વડોદરા જિલ્લામાં અંદાજે ₹2,400 કરોડની કિંમત ધરાવતી આશરે 41 એકર પ્રાઇમ જમીન પર વર્ષોથી ચાલતા વિવાદનો અંત ગુજરાત હાઇકોર્ટના મહત્વપૂર્ણ ચુકાદા સાથે આવ્યો છે. હાઇકોર્ટે યવતેશ્વર મહાદેવ મંદિર ટ્રસ્ટની માલિકીને માન્યતા આપતાં ગાયકવાડ રાજપરિવારનો માલિકી હકનો દાવો ફગાવી દીધો હતો. આ ચુકાદા બાદ વડોદરા જિલ્લા તંત્રે જમીન પરથી ગેરકાયદેસર દબાણો દૂર કરવા માટે વ્યાપક ડિમોલિશન ડ્રાઇવ શરૂ કરી છે.
જિલ્લા વહીવટી તંત્રના જણાવ્યા મુજબ, કોર્ટની તમામ કાનૂની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ જમીનનો કબજો ટ્રસ્ટને સોંપવાની દિશામાં કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે. આ અભિયાન દરમિયાન અત્યાર સુધીમાં અનેક વ્યાવસાયિક તેમજ રહેણાંક બાંધકામો દૂર કરવામાં આવ્યા છે. જિલ્લા તંત્રનું કહેવું છે કે આ કાર્યવાહી સંપૂર્ણપણે હાઇકોર્ટના અંતિમ ચુકાદા અને ઉપલબ્ધ જમીનના રેકોર્ડના આધારે કરવામાં આવી રહી છે.
ત્રણ દાયકાથી વધુ સમય સુધી ચાલ્યો જમીનનો વિવાદ
આ જમીનને લઈને વિવાદ લગભગ 35 વર્ષથી ચાલી રહ્યો હતો. ગાયકવાડ રાજપરિવારે જમીન પર પોતાનો માલિકી હક હોવાનો દાવો કરીને નીચલી અદાલતના ચુકાદાને ગુજરાત હાઇકોર્ટમાં પડકાર્યો હતો. જોકે હાઇકોર્ટે જૂન મહિનામાં આ અરજી ફગાવી દીધી હતી.
ચુકાદામાં કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે વર્ષ 1971થી વિવિધ અદાલતો દ્વારા આપવામાં આવેલા અનેક ચુકાદાઓમાં સતત યવતેશ્વર મહાદેવ મંદિર ટ્રસ્ટને જમીનનો કાયદેસર માલિક માનવામાં આવ્યો છે. તેથી અગાઉના તમામ ન્યાયિક નિર્ણયો અને ઉપલબ્ધ પુરાવાના આધારે ટ્રસ્ટના અધિકારને ફરી એકવાર માન્યતા આપવામાં આવી હતી.
આ પણ વાંચો: 'મેડ ઇન ઈન્ડિયા' C-295એ ભરી ઉડાન : વડોદરામાં બનેલું પ્રથમ સૈન્ય વિમાન ભારતીય વાયુસેના માટે તૈયાર, આત્મનિર્ભર ભારતને મળ્યો વેગ
રિસોર્ટ, ક્રિકેટ ગ્રાઉન્ડ અને અનેક વ્યાવસાયિક બાંધકામો દૂર કરાયા
જિલ્લા તંત્ર દ્વારા હાથ ધરાયેલી કાર્યવાહી દરમિયાન અત્યાર સુધીમાં અંદાજે 55થી વધુ વ્યાવસાયિક બાંધકામો તોડી પાડવામાં આવ્યા છે. તેમાં લગભગ 20 રૂમ ધરાવતી રિસોર્ટ જેવી મિલકત, બે બોક્સ ક્રિકેટ ગ્રાઉન્ડ, સ્વિમિંગ પૂલ, કાર શોરૂમ, ફેબ્રિકેશન શેડ, નિર્માણાધીન ફૂડ સ્ટોલ, એક રાજકીય પક્ષની કચેરી તેમજ અન્ય અનેક વ્યાવસાયિક એકમોનો સમાવેશ થાય છે.
આ ઉપરાંત કેટલાક રહેણાંક મકાનો પણ દૂર કરવામાં આવ્યા છે. જિલ્લા તંત્રનું કહેવું છે કે બાકીના દબાણો દૂર કરવાની કાર્યવાહી પણ તબક્કાવાર ચાલુ રહેશે. સમગ્ર અભિયાન દરમિયાન કાયદો અને વ્યવસ્થા જળવાઈ રહે તે માટે પોલીસનો ચુસ્ત બંદોબસ્ત ગોઠવવામાં આવ્યો છે.
1995 પછી કોઈ વિકાસ મંજૂરી આપવામાં આવી નહોતી
વડોદરાના કલેક્ટર અનિલ ધામેલિયાએ જણાવ્યું કે વડોદરા મહાનગરપાલિકાના રેકોર્ડની ચકાસણી દરમિયાન જાણવા મળ્યું કે ટાઉન પ્લાનિંગ યોજના 1995માં અમલમાં આવ્યા બાદ સંબંધિત ચાર સર્વે નંબર પર કોઈપણ પ્રકારની વિકાસ મંજૂરી આપવામાં આવી નહોતી.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે અગાઉ અદાલતના 'સ્ટેટસ ક્વો'ના આદેશોને કારણે જિલ્લા તંત્ર કોઈ કાર્યવાહી કરી શકતું નહોતું. પરંતુ ગુજરાત હાઇકોર્ટનો અંતિમ ચુકાદો આવ્યા બાદ કાયદાકીય અવરોધ દૂર થતાં હવે ગેરકાયદેસર બાંધકામો સામે કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી છે.
આ પણ વાંચો: 2.5 વિઘામાં ફેલાયેલાં ગુજરાતના 500 વર્ષ જૂના વડને બચાવવા કવાયત : ઐતિહાસિક કંથારપુર મહાકાળી વડની વૈજ્ઞાનિક સારવાર શરૂ
ઐતિહાસિક અને ધાર્મિક વારસાને પુનઃસ્થાપિત કરવાની યોજના
જિલ્લા તંત્રે જણાવ્યું છે કે સમગ્ર જમીનનો કબજો પ્રાપ્ત થયા બાદ સ્થળના ધાર્મિક અને ઐતિહાસિક મહત્વને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે વિશેષ યોજના તૈયાર કરવામાં આવશે.
કલેક્ટરના જણાવ્યા મુજબ, આ વિસ્તારમાં અગાઉ પ્રાચીન વાવ, ઘાટ અને અન્ય ઐતિહાસિક માળખાં આવેલા હતા. હવે ગુજરાત ટૂરિઝમ કોર્પોરેશન, યવતેશ્વર મહાદેવ મંદિર ટ્રસ્ટ અને જિલ્લા વહીવટી તંત્રના સંકલનથી આ વારસાગત સ્થળોના સંરક્ષણ અને વિકાસ માટે માસ્ટર પ્લાન તૈયાર કરવામાં આવશે. તેનો હેતુ માત્ર ધાર્મિક સ્થળનો વિકાસ કરવાનો નથી, પરંતુ ઐતિહાસિક વારસાને પણ જાળવી રાખવાનો છે.
આ પણ વાંચો: અમદાવાદ રિવરફ્રન્ટ પર પાર્કિંગમાં ઉભેલી કારમાં લાગી આગ : પોલીસ-ફાયર બ્રિગેડની સમયસર કામગીરીથી મોટી દુર્ઘટના ટળી
જમીન વિવાદોમાં મહત્વપૂર્ણ ન્યાયિક દાખલો
કાનૂની નિષ્ણાતોના મતે આ ચુકાદો લાંબા સમયથી ચાલતા જમીન વિવાદોમાં મહત્વપૂર્ણ ન્યાયિક દાખલો બની શકે છે. ખાસ કરીને જ્યાં ટ્રસ્ટ, ખાનગી દાવેદારો અને ઐતિહાસિક મિલકતો વચ્ચે માલિકી અંગે વિવાદ હોય ત્યાં દસ્તાવેજી પુરાવા અને અગાઉના ન્યાયિક નિર્ણયોનું મહત્વ આ કેસમાં ફરી એકવાર સ્પષ્ટ થયું છે.
વડોદરામાં શરૂ થયેલી આ કાર્યવાહી રાજ્યમાં ગેરકાયદેસર દબાણો દૂર કરવા અને જાહેર તેમજ ટ્રસ્ટની માલિકીની જમીનોને કાયદેસર રીતે સુરક્ષિત રાખવાના પ્રયાસોના મહત્વપૂર્ણ ભાગ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. આગામી દિવસોમાં બાકી રહેલા દબાણો દૂર કરવાની કામગીરી અને ત્યારબાદ હેરિટેજ ડેવલપમેન્ટ પ્લાનની પ્રક્રિયા પર સૌની નજર રહેશે.
