'મેડ ઇન ઈન્ડિયા' C-295એ ભરી ઉડાન : વડોદરામાં બનેલું પ્રથમ સૈન્ય વિમાન ભારતીય વાયુસેના માટે તૈયાર, આત્મનિર્ભર ભારતને મળ્યો વેગ

ભારતમાં પ્રથમ વખત ખાનગી ક્ષેત્રમાં એસેમ્બલ થયેલા C-295 સૈન્ય પરિવહન વિમાનની ઉડાન સાથે દેશના રક્ષા અને એરોસ્પેસ ક્ષેત્રે એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન સ્થાપિત થયું છે. કેન્દ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન પ્રધાન રામમોહન નાયડુ કિન્જરાપુએ સોશિયલ મીડિયા પર 'મેડ ઇન ઈન્ડિયા' C-295 વિમાનની ઉડાનનો વીડિયો શેર કરીને તેને ભારતની ઉત્પાદન ક્ષમતામાં ઐતિહાસિક ક્ષણ ગણાવી છે.

આ વિમાન ગુજરાતના વડોદરામાં સ્થિત ટાટા એડવાન્સ્ડ સિસ્ટમ્સ લિમિટેડ (TASL) અને એરબસની ફાઇનલ એસેમ્બલી લાઇનમાં તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ માત્ર ભારતીય વાયુસેનાના પરિવહન કાફલાને આધુનિક બનાવવાનો પ્રયાસ નથી, પરંતુ દેશને વૈશ્વિક એરોસ્પેસ ઉત્પાદન કેન્દ્ર તરીકે સ્થાપિત કરવાની દિશામાં પણ મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે.

વડોદરાથી શરૂ થયો ભારતના એરક્રાફ્ટ ઉત્પાદનનો નવો અધ્યાય

ભારતે વર્ષ 2021માં એરબસ સાથે કુલ 56 C-295 પરિવહન વિમાનો માટે કરાર કર્યો હતો. આ કરાર મુજબ પ્રથમ 16 વિમાનો સ્પેનમાંથી તૈયાર હાલતમાં ભારતીય વાયુસેનાને આપવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે બાકીના 40 વિમાનોનું ઉત્પાદન અને એસેમ્બલી ભારતમાં કરવાની યોજના છે. આ કામગીરી માટે વડોદરામાં અત્યાધુનિક ફાઇનલ એસેમ્બલી લાઇન સ્થાપવામાં આવી છે.

વડોદરા પ્લાન્ટમાં તૈયાર થયેલું આ પ્રથમ C-295 હવે પરીક્ષણ ઉડાનોના તબક્કામાં પ્રવેશી ચૂક્યું છે. તમામ જરૂરી પ્રમાણપત્રો અને ટ્રાયલ પૂર્ણ થયા બાદ તેને ભારતીય વાયુસેનાને સોંપવામાં આવશે. સ્થાનિક ઉત્પાદન વધતા આગામી વર્ષોમાં આવા વિમાનોનું ઉત્પાદન વધુ ઝડપથી થઈ શકશે તેવી અપેક્ષા છે.

C-295 શા માટે મહત્વનું છે?

C-295 એક આધુનિક ટેક્ટિકલ મિલિટરી ટ્રાન્સપોર્ટ એરક્રાફ્ટ છે, જે સૈનિકો, હથિયારો, લોજિસ્ટિક્સ અને રાહત સામગ્રીના પરિવહન માટે ઉપયોગી છે. તે ટૂંકા તથા અર્ધતૈયાર રનવે પરથી પણ ઉડાન અને લેન્ડિંગ કરી શકે છે, જેના કારણે સરહદી વિસ્તારો, પર્વતીય પ્રદેશો અને આપત્તિગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં તેનો ઉપયોગ અત્યંત અસરકારક બને છે.

આ વિમાન ભારતીય વાયુસેનાના દાયકાઓ જૂના એવરો (HS-748) વિમાનોને બદલી રહ્યું છે. ઉપરાંત પેરાટ્રૂપર ડ્રોપ, માનવતાવાદી સહાય, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને વિશેષ સૈન્ય અભિયાનમાં પણ તેની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા રહેશે.

આ પણ વાંચો: 2.5 વિઘામાં ફેલાયેલાં ગુજરાતના 500 વર્ષ જૂના વડને બચાવવા કવાયત : ઐતિહાસિક કંથારપુર મહાકાળી વડની વૈજ્ઞાનિક સારવાર શરૂ

'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અને 'આત્મનિર્ભર ભારત'ને મળશે નવી ગતિ

C-295 પ્રોજેક્ટને ભારતના સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષેત્ર માટે ગેમચેન્જર માનવામાં આવે છે. સ્થાનિક ઉત્પાદન વધતા હજારો કુશળ રોજગારીની તકો ઉભી થઈ રહી છે અને દેશભરના અનેક MSME તથા સપ્લાય ચેઇન ઉદ્યોગો આ પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયા છે. લાંબા ગાળે વિમાનના વિવિધ ભાગોનું સ્થાનિકીકરણ પણ સતત વધારવામાં આવી રહ્યું છે.

સરકારનો હેતુ માત્ર આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો નથી, પરંતુ ભવિષ્યમાં ભારતને વૈશ્વિક એરોસ્પેસ મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ તરીકે વિકસાવવાનો પણ છે. વડોદરા પ્લાન્ટને આ દિશામાં મહત્વપૂર્ણ આધારસ્તંભ માનવામાં આવે છે.

આ પણ વાંચો: અમદાવાદ રિવરફ્રન્ટ પર પાર્કિંગમાં ઉભેલી કારમાં લાગી આગ : પોલીસ-ફાયર બ્રિગેડની સમયસર કામગીરીથી મોટી દુર્ઘટના ટળી

આગળ શું?

પ્રથમ ભારતીય એસેમ્બલ્ડ C-295ના સફળ પરીક્ષણ બાદ આગામી વર્ષોમાં બાકીના 40 વિમાનો તબક્કાવાર ભારતીય વાયુસેનાને સોંપવામાં આવશે. આ સાથે દેશમાં મેન્ટેનન્સ, રિપેર અને ઓવરહોલ (MRO) સહિત સંપૂર્ણ એરોસ્પેસ ઇકોસિસ્ટમ વિકસાવવાનો માર્ગ પણ વધુ મજબૂત બનશે.

ભારત હાલમાં સ્વદેશી રક્ષા ઉત્પાદન વધારવા માટે અનેક મોટા કાર્યક્રમો પર કામ કરી રહ્યું છે. C-295ની સફળતા ભવિષ્યમાં અન્ય વિમાન ઉત્પાદન અને નિકાસ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ આધાર તૈયાર કરી શકે છે. વડોદરામાં બનેલા આ પ્રથમ સૈન્ય વિમાનની ઉડાનને તેથી માત્ર ટેક્નિકલ સિદ્ધિ નહીં પરંતુ ભારતની વધતી ઔદ્યોગિક અને વ્યૂહાત્મક ક્ષમતાના પ્રતીક તરીકે પણ જોવામાં આવી રહી છે.