અમેરિકી યુનિ.માં હિંદુ ધર્મ અંગે વિવાદ : વિદ્યાર્થીઓએ લગાવ્યો હિંદુફોબિયાનો આરોપ

અમેરિકાની યુનિવર્સિટી ઓફ હ્યુસ્ટનમાં શીખવવામાં આવતા હિંદુ ધર્મના અભ્યાસક્રમને લઈને મોટો વિવાદ ઊભો થયો છે. ભારતીય-અમેરિકન વિદ્યાર્થી અને કાર્યકર્તા વસંત ભટ્ટે યુનિવર્સિટી પર હિંદુ ધર્મને ખોટી રીતે રજૂ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. અભ્યાસક્રમને હિંદુ વિરોધી ગણાવતા તેમણે કહ્યું કે તેનાથી ભારતના રાજકીય પરિદ્રશ્યને વિકૃત કરવામાં આવ્યું છે.

વસંત ભટ યુનિવર્સિટીમાં રાજકીય વિજ્ઞાનનો વિદ્યાર્થી છે. તેમણે કોલેજ ઓફ આર્ટ્સ એન્ડ સોશિયલ સાયન્સના ડીન સમક્ષ ફરિયાદ નોંધાવી છે. તેઓ કહે છે કે પ્રોફેસર એરોન માઈકલ ઉલારી દ્વારા શીખવવામાં આવતો "લિવ્ડ હિંદુઈઝમ" શીર્ષક ધરાવતો અભ્યાસક્રમ હિંદુ ધર્મને પ્રાચીન જીવંત પરંપરાને બદલે રાજકીય સાધન તરીકે રજૂ કરે છે.

ભટ્ટના જણાવ્યા અનુસાર, અભ્યાસક્રમ જણાવે છે કે હિંદુ રાષ્ટ્રવાદીઓ લઘુમતીઓને દબાવવા માટે હિંદુ ધર્મનો ઉપયોગ કરે છે. સાથે જ એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે 'હિંદુ "શબ્દ તાજેતરમાં જ અસ્તિત્વમાં આવ્યો છે અને તેનો ઉપયોગ રાજકીય હેતુઓ માટે કરવામાં આવે છે, ખાસ કરીને હિન્દુત્વના સંદર્ભમાં.

અભ્યાસક્રમમાં શું શીખવવામાં આવે છે?
પ્રોફેસર ઉલરી દ્વારા સાપ્તાહિક વીડિયો પ્રવચનો સાથે આ અભ્યાસક્રમ ઓનલાઇન આપવામાં આવે છે. ભટ્ટે અભ્યાસક્રમના અંશો શેર કરીને સમજાવ્યું છે કે હિન્દુત્વને એક સાધન તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું છે જેનો ઉપયોગ હિંદુ રાષ્ટ્રવાદીઓ અન્ય ધર્મો, ખાસ કરીને ઇસ્લામને દબાવવા માટે છે. ભટ્ટ કહે છે કે આ અભ્યાસક્રમ હિંદુ ધર્મ વિરુદ્ધ પૂર્વગ્રહને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યો છે અને તેને ખોટી રીતે રજૂ કરી રહ્યો છે, જેનાથી હિંદુ ધર્મની છબીને કલંકિત કરી રહી છે.

હ્યુસ્ટન યુનિવર્સિટીએ વસંત ભટ્ટ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલી ચિંતાઓને સ્વીકારી છે. અભ્યાસક્રમની સમીક્ષા કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે. યુનિવર્સિટીના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ એ સુનિશ્ચિત કરશે કે તમામ દ્રષ્ટિકોણ યોગ્ય રીતે રજૂ કરવામાં આવે.

અમેરિકાના અહેવાલ પર ભારતની પ્રતિક્રિયા
ભારતે યુએસ કમિશન ઓન ઇન્ટરનેશનલ રિલિજિયસ ફ્રીડમ (USCIRF)ના અહેવાલને નકારી કાઢ્યા બાદ વિવાદ ઊભો થયો હતો. અહેવાલમાં ભારત પર ધાર્મિક સ્વતંત્રતાનું રક્ષણ કરવામાં નિષ્ફળ રહેવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે કહ્યું, 'અમે USCIRFનો 2025નો રિપોર્ટ જોયો છે, જે ફરી એકવાર પક્ષપાતી અને રાજનીતિથી પ્રેરિત મૂલ્યાંકન રજૂ કરે છે. આ એક ઇરાદાપૂર્વકનો એજન્ડા છે જે ભારતના જીવંત બહુસાંસ્કૃતિક સમાજનું ખોટું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.