Yogi Adityanath Guru Purnima: અષાઢી ગુરુ પૂર્ણિમાના પવિત્ર અવસરે ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી અને ગોરક્ષપીઠાધીશ્વર યોગી આદિત્યનાથ ગોરખપુર સ્થિત ગોરખનાથ મંદિરમાં આધ્યાત્મિક અને ધાર્મિક પરંપરાનું અનોખું ઉદાહરણ રજૂ કરતા જોવા મળ્યા. આ વિશેષ દિવસે તેમણે એક સાથે બે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાઓ નિભાવી હતી. એક તરફ તેઓ પોતાના ગુરુ અને નાથ સંપ્રદાયના આદિગુરૂ મહાયોગી ગોરખનાથના શિષ્ય તરીકે તેમની પૂજા-અર્ચના કરતા જોવા મળ્યા, જ્યારે બીજી તરફ ગોરક્ષપીઠાધીશ્વર તરીકે પોતાના શિષ્યો અને અનુયાયીઓને આશીર્વાદ આપતા પણ નજરે પડ્યા. ગુરુ પૂર્ણિમાનો તહેવાર નાથ સંપ્રદાયમાં વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે અને ગોરખનાથ મંદિર ખાતે દર વર્ષે ત્રણ દિવસીય ભવ્ય મહોત્સવનું આયોજન કરવામાં આવે છે. દેશના વિવિધ ભાગોમાંથી સાધુ-સંતો, યોગીઓ અને લાખો શ્રદ્ધાળુઓ આ અવસરે ગોરખપુર પહોંચે છે. આ વર્ષે પણ સમગ્ર મંદિર પરિસર ભક્તિમય વાતાવરણથી ગુંજી ઉઠ્યું હતું.
મહાયોગી ગોરખનાથની વિધિ-વિધાન સાથે વિશેષ પૂજા
ગુરુ પૂર્ણિમાના દિવસે યોગી આદિત્યનાથે વહેલી સવારે ગોરખનાથ મંદિરમાં મહાયોગી ગુરુ ગોરખનાથની સંપૂર્ણ વૈદિક વિધિ અનુસાર વિશેષ પૂજા-અર્ચના કરી હતી. તેમણે પરંપરા મુજબ ગુરુ ગોરખનાથને 'રોટ' અર્પણ કર્યો અને વિવિધ ધાર્મિક અનુષ્ઠાનોમાં ભાગ લીધો. આ ઉપરાંત તેમણે નાથ સંપ્રદાયના મહંતોની સમાધિઓ પર પણ શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી તેમજ મંદિર પરિસરમાં આવેલા વિવિધ દેવી-દેવતાઓના મંદિરોમાં વિશેષ પૂજન કર્યું. ગુરુ પૂર્ણિમાના અવસરે આ તમામ ધાર્મિક વિધિઓ નાથ પરંપરાની પ્રાચીન પરંપરાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ માનવામાં આવે છે.
ગુરુમાંથી શિષ્ય અને પછી ગુરુની ભૂમિકામાં
પૂજા પૂર્ણ થયા બાદ ગોરક્ષપીઠાધીશ્વર તરીકે યોગી આદિત્યનાથ પોતાના શિષ્યો અને અનુયાયીઓ વચ્ચે પહોંચ્યા હતા. તેમણે શિષ્યોને તિલક લગાવી આશીર્વાદ આપ્યા અને તેમની સાથે ધાર્મિક સંવાદ પણ કર્યો. મંદિર પરિસરમાં સહભોજનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં મોટી સંખ્યામાં સાધુ-સંતો, ભક્તો અને નાથ સંપ્રદાયના અનુયાયીઓ જોડાયા હતા. ગુરુ પૂર્ણિમાના દિવસે ગુરુ અને શિષ્ય વચ્ચેના આ આધ્યાત્મિક સંબંધનું અનોખું દૃશ્ય જોવા મળ્યું.
શ્રીરામકથાનો પણ થયો સમાપન
ગોરખનાથ મંદિરમાં 23 જુલાઈથી ચાલી રહેલી શ્રીરામકથાનો સમાપન પણ ગુરુ પૂર્ણિમાના દિવસે કરવામાં આવ્યો. આ ધાર્મિક કાર્યક્રમમાં હજારો ભક્તોએ ભાગ લીધો હતો. મંદિર પ્રશાસનના જણાવ્યા અનુસાર, ગુરુ પૂર્ણિમા મહોત્સવ દરમિયાન અનેક ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં દેશભરના સંતો અને ભક્તોએ ભાગ લીધો.
નાથ પરંપરામાં ગુરુનું સર્વોચ્ચ સ્થાન
નાથ સંપ્રદાયમાં ગુરુને ઈશ્વર સમાન માનવામાં આવે છે. આ પરંપરામાં ગુરુ જ જ્ઞાન, સાધના અને આધ્યાત્મિક માર્ગદર્શનનો મુખ્ય સ્ત્રોત ગણાય છે. મહાયોગી ગુરુ ગોરખનાથથી શરૂ થયેલી આ ગુરુ પરંપરા આજે પણ અવિરત રીતે આગળ વધી રહી છે. ગોરક્ષપીઠાધીશ્વર યોગી આદિત્યનાથ દર વર્ષે ગુરુ પૂર્ણિમાના અવસરે પોતાના ગુરુ બ્રહ્મલીન મહંત અવૈદ્યનાથને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરે છે અને તેમની પરંપરાને અનુસરીને પોતાના શિષ્યોને આશીર્વાદ આપે છે.
ગોરક્ષપીઠનો શિક્ષણ અને આરોગ્ય ક્ષેત્રે મહત્વપૂર્ણ ફાળો
ગોરખનાથ મંદિર માત્ર ધાર્મિક કેન્દ્ર નથી, પરંતુ શિક્ષણ અને આરોગ્ય ક્ષેત્રે પણ તેનું નોંધપાત્ર યોગદાન રહ્યું છે. ગોરખનાથ મંદિરના આધુનિક વિકાસના શિલ્પી બ્રહ્મલીન મહંત દિગ્વિજયનાથ મહારાજે વર્ષ 1932માં મહારાણા પ્રતિપ શિક્ષા પરિષદની સ્થાપના કરી હતી. તેમણે ગોરખપુર યુનિવર્સિટીની સ્થાપના માટે પોતાના બે મહાવિદ્યાલયો દાનમાં આપ્યા હતા. પછી બ્રહ્મલીન મહંત અવૈદ્યનાથે આ પરંપરાને આગળ વધારી અને હાલમાં ગોરક્ષપીઠાધીશ્વર યોગી આદિત્યનાથના માર્ગદર્શન હેઠળ શિક્ષણ, આરોગ્ય અને સામાજિક સેવા સાથે જોડાયેલી અનેક સંસ્થાઓ કાર્યરત છે. ગોરક્ષપીઠ સાથે સંકળાયેલી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ આજે યુનિવર્સિટી સ્તર સુધી વિકસિત થઈ છે, જ્યારે ગુરુ શ્રી ગોરક્ષનાથ હોસ્પિટલ પૂર્વાંચલ વિસ્તારમાં આરોગ્ય સેવાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર તરીકે ઓળખાય છે.
ગુરુ પૂર્ણિમા અને ગોરક્ષપીઠનો અતૂટ સંબંધ
ગોરખનાથ મંદિર ખાતે યોજાતો ગુરુ પૂર્ણિમા મહોત્સવ નાથ સંપ્રદાયનો સૌથી મોટો ધાર્મિક કાર્યક્રમ માનવામાં આવે છે. સદીઓથી ચાલતી ગુરુ પરંપરા આજે પણ યથાવત્ જળવાઈ રહી છે. મહાયોગી ગોરખનાથથી શરૂ થયેલી આ પરંપરા મહંત દિગ્વિજયનાથ, મહંત અવૈદ્યનાથ અને હવે ગોરક્ષપીઠાધીશ્વર યોગી આદિત્યનાથ સુધી સતત આગળ વધી રહી છે. ગુરુ પૂર્ણિમાના આ પાવન અવસરે ગોરખનાથ મંદિરમાં જોવા મળેલી આ આધ્યાત્મિક પરંપરાએ ભક્તોમાં વિશેષ આસ્થા અને શ્રદ્ધાનો સંદેશ આપ્યો.
