વેનેઝુએલામાં ગયા મહિને આવેલા બે શક્તિશાળી ભૂકંપે દેશને ભારે આંચકો આપ્યો છે. હવે આ કુદરતી આપત્તિમાં મૃત્યુઆંક 5,000ને પાર પહોંચી ગયો છે. દેશની નેશનલ એસેમ્બલીના પ્રમુખ જોર્જ રોડ્રિગેઝે શુક્રવારે પોતાના ટેલિગ્રામ સંદેશમાં જણાવ્યું કે 24 જૂને આવેલા બંને ભૂકંપોમાં અત્યાર સુધી કુલ 5,069 લોકોના મોત નોંધાયા છે. શરૂઆતમાં મૃત્યુઆંક ઓછો દર્શાવવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ બચાવ કામગીરી આગળ વધતા કાટમાળમાંથી વધુ મૃતદેહો મળતાં આ આંકડો સતત વધતો ગયો છે. જોર્જ રોડ્રિગેઝના જણાવ્યા અનુસાર, સૌથી વધુ જાનહાનિ દરિયાકાંઠાના લા ગુઆઇરા રાજ્યમાં થઈ છે. આ વિસ્તાર ભૂકંપના જોરદાર આંચકાથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત રહ્યો હતો. અનેક રહેણાંક ઇમારતો, સરકારી કચેરીઓ, શાળાઓ અને વેપારી સંકુલ ધરાશાયી થતાં હજારો લોકો કાટમાળ નીચે દટાઈ ગયા હતા. બચાવ ટીમોએ સતત દિવસો સુધી કામગીરી ચલાવી હોવા છતાં હજુ પણ કેટલાક વિસ્તારોમાં શોધખોળ ચાલુ છે.
24 જૂને આવ્યા હતા બે શક્તિશાળી ભૂકંપ
ભૂકંપવિજ્ઞાનીઓના જણાવ્યા મુજબ, 24 જૂનના રોજ થોડા સમયના અંતરે રિક્ટર સ્કેલ પર 7.2 અને 7.5 તીવ્રતાના બે શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યા હતા. પ્રથમ આંચકા પછી લોકો સુરક્ષિત સ્થળે પહોંચી શકે તે પહેલાં જ બીજા વધુ શક્તિશાળી ભૂકંપે ભારે વિનાશ સર્જ્યો હતો. સતત આવેલા આંચકાઓને કારણે અનેક ઇમારતોની રચનાત્મક મજબૂતી તૂટી પડી હતી, જેના કારણે જાનહાનિનું પ્રમાણ ખૂબ વધારે રહ્યું.
ભૂકંપ બાદ અનેક વિસ્તારોમાં વીજ પુરવઠો ખોરવાઈ ગયો હતો, ટેલિકોમ સેવાઓ ઠપ થઈ ગઈ હતી અને મુખ્ય માર્ગો તૂટી જતાં રાહત કામગીરીમાં પણ મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ હતી. અનેક ગામો અને શહેરોનો બહારની દુનિયા સાથેનો સંપર્ક કલાકો સુધી તૂટી ગયો હતો, જેના કારણે બચાવ કામગીરીને વધુ પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો.
આ પણ વાંચો: આજે 18 જુલાઈ : નેલ્સન મંડેલા આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ, જાણો આજના દિવસની મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ
હજારો લોકો બન્યા બેઘર
આ વિનાશક આપત્તિમાં માત્ર જાનહાનિ જ નહીં પરંતુ મોટા પ્રમાણમાં સંપત્તિનું પણ નુકસાન થયું છે. હજારો મકાનો સંપૂર્ણપણે ધરાશાયી થઈ ગયા છે, જ્યારે અનેક ઇમારતોને ગંભીર માળખાકીય નુકસાન પહોંચ્યું છે. પરિણામે હજારો પરિવારો પોતાના ઘરો છોડીને અસ્થાયી રાહત શિબિરોમાં રહેવા મજબૂર બન્યા છે. સરકારે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં તાત્કાલિક આશ્રયસ્થાનો ઉભા કર્યા છે, જ્યાં લોકોને ખોરાક, પીવાનું પાણી, દવાઓ અને અન્ય જરૂરી સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે. જોકે ઘણા વિસ્તારોમાં હજુ પણ જરૂરી સામગ્રીની અછત હોવાના અહેવાલો સામે આવી રહ્યા છે. આરોગ્ય સેવાઓ પર પણ ભારે દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે, કારણ કે મોટી સંખ્યામાં ઘાયલોની સારવાર ચાલી રહી છે.
બચાવ અને રાહત કામગીરી હજુ યથાવત
વેનેઝુએલાની સરકાર, સૈન્ય, સ્થાનિક બચાવ દળો અને સ્વયંસેવકો સતત રાહત અને બચાવ કામગીરીમાં જોડાયેલા છે. ભારે મશીનોની મદદથી કાટમાળ દૂર કરવામાં આવી રહ્યો છે અને જ્યાં જીવતા લોકો ફસાયેલા હોવાની શક્યતા છે ત્યાં વિશેષ શોધ અભિયાન હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું છે. ભૂકંપ બાદ અનેક વખત આફ્ટરશોક્સ પણ નોંધાયા હોવાથી બચાવકર્મીઓ માટે કામગીરી વધુ જોખમી બની છે. નુકસાનગ્રસ્ત ઇમારતો કોઈપણ સમયે ધરાશાયી થઈ શકે તેવી સ્થિતિ હોવાથી અત્યંત સાવધાની સાથે કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
ભૂકંપ પછીનું માનવીય સંકટ
ભૂકંપે માત્ર ભૌતિક નુકસાન જ નથી કર્યું પરંતુ મોટી માનવીય સમસ્યા પણ ઊભી કરી છે. હજારો લોકો પોતાના પરિવારજનોને ગુમાવી ચૂક્યા છે, જ્યારે અનેક બાળકો અનાથ બન્યા હોવાની માહિતી સામે આવી રહી છે. અનેક પરિવારો હજુ પણ પોતાના ગુમ થયેલા સભ્યોની શોધમાં રાહત કેન્દ્રો અને હોસ્પિટલોના ચક્કર લગાવી રહ્યા છે.
વિશેષજ્ઞોના જણાવ્યા મુજબ, આવી મોટી કુદરતી આપત્તિ બાદ માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર પણ ગંભીર અસર પડે છે. તેથી અસરગ્રસ્ત લોકોને તબીબી સારવાર ઉપરાંત માનસિક પરામર્શ અને સામાજિક સહાય પૂરી પાડવાની પણ જરૂરિયાત ઉભી થઈ છે.
આ પણ વાંચો: ગ્લોબલ વોર્મિંગનો ઘાતક કહેર! : યુરોપમાં રેકોર્ડબ્રેક ગરમીથી 10 હજારથી વધુ લોકોનાં મોત, સૌથી વધુ વૃદ્ધો બન્યા ભોગ
પુનર્વસન સૌથી મોટો પડકાર
મૃત્યુઆંક અને પ્રાથમિક નુકસાનના આંકડા સામે આવી ગયા હોવા છતાં વાસ્તવિક પડકાર હવે પુનર્નિર્માણ અને પુનર્વસનનો છે. ધરાશાયી થયેલા મકાનો, રસ્તાઓ, હોસ્પિટલો, શાળાઓ અને અન્ય જાહેર માળખાનું પુનઃનિર્માણ કરવામાં લાંબો સમય લાગી શકે છે. સરકાર માટે હજારો બેઘર પરિવારોને કાયમી રહેઠાણ ઉપલબ્ધ કરાવવું પણ એક મોટો પડકાર બનશે. ભૂકંપપ્રવણ વિસ્તારોમાં ભવિષ્યમાં આવી આપત્તિઓથી નુકસાન ઓછું થાય તે માટે વધુ મજબૂત બાંધકામ ધોરણો, અસરકારક આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને સમયસર ચેતવણી પ્રણાલીઓ વિકસાવવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
વેનેઝુએલામાં આવેલા આ વિનાશક ડબલ ભૂકંપે ફરી એક વખત સાબિત કર્યું છે કે કુદરતી આપત્તિઓ સામે સજ્જતા અને મજબૂત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કેટલું મહત્વનું છે. હાલમાં સમગ્ર દેશ શોકમાં ગરકાવ છે અને અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં રાહત, બચાવ તથા પુનર્વસનની કામગીરી યુદ્ધના ધોરણે ચાલુ છે.
