Trump Russian Oil Tariff: ભારત અને ચીન માટે રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. રશિયન ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદી કરનારા દેશો પર 500 ટકા સુધીનો ભારે ટેરિફ લાદવાની ચર્ચા વચ્ચે હવે અમેરિકાએ પોતાનો અભિગમ નરમ બનાવ્યો છે. અમેરિકી સેનેટમાં રજૂ કરાયેલા સુધારેલા બિલમાં અગાઉ પ્રસ્તાવિત 500 ટકા મહત્તમ ટેરિફને ઘટાડીને 100 ટકા કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ ફેરફારને કારણે ભારત અને ચીન જેવા દેશો પર સંભવિત આર્થિક દબાણમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થઈ શકે છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને લઈને અમેરિકા સતત મોસ્કો પર દબાણ વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. આ જ દિશામાં અગાઉ રશિયન તેલ અને ગેસ ખરીદનારા દેશો સામે કડક વેપારી પ્રતિબંધોની તૈયારી કરવામાં આવી હતી. પરંતુ હવે રજૂ કરાયેલા નવા સુધારેલા બિલથી અમેરિકા પોતાની વ્યૂહરચનામાં વ્યવહારુ અભિગમ અપનાવી રહ્યું હોવાનો સંકેત મળી રહ્યો છે. ખાસ કરીને વિશ્વના સૌથી મોટા રશિયન તેલ આયાતકારોમાં સામેલ ભારત અને ચીન માટે આ નિર્ણય મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
500% ટેરિફના બદલે હવે 100%નો પ્રસ્તાવ
રોયટર્સના અહેવાલ અનુસાર અમેરિકી સેનેટમાં રિપબ્લિકન અને ડેમોક્રેટિક સેનેટરોએ સંયુક્ત રીતે રશિયા સામેના પ્રતિબંધો સંબંધિત સુધારેલું બિલ રજૂ કર્યું છે. તેમાં રશિયન તેલ અને ગેસની ખરીદી ચાલુ રાખનારા દેશો પર અગાઉ પ્રસ્તાવિત 500 ટકા સુધીના ટેરિફને ઘટાડીને મહત્તમ 100 ટકા કરવાનો પ્રસ્તાવ સામેલ છે. આ ફેરફાર માત્ર ટેરિફ ઘટાડવા પૂરતો મર્યાદિત નથી. નવા બિલમાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિને વિશેષ સત્તા આપવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે, જેના આધારે જો તેઓ માને કે કોઈ પ્રતિબંધ દૂર કરવો અમેરિકા માટે રાષ્ટ્રીય હિતમાં છે તો તે પ્રતિબંધોમાં છૂટ આપી શકશે.
ભારત અને ચીન પર સૌથી વધુ અસર થવાની હતી
ભારત અને ચીન હાલમાં રશિયન ક્રૂડ ઓઇલના સૌથી મોટા ખરીદદારોમાં સામેલ છે. પશ્ચિમી દેશોએ રશિયા પર આર્થિક પ્રતિબંધો લાદ્યા બાદ બંને દેશોએ ડિસ્કાઉન્ટ ભાવે રશિયન તેલની આયાતમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો હતો. જો 500 ટકા ટેરિફનો પ્રસ્તાવ અમલમાં આવ્યો હોત તો ભારત અને ચીનમાંથી અમેરિકા આયાત થતી અનેક ચીજવસ્તુઓ પર ભારે અસર પડી શકતી હતી. હવે 100 ટકા ટેરિફનો પ્રસ્તાવ આવતા બંને દેશો માટે સંભવિત વેપારી જોખમમાં ઘટાડો થયો છે.
શું છે 'સેન્ક્શનિંગ રશિયા એક્ટ ઓફ 2025'?
આ સમગ્ર પ્રસ્તાવની શરૂઆત 'સેન્ક્શનિંગ રશિયા એક્ટ ઓફ 2025' નામના બિલથી થઈ હતી. રિપબ્લિકન સેનેટર લિન્ડસે ગ્રાહમ અને ડેમોક્રેટિક સેનેટર રિચર્ડ બ્લુમેન્થલે આ બિલ રજૂ કર્યું હતું. બિલનો મુખ્ય હેતુ એવો હતો કે, જે દેશો રશિયન તેલ, ગેસ, યુરેનિયમ અથવા અન્ય ઊર્જા ઉત્પાદનોની ખરીદી ચાલુ રાખે છે, તેમના અમેરિકા સાથેના વેપાર પર ભારે ટેરિફ લાદીને રશિયા પર પરોક્ષ દબાણ વધારવામાં આવે. અમેરિકાનો દાવો હતો કે આ પગલું રશિયાને યુક્રેન યુદ્ધમાં શાંતિ વાટાઘાટો માટે દબાણમાં લાવવા માટે જરૂરી છે.
કોંગ્રેસમાં બિલને મળી રહ્યો છે વ્યાપક ટેકો
રોયટર્સના અહેવાલ પ્રમાણે સુધારેલા બિલને હાલ 26 સહ-પ્રાયોજકોનું સમર્થન મળી ચૂક્યું છે અને કોંગ્રેસમાં આગળ વધતાં તેને વધુ રાજકીય સમર્થન મળવાની શક્યતા છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે મૂળ બિલની સરખામણીએ સુધારેલા સ્વરૂપમાં આ બિલ પસાર થવાની શક્યતા વધુ મજબૂત બની છે. જો આ બિલ અમેરિકી કોંગ્રેસમાંથી મંજૂર થશે તો તે રશિયા સામેના પ્રતિબંધોની નવી દિશા નક્કી કરી શકે છે. જોકે અંતિમ નિર્ણય પહેલાં હજુ અનેક ધારાસભાકીય પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ થવાની બાકી છે.
ટ્રમ્પે અગાઉ આપ્યો હતો કડક સંદેશ
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વર્ષ 2026ની શરૂઆતમાં સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો હતો કે રશિયન તેલ ખરીદનારા દેશો સામે અમેરિકા કડક કાર્યવાહી કરી શકે છે. તે સમયે 500 ટકા સુધીના ટેરિફની જોગવાઈને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. વિશ્વ આર્થિક મંચ (WEF) દાવોસ દરમિયાન અમેરિકાના નાણાં પ્રધાન સ્કોટ બેસેન્ટે પણ જણાવ્યું હતું કે આ પ્રસ્તાવ કોંગ્રેસમાંથી પસાર થાય છે કે નહીં તે જોવું પડશે. હવે બિલમાં મોટા ફેરફાર સાથે અમેરિકાએ વધુ સંતુલિત અભિગમ અપનાવ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
ભારત માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ છે આ નિર્ણય?
ભારત પોતાની ઊર્જા સુરક્ષા માટે વિવિધ દેશોમાંથી ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરે છે અને છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં રશિયા ભારતનો સૌથી મોટો તેલ સપ્લાયર બન્યો છે. ડિસ્કાઉન્ટ દરે મળતા રશિયન ક્રૂડના કારણે ભારતને આયાત ખર્ચમાં નોંધપાત્ર બચત થઈ છે, જેના કારણે સ્થાનિક ઇંધણ પુરવઠા અને અર્થતંત્રને પણ લાભ થયો છે. જો અમેરિકા દ્વારા 500 ટકા ટેરિફ લાગુ કરવામાં આવ્યો હોત તો ભારત-અમેરિકા વેપાર સંબંધો પર તેની અસર પડી શકતી હતી. પરંતુ હવે સુધારેલા પ્રસ્તાવને કારણે વેપાર ક્ષેત્રે અનિશ્ચિતતા ઘટવાની અને બંને દેશો વચ્ચેના આર્થિક સંબંધો વધુ સ્થિર રહેવાની શક્યતા વધી છે.
