વડોદરા: સંસ્કારી નગરી વડોદરાનું રેલ્વે સ્ટેશન હવે ટેકનોલોજીના મામલે દેશના અન્ય સ્ટેશનો માટે મિસાલ બની રહ્યું છે. પશ્ચિમ રેલ્વે દ્વારા વડોદરા સ્ટેશન પર મુસાફરોની સુવિધામાં વધારો કરવા અને જળ સંચયના ઉદ્દેશ્ય સાથે એક ક્રાંતિકારી ‘વોટર વૉચ’ (Water Watch) સિસ્ટમ અમલમાં મૂકી છે. આ અત્યાધુનિક સિસ્ટમનો મુખ્ય હેતુ ટ્રેનોમાં પાણી ભરવાની પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક, ઝડપી અને સચોટ બનાવવાનો છે. અત્યાર સુધી મેન્યુઅલ દેખરેખને કારણે થતી ભૂલો અને પાણીના વેડફાટને અટકાવવા માટે આ ડિજિટલ કવચ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
આ નવી સિસ્ટમ હેઠળ ટ્રેનના કોચમાં પાણી ભરતી વખતે સીસીટીવી કેમેરા દ્વારા સીધું મોનિટરિંગ કરવામાં આવશે. આનાથી માત્ર પાણીનો બચાવ જ નહીં થાય, પરંતુ લાંબી મુસાફરીના મુસાફરોને ટ્રેનમાં પાણીની અછતનો સામનો પણ નહીં કરવો પડે. વડોદરા સ્ટેશન પર કરવામાં આવેલો આ પ્રયોગ ડિજિટલ ઇન્ડિયા અને રિસોર્સ મેનેજમેન્ટની દિશામાં એક મોટું ડગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
16 હાઈ-રિઝોલ્યુશન કેમેરા રાખશે 'પાઈ-પાઈ' પર નજર
રેલ્વે તંત્ર દ્વારા સ્ટેશનના તમામ વ્યસ્ત પ્લેટફોર્મ્સ પર 16 જેટલા હાઈ-રિઝોલ્યુશન કેમેરા ઈન્સ્ટોલ કરવામાં આવ્યા છે. આ કેમેરાની ખાસિયત એ છે કે તે સીધા જ ટ્રેનના હાઈડ્રન્ટ્સ અને પાઈપ લાઈન પર ફોકસ કરે છે. કંટ્રોલ રૂમમાં બેઠેલા અધિકારીઓ રિયલ ટાઈમ ફૂટેજ જોઈ શકશે કે ટ્રેન આવતાની સાથે જ પાણી ભરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ છે કે નહીં અને કર્મચારીઓ કેટલી સજ્જતાથી કામ કરી રહ્યા છે.
પાણીનો વેડફાટ અટકશે અને રેલ્વેની જવાબદારી વધશે
વડોદરા રેલ્વે સ્ટેશન પર અમલી બનેલી 'વોટર વૉચ' સિસ્ટમ પાણીના બચાવ અને વહીવટી જવાબદારી નક્કી કરવામાં ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે. અગાઉ, ટ્રેનોમાં પાણી ભરતી વખતે નળ ખુલ્લા રહી જવા કે ટેન્ક ઉભરાવાને કારણે હજારો લિટર પાણીનો વ્યય થતો હતો, પરંતુ હવે રિયલ ટાઈમ મોનિટરિંગને કારણે ઓવરફ્લો કે લીકેજની ઘટનાઓને તાત્કાલિક પકડી પાડી તેને સુધારી શકાશે. આ ટેકનોલોજી માત્ર જળ સંચયમાં જ મદદરૂપ નથી, પરંતુ તે ટ્રેનોના સમય પાલનને પણ સુનિશ્ચિત કરશે, જેથી મુસાફરોને નિર્ધારિત સમયમાં પાણીથી સજ્જ ટ્રેન મળી રહે. સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે, ફિલ્ડ સ્ટાફની કામગીરીનું સીધું ડિજિટલ નિરીક્ષણ શક્ય બનતા કર્મચારીઓમાં જવાબદારીનું પ્રમાણ વધશે અને કામમાં જોવા મળતી માનવીય બેદરકારીમાં મોટો ઘટાડો આવશે.
આ પણ વાંચો: Surendranagar માં મોડી રાત્રે ભીષણ આગનો કહેર : AC શોર્ટ સર્કિટની શંકા વચ્ચે મહિલા સહિત 2 નાં કરૂણ મોત
સુરક્ષા કવચ પણ થયું મજબૂત
આ સિસ્ટમ માત્ર પાણી બચાવવા પૂરતી સીમિત નથી. આ હાઈ-ડેફિનેશન કેમેરા પ્લેટફોર્મની આસપાસની શંકાસ્પદ ગતિવિધિઓ અને પાટા નજીકની હલચલ પર પણ બાજ નજર રાખશે. આનાથી સ્ટેશનની એકંદર સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં મોટો વધારો થશે. કોઈ પણ અઘટિત ઘટના કે ટેકનિકલ ખામી સમયે આ કેમેરાના ફૂટેજ તપાસમાં મહત્વની કડી સાબિત થશે.
ડિજિટલ ઇન્ડિયા તરફ એક ડગલું
રેલ્વે પ્રવક્તાના જણાવ્યા અનુસાર, વડોદરા સ્ટેશન પર આ પ્રોજેક્ટની સફળતાની સમીક્ષા કર્યા બાદ તેને પશ્ચિમ રેલ્વેના અન્ય મોટા સ્ટેશનો પર પણ લાગુ કરવાની યોજના છે. સંસાધનોનો યોગ્ય ઉપયોગ અને ટેકનોલોજી દ્વારા વ્યવસ્થામાં સુધારો લાવવાની આ પહેલ રેલ્વેના આધુનિકીકરણના યુગમાં એક મહત્વનો વળાંક સાબિત થશે.
