અમેરિકા વિશ્વનું સૌથી મોટું કન્ઝ્યુમર માર્કેટ હોવાથી ત્યાં નિકાસ થતી ચીજવસ્તુઓ પર કેટલો ટેરિફ એટલે કે આયાત શુલ્ક લાગે છે તેના પર જે તે દેશની આર્થિક પ્રગતિનો આધાર હોય છે. તાજેતરમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્રશાસન દ્વારા ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે એક ઐતિહાસિક વ્યાપાર કરારની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. વ્હાઇટ હાઉસના જણાવ્યા અનુસાર આ ડીલથી 140 કરોડથી વધુની વસ્તી ધરાવતા ભારતીય બજારના દ્વાર અમેરિકી પ્રોડક્ટ્સ માટે ખુલશે. આ સમજૂતીની સૌથી મહત્વની શરત એ છે કે અમેરિકાએ ભારત પર લાગતા ટેરિફને 25 ટકાથી ઘટાડીને 18 ટકા કરવા પર સંમતિ દર્શાવી છે.
વિશ્વના કયા દેશો પર અમેરિકા સૌથી ઓછો ટેરિફ લગાવે છે?
વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકા તેના વ્યૂહાત્મક ભાગીદારો પર ટેરિફનો દર નીચો રાખે છે જે તેમની મજબૂત ભાગીદારી દર્શાવે છે. યુરોપિયન યુનિયન, જાપાન અને સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ જેવા વિકસિત દેશો પર સરેરાશ 15 ટકા ટેરિફ વસૂલવામાં આવે છે. જોકે યુનાઈટેડ કિંગડમ આ મામલે સૌથી વધુ રાહત મેળવનાર દેશ છે કારણ કે ત્યાં અમેરિકી ટેરિફ દર માત્ર 10 ટકા રાખવામાં આવ્યો છે. આ ઓછા ટેરિફના કારણે જ આ દેશોની નિકાસ અમેરિકી બજારમાં હંમેશા પ્રતિસ્પર્ધી અને મજબૂત રહે છે.
એશિયાના દેશોમાં ભારતની સ્થિતિ અને પાડોશી દેશો સાથે સરખામણી
નવી વ્યાપાર સમજૂતી બાદ એશિયાના સંદર્ભમાં ભારત હવે પાડોશી દેશો કરતા વધુ અનુકૂળ સ્થિતિમાં આવી ગયું છે. ભારત પરનો અમેરિકી ટેરિફ ઘટીને 18 ટકા થયો છે જે પાકિસ્તાન, ઇન્ડોનેશિયા, થાઇલેન્ડ, ફિલિપાઇન્સ અને મલેશિયા કરતા ઓછો છે કારણ કે આ દેશો પર અમેરિકા સરેરાશ 19 ટકા ટેરિફ લગાવે છે. વિયેતનામ પર આ દર 20 ટકા છે જ્યારે બાંગ્લાદેશ પર પણ હવે 19 ટકા ટેરિફ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. ભારતનો ટેરિફ રેટ ઓછો હોવાથી અમેરિકી માર્કેટમાં ભારતીય સામાન હવે પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશની સરખામણીએ સસ્તો પડશે.
ભારતીય નિકાસકારો અને અર્થતંત્ર માટે આ ડીલના ફાયદા
ટેરિફમાં કરવામાં આવેલા આ ઘટાડાનો સીધો લાભ ભારતની ટેક્સટાઇલ, એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સ અને ફાર્મા સેક્ટરની કંપનીઓને મળશે. અમેરિકી બજારમાં ભારતીય ઉત્પાદનો વધુ સસ્તા અને આકર્ષક બનવાથી ઓર્ડરમાં વધારો થવાની અને રોજગારીની નવી તકો સર્જાય તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે. આ ઐતિહાસિક નિર્ણયથી ભારતની વિદેશી મુદ્રાની કમાણીમાં પણ મોટો ઉછાળો આવશે. નિષ્ણાતોના મતે જો આ વ્યાપારિક સ્થિતિ જળવાઈ રહેશે તો ભારત આગામી વર્ષોમાં અમેરિકાનો સૌથી વિશ્વાસુ અને મોટો ટ્રેડિંગ પાર્ટનર બનીને ઉભરશે.
