CIBIL Score for Bank Job: જો તમે બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં કારકિર્દી બનાવવાનું સપનું જોઈ રહ્યા છો અને સરકારી બેંકો (PSU Banks) માં ક્લાર્ક અથવા ઓફિસર બનવાની તૈયારી કરી રહ્યા છો, તો આ સમાચાર તમારા માટે અત્યંત મહત્વના છે. અત્યાર સુધી બેંકમાં નોકરી મેળવવા માટે માત્ર લેખિત પરીક્ષા પાસ કરવી અને ઇન્ટરવ્યુમાં સારું પ્રદર્શન કરવું પૂરતું હતું, પરંતુ હવે ગણિત બદલાઈ ગયું છે. સરકારી બેંકોએ હવે ઉમેદવારોના 'ક્રેડિટ સ્કોર' (Credit Score) ને લઈને નવા અને અત્યંત કડક નિયમો લાગુ કરી દીધા છે.
નવી માર્ગદર્શિકા મુજબ, જો કોઈ ઉમેદવારનો ક્રેડિટ સ્કોર ખરાબ હશે અથવા તેણે ભૂતકાળમાં કોઈ બેંકની લોન ચૂકવી નથી, તો તેને સરકારી બેંકમાં નોકરી મળવી મુશ્કેલ બની શકે છે. બેંકિંગ નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે, જે વ્યક્તિ લાખો ગ્રાહકોના નાણાં અને નાણાકીય વ્યવહારો સંભાળવાની જવાબદારી લેવા જઈ રહી છે, તેનો પોતાનો નાણાકીય રેકોર્ડ પણ 'બેદાગ' હોવો જોઈએ. આ નવા નિયમને કારણે અનેક તેજસ્વી ઉમેદવારો માટે પસંદગી પામ્યા પછી પણ જોબ મેળવવી પડકારજનક બની શકે છે.
શા માટે લેવાયો આ નિર્ણય?
જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો (PSBs) ના મેનેજમેન્ટે નિર્ણય લીધો છે કે ભરતી પ્રક્રિયા દરમિયાન ઉમેદવારોના 'સિબિલ સ્કોર' (CIBIL Score) અથવા ક્રેડિટ હિસ્ટ્રીની ઝીણવટભરી તપાસ કરવામાં આવશે. બેંકોનો તર્ક છે કે નાણાકીય શિસ્ત એ બેંકિંગ પ્રોફેશનલ માટે સૌથી પહેલી શરત છે. જો કોઈ ઉમેદવાર 'ડિફોલ્ટર' માલૂમ પડે અથવા તેનો ક્રેડિટ સ્કોર નિર્ધારિત મર્યાદા (સામાન્ય રીતે 650 થી ઉપર) થી નીચે હોય, તો બેંક તેની નિમણૂક રદ કરવાનો અધિકાર ધરાવે છે.
કયા ઉમેદવારો પર પડશે આની અસર?
આ નિયમ IBPS અથવા બેંકો દ્વારા સીધી રીતે લેવામાં આવતી તમામ પરીક્ષાઓ દ્વારા ભરાતી જગ્યાઓ માટે લાગુ પડશે. મુખ્યત્વે ત્રણ પ્રકારના ઉમેદવારોને સમસ્યા થઈ શકે છે:
લોન ડિફોલ્ટર: જો કોઈ ઉમેદવારે પર્સનલ લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડનું બિલ બાકી રાખ્યું હોય અને તે ચૂકવ્યું ન હોય, તો તેમને 'અનફિટ' ગણવામાં આવશે.
લો ક્રેડિટ સ્કોર: જેમણે EMI ચૂકવવામાં વારંવાર વિલંબ કર્યો છે અને જેના કારણે તેમનો સ્કોર ઘટી ગયો છે, તેમને જોઈનિંગ સમયે મુશ્કેલી પડી શકે છે.
એજ્યુકેશન લોન: રાહતની વાત એ છે કે એજ્યુકેશન લોનના કિસ્સામાં બેંકોએ થોડી નરમાશ બતાવી છે. જોકે, જો જાણી જોઈને હપ્તા ન ભર્યા હોય તો ત્યાં પણ કડક તપાસ થઈ શકે છે.
વેરિફિકેશન સમયે માંગવામાં આવશે રિપોર્ટ
બેંકો હવે 'કેરેક્ટર અને એન્ટીસિડેન્ટ' (C&A) વેરિફિકેશનના ભાગરૂપે સિબિલ રિપોર્ટની માંગણી કરી રહી છે. ઘણી બેંકોમાં પસંદ થયેલા ઉમેદવારોએ પોતાની સિબિલ રિપોર્ટ પોતે જ જમા કરાવવાની રહે છે. જો રિપોર્ટમાં કોઈ ખામી દેખાય, તો ઉમેદવારને પોતાનો પક્ષ રાખવાની તક આપવામાં આવે છે, પરંતુ જો જવાબ સંતોષકારક ન હોય તો તેની ઉમેદવારી રદ થઈ શકે છે.
ઉમેદવારો માટે નિષ્ણાતોની સલાહ
બેંકિંગ એક્સપર્ટ્સ સૂચવે છે કે પરીક્ષાની તૈયારીની સાથે સાથે તમારા નાણાકીય સ્વાસ્થ્યનું પણ ધ્યાન રાખો:
સમયાંતરે તમારો ફ્રી સિબિલ રિપોર્ટ ચેક કરતા રહો.
જો કોઈ જૂની લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડને લઈને વિવાદ હોય, તો તેને તાત્કાલિક 'સેટલ' અથવા 'ક્લોઝ' કરો.
લોન પૂર્ણ થયા પછી બેંક પાસેથી 'નો ડ્યૂઝ સર્ટિફિકેટ' (NOC) જરૂર લેજો, જે વેરિફિકેશન સમયે પુરાવા તરીકે કામ આવશે.
