US Federal Reserve: ભારતીય મૂળના નિષ્ણાતો વિશ્વભરમાં પોતાની પ્રતિભાનો પરિચય આપી રહ્યા છે. હવે વિશ્વની સૌથી પ્રભાવશાળી કેન્દ્રીય બેંકોમાંની એક એવી અમેરિકાની ફેડરલ રિઝર્વ (Federal Reserve)એ પણ ત્રણ ભારતીય મૂળના દિગ્ગજોને મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી સોંપી છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)ના પૂર્વ ગવર્નર ડૉ. રઘુરામ રાજન, હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીના જાણીતા અર્થશાસ્ત્રી રાજ ચેટ્ટી અને માઇક્રોસોફ્ટના સિનિયર એક્ઝિક્યુટિવ આશા શર્માને ફેડ દ્વારા રચાયેલી પાંચ વિશેષ ટાસ્ક ફોર્સમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. અમેરિકન અર્થવ્યવસ્થા ઝડપથી બદલાઈ રહી છે અને કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI), રોજગાર, મોંઘવારી તેમજ નાણાકીય નીતિ જેવા ક્ષેત્રોમાં નવા પડકારો ઊભા થઈ રહ્યા છે. આ બદલાતી પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ફેડરલ રિઝર્વે પોતાની મોનેટરી પોલિસીની સમીક્ષા માટે પાંચ ઉચ્ચસ્તરીય સમિતિઓની રચના કરી છે. આ સમિતિઓમાં વિશ્વભરના અગ્રણી અર્થશાસ્ત્રીઓ, ટેક્નોલોજી નિષ્ણાતો અને પૂર્વ કેન્દ્રીય બેંકરોને સામેલ કરવામાં આવ્યા છે.
રઘુરામ રાજન સંભાળશે બેલેન્સ શીટ પોલિસીની સમીક્ષા
ભારતીય રિઝર્વ બેંકના પૂર્વ ગવર્નર અને વૈશ્વિક અર્થશાસ્ત્રી તરીકે જાણીતા ડૉ. રઘુરામ રાજનને બેલેન્સ શીટ પોલિસી ટાસ્ક ફોર્સમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે.
આ સમિતિ ફેડરલ રિઝર્વની વર્તમાન બેલેન્સ શીટ નીતિ, તેના ખર્ચ, ફાયદા અને લાંબા ગાળાની અસરનું મૂલ્યાંકન કરશે. આ પેનલમાં હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીની અર્થશાસ્ત્રી કેરેન ડાયનન અને ફેડના પૂર્વ ગવર્નર જેરેમી સ્ટીન જેવા નિષ્ણાતો પણ જોડાયેલા છે. વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને કેન્દ્રીય બેંકિંગ ક્ષેત્રે રાજનનો લાંબો અનુભવ આ સમિતિ માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
રાજ ચેટ્ટી કરશે આર્થિક ડેટાની ગુણવત્તાનું મૂલ્યાંકન
હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીના પ્રખ્યાત અર્થશાસ્ત્રી રાજ ચેટ્ટીને ડેટા ટાસ્ક ફોર્સમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. આ સમિતિનો મુખ્ય હેતુ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા નીતિગત નિર્ણયોમાં ઉપયોગમાં લેવાતા આર્થિક ડેટાની ગુણવત્તા, ચોકસાઈ અને સમયસર ઉપલબ્ધતા સુધારવાનો છે. રાજ ચેટ્ટી રિયલ-ટાઈમ ડેટા, આર્થિક અસમાનતા, રોજગાર અને સામાજિક ગતિશીલતા પરના તેમના સંશોધન માટે વિશ્વભરમાં જાણીતા છે. તેમની નિમણૂક ફેડના ડેટા આધારિત નિર્ણયોને વધુ મજબૂત બનાવી શકે છે.
આ પણ વાંચો: ટ્રમ્પને 'ડાકૂ' કહેવું પડ્યું ભારે? : અમેરિકાએ બ્રાઝિલ પર ફટકાર્યો 25% ટેરિફ, વૈશ્વિક ટ્રેડ વોરનો ખતરો વધ્યો
AI અને રોજગાર પર કામ કરશે આશા શર્મા
માઇક્રોસોફ્ટના એક્ઝિક્યુટિવ વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ અને Xbox વિભાગ સાથે જોડાયેલા આશા શર્માને પ્રોડક્ટિવિટી એન્ડ જોબ્સ ટાસ્ક ફોર્સમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. આ સમિતિ કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI) સહિત નવી ટેક્નોલોજીનો ઉત્પાદકતા, રોજગાર અને સમગ્ર અર્થતંત્ર પર શું પ્રભાવ પડે છે તેનું વિશ્લેષણ કરશે.
ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રમાં આશા શર્માનો લાંબો અનુભવ અને AI સંબંધિત સમજ ફેડ માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
અન્ય સમિતિઓ શું કામ કરશે?
ફેડરલ રિઝર્વે કુલ પાંચ વિશેષ ટાસ્ક ફોર્સની રચના કરી છે. કમ્યુનિકેશન ટાસ્ક ફોર્સ નીતિગત નિર્ણયોની માહિતી લોકો સુધી વધુ અસરકારક રીતે કેવી રીતે પહોંચાડવી તેની સમીક્ષા કરશે. જ્યારે ઇન્ફ્લેશન ફ્રેમવર્ક ટાસ્ક ફોર્સ મોંઘવારીના કારણો, તેની અસર અને ફેડની વર્તમાન નીતિમાં સુધારાની જરૂરિયાતનું વિશ્લેષણ કરશે.
આ પણ વાંચો: હવે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝની જરૂર જ નહીં પડે? : ખાડી દેશોએ તૈયાર કર્યો ઓઇલ સપ્લાયનો નવો રસ્તો
ફેડના ચેરમેનનું શું કહેવું છે?
ફેડરલ રિઝર્વના ચેરમેન કેવિન વોર્શે જણાવ્યું કે અમેરિકન અર્થવ્યવસ્થા ઝડપથી બદલાઈ રહી છે અને આવી સ્થિતિમાં નાણાકીય નીતિઓનું આધુનિક જરૂરિયાતો અનુસાર પુનર્મૂલ્યાંકન કરવું જરૂરી બની ગયું છે. તેમણે કહ્યું કે, ફેડનો મુખ્ય હેતુ ભાવ સ્થિરતા જાળવવાનો અને રોજગાર વધારવાનો છે. નવી સમિતિઓ એ પણ તપાસ કરશે કે નીતિ નિર્માતાઓ પાસે રહેલા સાધનો, ડેટા અને વિશ્લેષણ પદ્ધતિઓને વધુ અસરકારક કેવી રીતે બનાવી શકાય.
વિશ્વના જાણીતા નિષ્ણાતો પણ સમિતિમાં સામેલ આ પાંચેય ટાસ્ક ફોર્સમાં માત્ર ભારતીય મૂળના નિષ્ણાતો જ નહીં, પરંતુ વિશ્વના અનેક પ્રતિષ્ઠિત અર્થશાસ્ત્રીઓ અને વ્યાવસાયિકોનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ યાદીમાં બેંક ઓફ ઇંગ્લેન્ડના પૂર્વ ગવર્નર મર્વિન કિંગ, નોબેલ વિજેતા અર્થશાસ્ત્રી થોમસ સાર્જેન્ટ, સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના ચાર્લ્સ આઈ. જોન્સ, હાર્વર્ડના ગ્રેગ મેનક્યુ અને સિલિકોન વેલીના રોકાણકાર માર્ક એન્ડ્રીસન જેવા જાણીતા નામો સામેલ છે.
ભારત માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ છે આ નિમણૂક?
ફેડરલ રિઝર્વ જેવી વૈશ્વિક નાણાકીય સંસ્થામાં ભારતીય મૂળના ત્રણ નિષ્ણાતોને મહત્વની જવાબદારી મળવી માત્ર વ્યક્તિગત સિદ્ધિ નથી, પરંતુ ભારતના અર્થશાસ્ત્ર, ટેક્નોલોજી અને વૈશ્વિક નીતિ નિર્માણ ક્ષેત્રે વધતા પ્રભાવનું પણ પ્રતિબિંબ છે. આ નિષ્ણાતોના અનુભવ અને માર્ગદર્શનથી અમેરિકાની મોનેટરી પોલિસીના ભવિષ્યને નવી દિશા મળી શકે છે, જેની અસર વૈશ્વિક નાણાકીય બજારો સહિત ભારત જેવા વિકસતા અર્થતંત્રો પર પણ જોવા મળી શકે છે.
