નવરાત્રિનો ત્રીજો દિવસ મા ચંદ્રઘંટાની ઉપાસનાને સમર્પિત છે. આ દિવસે ભક્તો શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને આધ્યાત્મિક શક્તિની પ્રાપ્તિ માટે માતાજીની આરાધના કરે છે. મા ચંદ્રઘંટા, જેમનું નામ તેમના મસ્તક પર ચંદ્રના આકારના ઘંટથી પ્રાપ્ત થયું છે, તે ન્યાય, શાંતિ અને શક્તિનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
મંદિરોમાં વિશેષ આરતી, હવન
આજે ગુજરાતભરના મંદિરો અને ઘરોમાં ભક્તોએ શ્રદ્ધાપૂર્વક મા ચંદ્રઘંટાની પૂજા. મંદિરોમાં વિશેષ આરતી, હવન અને ભજનના કાર્યક્રમોનું આયોજન થશે. ભક્તોએ ફૂલ, ધૂપ, દીવો અને ખીર-પૂરીનો ભોગ અર્પણ કરીને માતાજીના આશીર્વાદ મેળવશે. આ દિવસે શ્વેત વસ્ત્રો ધારણ કરીને પૂજા કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે, કારણ કે આ રંગ શાંતિ અને પવિત્રતાનું પ્રતીક છે.
ત્રીજા રૂપ તરીકે મા ચંદ્રઘંટા
મા ચંદ્રઘંટા નવદુર્ગાના નવ રૂપોમાં ત્રીજા રૂપ તરીકે પૂજાય છે, ખાસ કરીને નવરાત્રિના ત્રીજા દિવસે. તેમનું નામ "ચંદ્રઘંટા" તેમના મસ્તક પર ચંદ્રના આકારની ઘંટડીને કારણે પડ્યું છે, જે અર્ધચંદ્ર જેવો દેખાય છે. મા ચંદ્રઘંટા શાંતિ, સૌમ્યતા અને શક્તિનું પ્રતીક છે, પરંતુ જરૂર પડે ત્યારે દુષ્ટોનો નાશ કરવા માટે ઉગ્ર રૂપ પણ ધારણ કરે છે.
મા ચંદ્રઘંટાની મહિમા
1. શાંતિ અને શક્તિનું સ્વરૂપ: મા ચંદ્રઘંટાનો ઘંટનાદ ભક્તોને શાંતિ અને આધ્યાત્મિક ઉર્જા પ્રદાન કરે છે. તેમની પૂજા ભય, નકારાત્મક શક્તિઓ અને માનસિક અશાંતિથી મુક્તિ આપે છે.
2. આધ્યાત્મિક જાગૃતિ: તેમની પૂજા ભક્તોના મન અને હૃદયને શુદ્ધ કરે છે, જેનાથી આધ્યાત્મિક ચેતના જાગે છે.
3. રક્ષણ અને સાહસ: મા ચંદ્રઘંટા ભક્તોને દરેક પ્રકારના સંકટોથી રક્ષણ આપે છે અને તેમનામાં નીડરતા અને સાહસનો સંચાર કરે છે.
4. દેવીનું રૂપ: મા ચંદ્રઘંટા સિંહ પર સવાર હોય છે, તેમના હાથમાં ખડગ, ત્રિશૂળ, ધનુષ-બાણ અને કમળ હોય છે. તેમનું સ્વરૂપ સોનેરી છે, જે દિવ્યતા અને શક્તિનું પ્રતીક છે.
મા ચંદ્રઘંટાની પૂજાનું મહત્વ
- મા ચંદ્રઘંટાની પૂજા નવરાત્રિના ત્રીજા દિવસે કરવામાં આવે છે, જે શક્તિની ઉપાસનાનો દિવસ છે.
- આ પૂજા દ્વારા ભક્તો માનસિક શાંતિ, નિર્ભયતા અને શત્રુઓ પર વિજયની કૃપા મેળવે છે.
- તેમની ઉપાસના ચંદ્ર ગ્રહ સંબંધિત દોષોને દૂર કરવામાં પણ મદદરૂપ થાય છે.
પૂજા વિધિ
1. સ્નાન અને શુદ્ધિ: સવારે વહેલા ઉઠીને સ્નાન કરી, શુદ્ધ વસ્ત્રો ધારણ કરો.
2. પૂજા સ્થાનની તૈયારી: પૂજા સ્થાનને સાફ કરી, મા ચંદ્રઘંટાની મૂર્તિ અથવા ચિત્ર સ્થાપિત કરો.
3. દીપ પ્રજ્વલન: દીવો પ્રગટાવો અને ધૂપ-અગરબત્તી પ્રજ્વલિત કરો.
4. અર્પણ: માતાજીને ફૂલ, અક્ષત, કંકુ, ચંદન, નૈવેદ્ય (ખીર, હલવો અથવા દૂધથી બનેલી મીઠાઈ) અર્પણ કરો. ખાસ કરીને દૂધની બનાવટો તેમને પ્રિય છે.
5. મંત્ર જાપ:
બીજ મંત્ર: ॐ देवी चन्द्रघण्टायै नमः (ઓમ દેવી ચંદ્રઘંટાયૈ નમઃ)
સ્તુતિ:
या देवी सर्वभूतेषु माँ चन्द्रघण्टा रूपेण संस्थिता।
नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः॥
દુર્ગા સપ્તશતીના પાઠ અથવા દેવીના અન્ય મંત્રોનો જાપ પણ કરી શકાય.
6. આરતી: પૂજાના અંતે મા ચંદ્રઘંટાની આરતી કરો અને પ્રસાદ વહેંચો.
7. ધ્યાન અને પ્રાર્થના: મા ચંદ્રઘંટાને ધ્યાન કરી, શાંતિ અને શક્તિ માટે પ્રાર્થના કરો.
- મા ચંદ્રઘંટાને લાલ અથવા સફેદ ફૂલો અર્પણ કરવા શુભ માનવામાં આવે છે.
- શુદ્ધ મનથી પૂજા કરવાથી માતાજીની વિશેષ કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે.
- નવરાત્રિ દરમિયાન વ્રત રાખનારા ભક્તો આ દિવસે દૂધયુક્ત ખોરાકનું સેવન કરી શકે છે.
મા ચંદ્રઘંટાની પૂજા ભક્તોને આંતરિક શાંતિ, શક્તિ અને સાહસ પ્રદાન કરે છે, જેનાથી જીવનના સંઘર્ષોમાં વિજય પ્રાપ્ત થાય છે.
નવરાત્રિના આ ત્રીજા દિવસે મા ચંદ્રઘંટાની કૃપાથી ભક્તોના જીવનમાં શાંતિ, શક્તિ અને સમૃદ્ધિની કામના સાથે ઉત્સવનો ઉમંગ.
