America Iran War: ઓમાનના દરિયાકાંઠે અમેરિકી AH-64 અપાચે હેલિકોપ્ટર તૂટી પડ્યા બાદ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ ફરીથી ગંભીર સ્તરે પહોંચી ગયો છે. અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) એ ઈરાન વિરુદ્ધ "પ્રમાણસર જવાબી કાર્યવાહી" તરીકે હુમલાઓ શરૂ કર્યા હોવાની પુષ્ટિ કરી છે, જ્યારે તેહરાને આ હુમલાઓનો જવાબ આપવાનું શરૂ કર્યું હોવાનો દાવો કર્યો છે.
શું છે સમગ્ર ઘટના?
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ Donald Trump એ દાવો કર્યો કે હોર્મુઝની ખાડી નજીક પેટ્રોલિંગ કરી રહેલા અમેરિકી અપાચે હેલિકોપ્ટરને ઈરાને તોડી પાડ્યું હતું. ઘટનામાં રહેલા બંને પાયલટ સુરક્ષિત રીતે બચાવી લેવાયા હતા. અમેરિકી સૈન્ય અનુસાર બચાવ કામગીરીમાં આધુનિક સમુદ્રી ડ્રોનનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
ઘટના બાદ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું હતું કે અમેરિકા આ હુમલાનો જવાબ આપશે. તેના થોડા કલાકો બાદ CENTCOM એ ઈરાનના કેટલાક રડાર, એર ડિફેન્સ અને દેખરેખ સંબંધિત લક્ષ્યો પર હુમલાઓ શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી હતી.
ઈરાનમાં ક્યાં ક્યાં વિસ્ફોટોની માહિતી?
ઈરાની મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, હોર્મોઝગાન પ્રાંતના અનેક વિસ્તારોમાં વિસ્ફોટોના અવાજો સાંભળવામાં આવ્યા છે.
મુખ્ય સ્થળોમાં સમાવેશ થાય છે:
જાસ્ક કાઉન્ટી વિસ્તાર
કેશમ ટાપુ
બંદર અબ્બાસ
સિરિક વિસ્તાર
ઈરાનની સરકારી અને અર્ધસરકારી સમાચાર એજન્સીઓએ દાવો કર્યો છે કે કેશમ ટાપુ પર અનેક વિસ્ફોટો થયા હતા અને કેટલાક હુમલાઓ ફાઇટર જેટ દ્વારા કરવામાં આવ્યા હોવાની શક્યતા છે.
ઈરાનનો જવાબ: અમેરિકી બેઝને નિશાન બનાવ્યાનો દાવો
અમેરિકી હુમલાઓ પછી ઈરાને પણ પલટવાર શરૂ કર્યો હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. કેટલાક અહેવાલો મુજબ ઈરાને પ્રદેશમાં આવેલી અમેરિકી સૈન્ય સુવિધાઓ અને બેઝને નિશાન બનાવ્યા છે. સાથે જ ડ્રોન હુમલાઓની માહિતી પણ સામે આવી છે.
ઈરાનના સંયુક્ત લશ્કરી કમાન્ડે જણાવ્યું કે અમેરિકાના હુમલાઓનો જવાબ આપવો દેશનો અધિકાર છે અને જરૂરી હોય ત્યાં વધુ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
ઈરાનના વિદેશ મંત્રીએ આપી કડક ચેતવણી
ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન Seyed Abbas Araghchi એ સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે અમેરિકાએ ઈરાનની ઇચ્છાશક્તિનું પરીક્ષણ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, પરંતુ ઈરાનની સશસ્ત્ર દળો કોઈપણ હુમલો કે ધમકીનો જવાબ આપશે.
તેમણે વધુમાં કહ્યું કે જો વિદેશી દળો સુરક્ષિત રહેવા માંગતી હોય તો તેમને પ્રદેશ છોડવો જોઈએ અને પર્શિયન ગલ્ફના ઇતિહાસમાંથી પાઠ શીખવો જોઈએ.
શું સંપૂર્ણ યુદ્ધનો ખતરો છે?
હાલની પરિસ્થિતિ ખૂબ જ સંવેદનશીલ છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધતો રહ્યો હતો. અગાઉ પણ હોર્મુઝ વિસ્તારમાં ડ્રોન, મિસાઇલ અને દરિયાઈ સુરક્ષા સંબંધિત અનેક અથડામણો થઈ ચૂકી છે. અમેરિકાએ તાજેતરમાં ઈરાનના દરિયાકાંઠાના રડાર અને દેખરેખ કેન્દ્રો પર પણ કાર્યવાહી કરી હતી.
તેમ છતાં, ઘણા વિશ્લેષકો માને છે કે બંને દેશો સંપૂર્ણ યુદ્ધ ટાળવા માંગે છે. અમેરિકી અધિકારીઓએ હાલના હુમલાઓને "પ્રમાણસર જવાબ" ગણાવ્યા છે, જ્યારે ઈરાને પણ પોતાની કાર્યવાહી જવાબી પગલાં તરીકે દર્શાવી છે.
હોર્મુઝની ખાડી વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા માર્ગોમાંથી એક
હોર્મુઝની ખાડી વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા માર્ગોમાંથી એક છે. વૈશ્વિક તેલ વેપારનો મોટો હિસ્સો આ માર્ગમાંથી પસાર થાય છે.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનું કોઈપણ મોટું સૈન્ય અથડામણ:
વૈશ્વિક તેલના ભાવ વધારી શકે છે
મધ્ય પૂર્વની સુરક્ષા પર અસર કરી શકે છે
વૈશ્વિક બજારોમાં અસ્થિરતા લાવી શકે છે
આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનૈતિક તણાવ વધારી શકે છે
આ કારણે વિશ્વભરના દેશો હાલની સ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે.
