નવી દિલ્હી: આધુનિક યુદ્ધમાં ટેક્નોલોજી અને ડ્રોનની વધતી ભૂમિકાને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતીય સેના હવે પોતાની ક્ષમતાને વધુ હાઈટેક બનાવવા તરફ આગળ વધી રહી છે. સરહદો પર હવાઈ દેખરેખને વધુ મજબૂત બનાવવા અને ભવિષ્યના યુદ્ધો માટે સેનાને તૈયાર કરવા ભારતીય સેના 'બાઝ બટાલિયન' (Baaz Battalion) નામની વિશેષ યુનિટ તૈયાર કરી રહી છે. આ બટાલિયનનો મુખ્ય હેતુ ડ્રોન અને રિમોટલી પાયલોટેડ એરક્રાફ્ટ (RPA) સિસ્ટમ દ્વારા સંવેદનશીલ સરહદો પર સતત નજર રાખવાનો તેમજ મેદાનમાં તૈનાત સૈનિકોને રિયલ-ટાઈમ ગુપ્તચર માહિતી ઉપલબ્ધ કરાવવાનો રહેશે. ભારતીય સેનાના આ નવા પગલાને દેશની સંરક્ષણ ક્ષમતામાં મોટા પરિવર્તન તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. ખાસ કરીને ચીન અને પાકિસ્તાન સાથે જોડાયેલી સરહદો પર વધી રહેલા પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને આ પહેલને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
શું છે 'બાઝ બટાલિયન'?
'બાઝ બટાલિયન' ભારતીય સેનાની એક વિશેષ યુનિટ હશે, જે આધુનિક ડ્રોન ટેક્નોલોજી અને રિમોટલી પાયલોટેડ એરક્રાફ્ટ સિસ્ટમના સંચાલન માટે તૈયાર કરવામાં આવશે. આ યુનિટમાં ખાસ તાલીમ પ્રાપ્ત કરેલા જવાનો સામેલ રહેશે, જેઓ કોઈ પાયલોટ વિના ઉડતા હવાઈ સાધનોનું સંચાલન કરશે. આ સિસ્ટમ દ્વારા દુર્ગમ પહાડી વિસ્તારો, સરહદી વિસ્તારો અને દુશ્મનની ગતિવિધિઓ પર સતત નજર રાખી શકાશે. સાથે જ કોઈપણ શંકાસ્પદ હલચલ અંગે તાત્કાલિક માહિતી ફ્રન્ટલાઈન યુનિટ સુધી પહોંચાડવામાં આવશે.
આ પણ વાંચો: હત્યાના એક મહિના પહેલાં ખુશીથી ઝૂમતો દેખાયો કેતન અગ્રવાલ : મંગેતર સિયા ગોયલના પરિવાર સાથેનો VIDEO વાયરલ
આર્મી એવિએશન કોર્પ્સ હેઠળ થશે કામગીરી
'બાઝ બટાલિયન'ને ભારતીય સેનાના આર્મી એવિએશન કોર્પ્સ હેઠળ કાર્યરત કરવામાં આવી શકે છે. આ બટાલિયન માત્ર દેખરેખ પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ ગુપ્તચર માહિતી એકત્રિત કરવી, લક્ષ્યોની ઓળખ કરવી, સરહદ પર શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓનું વિશ્લેષણ કરવું અને યુદ્ધ દરમિયાન મેદાનમાં કાર્યરત સૈનિકોને જરૂરી માહિતી પહોંચાડવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. ડ્રોન ટેક્નોલોજીના ઉપયોગથી સૈનિકોનું જોખમ પણ ઘટશે, કારણ કે અનેક જોખમી વિસ્તારોમાં હવે માનવબળ મોકલવાની જરૂરિયાત ઓછી થશે.
આધુનિક યુદ્ધોમાં ડ્રોનનું વધતું મહત્વ
તાજેતરના વર્ષોમાં વિશ્વભરના સંઘર્ષોમાં ડ્રોન સૌથી અસરકારક હથિયાર અને ગુપ્તચર સાધન તરીકે ઉભરી આવ્યા છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ દરમિયાન બંને દેશોએ મોટા પ્રમાણમાં ડ્રોનનો ઉપયોગ કર્યો હતો. આ યુદ્ધે સમગ્ર વિશ્વને બતાવ્યું કે ભવિષ્યના યુદ્ધોમાં ડ્રોન કેટલી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. ભારતે પણ ચીન સાથે લદ્દાખમાં થયેલા તણાવ, વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (LAC) પર વધતી ગતિવિધિઓ અને પાકિસ્તાન તરફથી સરહદ પાર થતી ઘૂસણખોરીના પ્રયાસોમાં ડ્રોન ટેક્નોલોજીની જરૂરિયાતનો નજીકથી અભ્યાસ કર્યો છે. આ અનુભવના આધારે ભારતીય સેના પોતાની ડ્રોન ક્ષમતા સતત વધારી રહી છે.
આ પણ વાંચો: રામ મંદિર દાન ચોરી કેસમાં SITની સખત કાર્યવાહી! : 70 લોકોને ફટકારાઈ નોટિસ, SBI કર્મચારીઓ પણ તપાસના રડાર પર
ડ્રોનની સંખ્યામાં થયો મોટો વધારો
ભારતીય સેનાના નિવર્તમાન સેના પ્રમુખ જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીના જણાવ્યા મુજબ, છેલ્લા બે વર્ષમાં સેનાની ડ્રોન ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. લગભગ બે વર્ષ પહેલાં સેના પાસે માત્ર થોડાક સો ડ્રોન હતા, જ્યારે હાલમાં આ સંખ્યા વધીને 50 હજારથી પણ વધુ થઈ ગઈ છે. સેનાના લાંબા ગાળાના આયોજન મુજબ આગામી બેથી ત્રણ વર્ષમાં ડ્રોનની સંખ્યા બમણી કરવાનો લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યો છે. આ વધારાથી સરહદી વિસ્તારોમાં સતત હવાઈ દેખરેખ, ઝડપી માહિતી એકત્રિત કરવી અને યુદ્ધ દરમિયાન ઝડપી નિર્ણય લેવામાં વધુ સરળતા રહેશે.
ફ્રન્ટલાઈન સૈનિકોને મળશે સીધો લાભ
'બાઝ બટાલિયન' કાર્યરત થયા બાદ સરહદ પર તૈનાત સૈનિકોને રિયલ-ટાઈમ હવાઈ માહિતી મળશે. દુશ્મનની હલચલ, શંકાસ્પદ વાહનો, ઘૂસણખોરીના પ્રયાસો અથવા અન્ય સુરક્ષા સંબંધિત માહિતી તાત્કાલિક કમાન્ડ સેન્ટર અને મેદાનમાં રહેલા દળો સુધી પહોંચાડી શકાશે. તેના કારણે ઓપરેશન વધુ ઝડપી અને અસરકારક બની શકશે. સાથે જ જોખમવાળા વિસ્તારોમાં સૈનિકોને મોકલતા પહેલાં ડ્રોન દ્વારા સંપૂર્ણ માહિતી મેળવી શકાશે, જેનાથી સૈનિકોની સુરક્ષામાં પણ વધારો થશે.
આત્મનિર્ભર ભારતને મળશે બળ
સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં ભારત છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી સ્વદેશી ટેક્નોલોજી પર ભાર મૂકી રહ્યું છે. સ્વદેશી ડ્રોન, સર્વેલન્સ સિસ્ટમ અને આધુનિક ટેક્નોલોજીના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે. 'બાઝ બટાલિયન' જેવી પહેલ પણ આ જ દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે. સંરક્ષણ નિષ્ણાતોના મતે, ભવિષ્યના યુદ્ધોમાં માત્ર પરંપરાગત શસ્ત્રો પૂરતા નહીં રહે. આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ, ડ્રોન, સર્વેલન્સ સિસ્ટમ અને રિયલ-ટાઈમ ડેટા એનાલિટિક્સ જેવી ટેક્નોલોજી જ યુદ્ધનું પરિણામ નક્કી કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. ભારતીય સેનાની 'બાઝ બટાલિયન' પણ આ બદલાતા યુદ્ધના સ્વરૂપને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે. આગામી સમયમાં આ વિશેષ યુનિટ દેશની સરહદોની સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનાવવામાં અને આધુનિક યુદ્ધની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવામાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
