Yemen Civil War: ખાડીના બે મોટા સાથી દેશો સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) વચ્ચે યમનને લઈને તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. સાઉદી અરેબિયાએ યમનના દક્ષિણી બંદર મુકલ્લા પર હવાઈ હુમલો કરીને UAEથી આવેલા કથિત હથિયારોના જથ્થાને નિશાન બનાવ્યો છે. આ હુમલા બાદ યમનની સાઉદી સમર્થિત સરકારે UAE સાથેનો સંરક્ષણ કરાર રદ કરી દીધો છે અને દેશમાં 90 દિવસની કટોકટી જાહેર કરી છે. આ ઘટનાએ યમનના લાંબા ગૃહયુદ્ધમાં નવો વળાંક આપ્યો છે.
સાઉદીનો હુમલો: UAEના જહાજોમાં હથિયારોનો દાવો
સાઉદી અરેબિયાના નેતૃત્વવાળા ગઠબંધને મંગળવારે વહેલી સવારે મુકલ્લા બંદર પર 'મર્યાદિત' હવાઈ હુમલો કર્યો. સાઉદીનો દાવો છે કે UAEના ફુજૈરા બંદરથી આવેલા બે જહાજોમાં હથિયારો અને સૈન્ય વાહનો હતા, જે અલગતાવાદી જૂથ સધર્ન ટ્રાન્ઝિશનલ કાઉન્સિલ (STC)ને આપવાના હતા. આ જહાજોએ ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ બંધ કરી હતી.સાઉદીએ આને પોતાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરો ગણાવ્યો અને હુમલો રાત્રે કર્યો જેથી નાગરિકોને નુકસાન ન થાય. સાઉદીએ ઓપરેશનના વીડિયો અને ડ્રોન ફૂટેજ પણ જાહેર કર્યા છે.UAEએ આ આરોપો નકાર્યા છે અને કહ્યું છે કે શિપમેન્ટમાં હથિયારો નહીં, માત્ર વાહનો હતા જે તેમની સેના માટે હતા. UAEએ હુમલા પર આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું અને તેને અસંમતિ વગરનું પગલું ગણાવ્યું.
યમન સરકારનો મોટો નિર્ણય: UAE સેનાને 24 કલાકમાં દેશ છોડવાનો આદેશ
હુમલા બાદ યમનની પ્રેસિડેન્શિયલ લીડરશિપ કાઉન્સિલના વડા રશાદ અલ-અલીમીએ UAE સાથેનો સંરક્ષણ કરાર રદ કરી દીધો. તેમણે UAEની સેનાને 24 કલાકમાં યમન છોડવાનો આદેશ આપ્યો અને 72 કલાકની હવાઈ, જમીની અને દરિયાઈ નાકાબંધી તથા 90 દિવસની કટોકટી જાહેર કરી.અલ-અલીમીએ STCને રાજ્ય વિરોધી તત્વો ગણાવ્યા અને સાઉદીના સમર્થનની પ્રશંસા કરી. UAEએ પાછળથી જાહેરાત કરી કે તે સ્વૈચ્છિક રીતે પોતાની બાકી સેના પરત બોલાવી રહ્યું છે.
STCનો વિસ્તાર અને અલગતાવાદની માંગ
STC એ UAEના સમર્થનથી ડિસેમ્બરમાં મોટું સૈન્ય અભિયાન ચલાવ્યું અને હદ્રામૌત, અલ-મહ્રા જેવા તેલ-ગેસ સમૃદ્ધ વિસ્તારો પર કબજો કર્યો. STCનો હેતુ દક્ષિણ યમનને અલગ દેશ બનાવવાનો છે, જે 1990 પહેલા અલગ હતું.સાઉદીએ આને પોતાની સરહદો માટે ખતરો ગણાવ્યો અને પહેલા ચેતવણીરૂપ હુમલા કર્યા હતા.
સાઉદી-UAE વચ્ચે તણાવના મૂળ કારણો
2015થી સાઉદી અને UAE હુતી વિદ્રોહીઓ વિરુદ્ધ એકસાથે લડ્યા હતા, પરંતુ UAEએ અલગ નીતિ અપનાવી. UAEને યમનના બંદરો અને દરિયાઈ માર્ગોમાં વ્યૂહાત્મક રસ છે, જ્યારે સાઉદી યમનની એકતા અને પોતાની સુરક્ષા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.નિષ્ણાતો માને છે કે UAE STC દ્વારા દક્ષિણમાં વર્ચસ્વ જાળવી રાખવા માંગે છે, જે સાઉદીના હિતો સાથે અથડાય છે.
યમન ગૃહયુદ્ધની પૃષ્ઠભૂમિ
2014માં હુતી વિદ્રોહીઓએ સના પર કબજો કર્યો, જેના જવાબમાં સાઉદી ગઠબંધને હસ્તક્ષેપ કર્યો હતો. આ યુદ્ધમાં લાખો લોકો માર્યા ગયા અને દેશમાં માનવીય સંકટ ઊભું થયું હતું.
