ન્યૂઝીલેન્ડના સાઉથ આઇલેન્ડમાં ગુરુવારે સાંજે શક્તિશાળી ભૂકંપના ઝટકાઓ અનુભવાતા તંત્ર તરત જ હરકતમાં આવ્યું હતું. પ્રારંભિક માહિતી બાદ તટીય વિસ્તારો માટે સુનામીની ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી હતી, જોકે બાદમાં વૈજ્ઞાનિક મૂલ્યાંકન અને પરિસ્થિતિની સમીક્ષા કર્યા પછી આ ચેતવણીને ઘટાડીને માત્ર 'સુનામી એડવાઇઝરી'માં ફેરવવામાં આવી. અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાલ વ્યાપક દરિયાકાંઠાની પૂર જેવી સ્થિતિનું જોખમ નથી, છતાં લોકોને દરિયાકાંઠાથી દૂર રહેવા અને સત્તાવાર સૂચનાઓનું પાલન કરવા અપીલ કરવામાં આવી છે.
ન્યૂઝીલેન્ડની સત્તાવાર ભૂકંપ નિરીક્ષણ સંસ્થા જિયોનેટ (GeoNet) અનુસાર, રિક્ટર સ્કેલ પર ભૂકંપની તીવ્રતા 5.9 નોંધાઈ હતી. ભૂકંપનું કેન્દ્ર સાઉથ આઇલેન્ડના પ્રખ્યાત પર્યટન વિસ્તાર ફ્યોર્ડલેન્ડના પ્રવેશદ્વાર તરીકે ઓળખાતા તે અનાઉ શહેરથી આશરે 40 કિલોમીટર ઉત્તર તરફ હતું. મુખ્ય આંચકા બાદ વિસ્તારમાં સાત જેટલા આફ્ટરશોક્સ પણ નોંધાયા હતા, જેના કારણે સ્થાનિકોમાં થોડા સમય માટે ભયનો માહોલ સર્જાયો હતો.
50 કિલોમીટરથી વધુ ઊંડાઈએ હતું ભૂકંપનું કેન્દ્ર
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ જિયોલોજિકલ સર્વે (USGS) તેમજ જર્મન રિસર્ચ સેન્ટર ફોર જિયોસાયન્સિસ (GFZ)એ પણ આ ભૂકંપની તીવ્રતા 5.9 હોવાનું પુષ્ટિ કરી છે. વૈજ્ઞાનિકો અનુસાર ભૂકંપનું કેન્દ્ર પૃથ્વીની સપાટીથી અંદાજે 50 કિલોમીટરથી વધુ ઊંડાઈએ હતું. ઊંડા કેન્દ્રવાળા ભૂકંપોમાં ઘણીવાર વિશાળ વિસ્તારમાં આંચકા અનુભવાય છે, પરંતુ સપાટી પરનું નુકસાન પ્રમાણમાં ઓછું રહેવાની શક્યતા રહે છે.
જિયોનેટે જણાવ્યું કે આ ભૂકંપના ઝટકા 'સ્ટ્રોંગ' કેટેગરીના હતા અને દક્ષિણ ટાપુના અનેક વિસ્તારોમાં લોકો સુધી તેની અસર પહોંચી હતી. સોશિયલ મીડિયા પર પણ સ્થાનિક લોકોએ ઘરો અને ઇમારતો હલતી હોવાના અનુભવ શેર કર્યા હતા. જોકે અત્યાર સુધી કોઈ મોટા જાનહાનિ અથવા ભારે નુકસાનના અહેવાલ સામે આવ્યા નથી.
પહેલાં સુનામી વોર્નિંગ
ભૂકંપ બાદ ન્યૂઝીલેન્ડની નેશનલ ઇમર્જન્સી મેનેજમેન્ટ એજન્સી (NEMA)એ મિલફોર્ડ સાઉન્ડથી લઈને પુયસેગુર પોઇન્ટ સુધીના તટીય વિસ્તારો માટે સુનામીની સત્તાવાર ચેતવણી જાહેર કરી હતી. એજન્સીએ દરિયાકાંઠા નજીક રહેતા લોકોને તાત્કાલિક ઊંચા વિસ્તારોમાં જવા અથવા સમુદ્રથી દૂર આંતરિક વિસ્તારો તરફ ખસવાની સલાહ આપી હતી.
પરંતુ બાદમાં ભૂકંપની તીવ્રતા, દરિયાઈ પરિસ્થિતિ અને સંભવિત સુનામીના જોખમનું પુનઃમૂલ્યાંકન કર્યા બાદ તંત્રએ ચેતવણીનું સ્તર ઘટાડીને ‘સુનામી એડવાઇઝરી’ જાહેર કરી. એજન્સીએ જણાવ્યું કે હાલ દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં મોટા પ્રમાણમાં પાણી ભરાવાની કે વિનાશકારી સુનામી આવવાની શક્યતા નથી. તેમ છતાં પ્રશાસને લોકોને દરિયાકાંઠા, બીચ, બંદરો અને નદીના મુખ જેવા વિસ્તારોમાં બિનજરૂરી અવરજવર ટાળવા સૂચના આપી છે. કારણ કે ભૂકંપ પછી પણ દરિયામાં અસામાન્ય અને તેજ પ્રવાહો અથવા અચાનક ઊંચી લહેરો સર્જાઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: ટ્રમ્પને 'ડાકૂ' કહેવું પડ્યું ભારે? : અમેરિકાએ બ્રાઝિલ પર ફટકાર્યો 25% ટેરિફ, વૈશ્વિક ટ્રેડ વોરનો ખતરો વધ્યો
હાલ સ્થળાંતરની જરૂર નથી
આપાતકાલીન વ્યવસ્થાપન એજન્સીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાલ સ્થાનિક નાગરિકોને પોતાના ઘરો ખાલી કરવાની જરૂર નથી. જો પરિસ્થિતિમાં કોઈ ફેરફાર થશે તો સ્થાનિક સિવિલ ડિફેન્સ અધિકારીઓ દ્વારા સમયસર નવી સૂચનાઓ આપવામાં આવશે. અધિકારીઓ સતત સમુદ્રી પરિસ્થિતિ અને ભૂકંપ પછીની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખી રહ્યા છે.
ન્યૂઝીલેન્ડ વિશ્વના સૌથી વધુ ભૂકંપપ્રવણ દેશોમાંનો એક છે. દેશ પેસિફિક અને ઇન્ડો-ઓસ્ટ્રેલિયન ટેક્ટોનિક પ્લેટોની સરહદ પર આવેલો હોવાથી અહીં વારંવાર ભૂકંપના ઝટકા અનુભવાય છે. ખાસ કરીને સાઉથ આઇલેન્ડ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સમયાંતરે મધ્યમથી લઈને તીવ્ર ભૂકંપ નોંધાતા રહે છે.
