબિત થઈ શકે છે. પરંતુ આ કાર્યક્રમ બંધ થશે નહીં.

મૃત્યુ પામેલા વૈજ્ઞાનિકો ઈરાનના ટોચના વૈજ્ઞાનિકો હતા
મીડિયા અહેવાલો અનુસાર માર્યા ગયેલા લોકો ઈરાનના ટોચના વૈજ્ઞાનિકો હતા અને તેઓ તેના પરમાણુ કાર્યક્રમ પાછળના મગજ હતા. ઇઝરાયલે તાજેતરમાં 'ઓપરેશન રાઇઝિંગ લાયન' હેઠળ ઈરાન પર હુમલો કર્યો હતો. તેનો હેતુ ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને નબળો પાડવાનો હતો. આ હુમલા પછી ઇઝરાયલી સેનાએ દાવો કર્યો છે કે 13 જૂનથી શરૂ થયેલા હુમલાઓમાં 14 ઇરાની પરમાણુ વૈજ્ઞાનિકો અને નિષ્ણાતોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા જેમાંથી કેટલાક યુરેનિયમ સંવર્ધન અને પરમાણુ શસ્ત્રોના સંશોધનમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યા હતા.

ઇઝરાયલી હુમલામાં મૃત્યુ પામેલા વૈજ્ઞાનિકોમાં અબ્દુલ હમીદ મિનોચર અહમદરેઝા ઝોલ્ફાઘરી સૈયદ અમીરહોસેન ફેખી મોતલાબીઝાદેહ મોહમ્મદ મહેદી તહારેંચી અને ફેરેદુન અબ્બાસી જેવા અગ્રણી નામોનો સમાવેશ થાય છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને અન્ય સંગઠનોએ આ હુમલાઓમાં નાગરિકો અને વૈજ્ઞાનિકોના મૃત્યુ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.

ઇરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને મોટો ફટકો પડ્યો
ઇઝરાયલ પછી યુએસ હુમલાઓએ ઇરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને મોટો ફટકો આપ્યો. નતાન્ઝ અને ઇસ્ફહાન જેવા પરમાણુ મથકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા જ્યાં યુરેનિયમ સંવર્ધન સુવિધાઓનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો. નિષ્ણાતો માને છે કે આનાથી ઇરાનના પરમાણુ શસ્ત્રોના વિકાસમાં 1-2 વર્ષનો વિલંબ થયો હતો. ઇરાને આ હુમલાઓની નિંદા કરી અને બદલો લેવા માટે ઇઝરાયલ પર સેંકડો બેલિસ્ટિક મિસાઇલો છોડી.