A bloody night in a Sri Lankan prison : શ્રીલંકાની પશ્ચિમ પ્રાંતમાં આવેલી નેગોમ્બો જેલમાં થયેલા હિંસક રમખાણોએ સમગ્ર દેશમાં ચિંતા ફેલાવી છે. છેલ્લા છ વર્ષમાં થયેલી આ સૌથી ભયાનક જેલ હિંસા ગણાઈ રહી છે, જેમાં અત્યાર સુધીમાં 25 લોકોના મોત થયા હોવાનું સ્થાનિક અધિકારીઓ અને હોસ્પિટલ સૂત્રોએ જણાવ્યું છે. મૃતકોમાં ચાર જેલ ગાર્ડ અને 19 કેદીઓનો સમાવેશ થાય છે, જ્યારે અન્ય મૃતદેહોની ઓળખ અને સત્તાવાર પુષ્ટિની પ્રક્રિયા ચાલુ હોવાનું જાણવા મળે છે. ઘટનામાં 100થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે, જેમાંથી અનેકની સ્થિતિ ગંભીર હોવાનું હોસ્પિટલ તંત્રે જણાવ્યું છે. હિંસા રવિવારથી શરૂ થઈ હતી અને સોમવાર સુધી ચાલુ રહી હતી. શરૂઆતમાં સામાન્ય અથડામણ તરીકે જોવામાં આવેલી ઘટના બાદમાં મોટા પાયે ગેંગ અથડામણમાં ફેરવાઈ ગઈ હતી. જેલની અંદર બે વિરોધી જૂથો વચ્ચે આખી રાત ચાલેલા સંઘર્ષે સુરક્ષા વ્યવસ્થાની ગંભીર ખામીઓ ઉજાગર કરી છે.
ડ્રગ્સ નેટવર્કને લઈને વિવાદની આશંકા
પ્રાથમિક તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે જેલની અંદર ડ્રગ્સની ગેરકાયદેસર હેરફેર સાથે સંકળાયેલા જૂથો વચ્ચેનો વિવાદ હિંસાનું મુખ્ય કારણ હોઈ શકે છે. એક જૂથ કથિત રીતે ડ્રગ ટ્રાફિકિંગ પ્રવૃત્તિઓને સમર્થન આપતું હતું, જ્યારે બીજું જૂથ તેનો વિરોધ કરતું હોવાનું તપાસ એજન્સીઓ માની રહી છે. શ્રીલંકાની પોલીસ અને જેલ વિભાગે સંયુક્ત તપાસ શરૂ કરી છે. અધિકારીઓ એ પણ તપાસી રહ્યા છે કે સંગઠિત ગુનાહિત નેટવર્કોએ અથડામણને પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું કે નહીં. કેટલાક સ્થાનિક અહેવાલોમાં આ હિંસા પાછળ લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી ગેંગ દુશ્મનાવટ જવાબદાર હોવાની પણ શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
આ પણ ખાસ વાંચો : નાટો સમિટ પહેલા રશિયાના ભીષણ હુમલાથી વધ્યો વૈશ્વિક તણાવ! : બેલેસ્ટિક મિસાઈલો અને ડ્રોન એટેકથી ફરી ધ્રૂજ્યું કિવ, રહેણાંક વિસ્તારોમાં ભારે તબાહી
હોસ્પિટલોમાં ઇમરજન્સી જેવી સ્થિતિ
હિંસા બાદ ઘાયલોને તાત્કાલિક નેગોમ્બો સરકારી હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા. હોસ્પિટલના ડાયરેક્ટર પુષ્પા ગામલાથે જણાવ્યું કે અત્યાર સુધીમાં 23થી વધુ મૃતદેહો હોસ્પિટલમાં લાવવામાં આવ્યા છે અને 100થી વધુ ઘાયલો સારવાર હેઠળ છે. તેમણે જણાવ્યું કે ઘણા લોકોને ગોળી વાગી છે, જ્યારે કેટલાકને ધારદાર હથિયારોના હુમલાથી ગંભીર ઈજાઓ પહોંચી છે. સર્જરી માટે અનેક દર્દીઓને તાત્કાલિક ઓપરેશન થિયેટરમાં ખસેડવામાં આવ્યા છે અને કેટલાકને વધુ સારવાર માટે કોલંબોની વિશેષ હોસ્પિટલોમાં મોકલવામાં આવ્યા હોવાનું પણ જાણવા મળે છે.
સુરક્ષા દળોની તૈનાતી, જેલમાં હાઈ એલર્ટ
પરિસ્થિતિ કાબૂ બહાર જતાં શ્રીલંકા સરકારે પોલીસ સ્પેશિયલ ટાસ્ક ફોર્સ (STF) અને રમખાણ નિયંત્રણ દળોને જેલ પરિસરમાં મોકલ્યા હતા. જેલની આસપાસ ભારે સુરક્ષા ગોઠવવામાં આવી છે અને પ્રવેશ-નિષેધ જેવા કડક પગલાં અમલમાં મુકાયા છે. અધિકારીઓએ વધુ હિંસા અટકાવવા માટે કેટલાક પ્રભાવશાળી કેદીઓને અન્ય જેલોમાં સ્થાનાંતરિત કરવાની કાર્યવાહી શરૂ કરી છે. સ્થાનિક મીડિયા મુજબ ત્રણ કેદીઓને પલ્લનસેના જેલ કેમ્પમાં ખસેડવામાં આવ્યા છે.
આ પણ ખાસ વાંચો : ઇસ્લામી દુનિયામાં પડ્યા બે ફાડ! : ખામેનેઈના જનાજામાં કેમ ન પહોંચ્યા આ 3 શક્તિશાળી મુસ્લિમ દેશ?
શ્રીલંકાની જેલ વ્યવસ્થાની જૂની સમસ્યા ફરી ચર્ચામાં
આ ઘટના બાદ શ્રીલંકાની જેલ વ્યવસ્થાની ક્ષમતાને લઈને ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. દેશમાં અંદાજે 39 હજારથી વધુ કેદીઓ એવી જેલોમાં રહે છે, જેની કુલ ક્ષમતા માત્ર 10 હજાર જેટલી છે. ગંભીર ભીડ, મર્યાદિત સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને સંગઠિત ગુનાહિત ગેંગોની હાજરી લાંબા સમયથી ચિંતાનો વિષય રહી છે. શ્રીલંકાએ અગાઉ પણ જેલ હિંસાના બનાવો જોયા છે. વર્ષ 2020માં મહારા જેલમાં થયેલા રમખાણોમાં 11 લોકોના મોત થયા હતા, જ્યારે 2012માં થયેલા વેલીકાડા જેલ રમખાણોમાં 27 લોકોના જીવ ગયા હતા. તાજેતરની નેગોમ્બો ઘટના આ બંને બનાવો પછીની સૌથી ગંભીર જેલ હિંસા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
તપાસના અનેક પાસાં
અધિકારીઓ હાલમાં ત્રણ મુખ્ય મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે - જેલની અંદર ડ્રગ્સ હેરફેરનું નેટવર્ક, ગેંગ આધારિત પ્રભાવ વિસ્તાર અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાની નિષ્ફળતા. સરકાર દ્વારા ઉચ્ચસ્તરીય તપાસના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે અને આગામી દિવસોમાં વધુ માહિતી જાહેર થવાની સંભાવના છે. ઘટનાએ શ્રીલંકાની જેલ સુધારણા નીતિ, કેદીઓની સુરક્ષા અને ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ પર નિયંત્રણ અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો જેલોમાં વધતી ભીડ અને સંગઠિત ગુનાખોરી પર કડક કાર્યવાહી નહીં થાય તો આવી ઘટનાઓ ફરી બનવાની શક્યતા નકારી શકાય નહીં.
