Trump-Netanyahu: અમેરિકા અને ઇઝરાયલ વચ્ચે લાંબા સમયથી મજબૂત વ્યૂહાત્મક સંબંધો રહ્યા છે, પરંતુ તાજેતરમાં સામે આવેલા એક અહેવાલે બંને દેશોના ટોચના નેતાઓ વચ્ચેના સંબંધોને લઈને નવી ચર્ચા જગાવી છે. અહેવાલ મુજબ, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ સાથેની ફોન વાતચીત દરમિયાન કડક શબ્દોમાં અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો. ખાસ કરીને લેબનોનમાં ઇઝરાયલની સૈન્ય કાર્યવાહી અને ઈરાન સાથે ચાલી રહેલી રાજદ્વારી પ્રક્રિયાને લઈને ટ્રમ્પની નારાજગી સામે આવી હોવાનું કહેવાય છે.
લેબનોન મુદ્દે ટ્રમ્પ કેમ નારાજ થયા?
અમેરિકી મીડિયા પ્લેટફોર્મ Axiosના અહેવાલ અનુસાર, ટ્રમ્પે નેતન્યાહૂને ફોન પર લેબનોનમાં વધતી ઇઝરાયલી સૈન્ય કાર્યવાહી અંગે ઠપકો આપ્યો હતો. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ટ્રમ્પને લાગ્યું હતું કે ઇઝરાયલનું આક્રમક વલણ મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંવેદનશીલ રાજદ્વારી પ્રયાસોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
ખાસ કરીને ઈરાન સાથે સંભવિત સમજૂતી અથવા તણાવ ઘટાડવાના પ્રયાસોની વચ્ચે લેબનોનમાં હુમલાઓનો વિસ્તાર થવો અમેરિકી પ્રશાસન માટે ચિંતાનો વિષય બન્યો હોવાનું કહેવાય છે. સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, ટ્રમ્પે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે આવી કાર્યવાહી સમગ્ર ક્ષેત્રમાં અસ્થિરતા વધારી શકે છે અને અમેરિકાના રાજદ્વારી લક્ષ્યોને પણ અસર પહોંચાડી શકે છે.
અહેવાલ અનુસાર, ટ્રમ્પે બેરૂત પર સંભવિત હુમલાની ઇઝરાયલી યોજના અંગે પણ વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. તેમનું માનવું હતું કે લેબનીઝ રાજધાની પર હુમલાની ધમકીઓ ઇઝરાયલની આંતરરાષ્ટ્રીય છબીને વધુ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
ફોન કોલમાં કથિત કડક શબ્દો
Axiosના અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ફોન કોલ દરમિયાન ટ્રમ્પે નેતન્યાહૂને ખૂબ જ કડક ભાષામાં સંબોધ્યા હતા. અહેવાલ મુજબ, ટ્રમ્પે કહ્યું હતું:
“તું એકદમ પાગલ છે. જો હું ન હોત, તો તું જેલમાં હોત.”
આ નિવેદનને નેતન્યાહૂ સામે ચાલી રહેલા ભ્રષ્ટાચાર સંબંધિત કેસોના સંદર્ભમાં જોવામાં આવી રહ્યું છે. ટ્રમ્પે ભૂતકાળમાં અનેક પ્રસંગોએ નેતન્યાહૂને જાહેર સમર્થન આપ્યું હતું અને બંને નેતાઓ વચ્ચે રાજકીય નજીકતા પણ જોવા મળી હતી.
અહેવાલમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ટ્રમ્પે નેતન્યાહૂને યાદ અપાવ્યું કે તેમણે કઠિન રાજકીય સમયમાં તેમનો સાથ આપ્યો હતો. આથી તેમની નિરાશા વધુ સ્પષ્ટ રીતે સામે આવી હોવાનું માનવામાં આવે છે.
ઈરાન સાથેની વાટાઘાટો પર શું અસર પડી શકે?
મધ્ય પૂર્વમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ઈરાન, ઇઝરાયલ, લેબનોન અને વિવિધ સશસ્ત્ર સંગઠનો વચ્ચે તણાવ સતત વધતો રહ્યો છે. અમેરિકા લાંબા સમયથી આ વિસ્તારમાં સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
અહેવાલ મુજબ, ટ્રમ્પને ખાસ ચિંતા એ બાબતની હતી કે લેબનોનમાં વધતી કાર્યવાહી ઈરાન સાથે ચાલી રહેલી સંભવિત રાજદ્વારી પ્રક્રિયાને જોખમમાં મૂકી શકે છે. જો ક્ષેત્રમાં હિંસા વધે તો વાતચીતની સંભાવનાઓ નબળી પડી શકે છે અને સમગ્ર વિસ્તારમાં નવા સંઘર્ષનું જોખમ ઊભું થઈ શકે છે.
અમેરિકી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પ માનતા હતા કે વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં વધુ સૈન્ય આક્રમકતા કરતાં રાજદ્વારી પ્રયાસોને પ્રાથમિકતા આપવાની જરૂર છે.
બેરૂત પર હુમલાની યોજના રોકાઈ?
અહેવાલમાં વધુ એક મહત્વપૂર્ણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ટ્રમ્પના વિરોધ બાદ ઇઝરાયલે બેરૂતમાં કેટલાક સંભવિત લક્ષ્યો પર હુમલો કરવાની યોજના આગળ વધારી નથી.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકી પક્ષે નાગરિકોના જીવન અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. ખાસ કરીને એવા હુમલાઓ અંગે વાંધો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો જેમાં મોટી સંખ્યામાં નાગરિકોને નુકસાન પહોંચવાનો ભય હતો.
જો કે, આ બાબતે સંબંધિત સરકારો તરફથી તમામ વિગતોની સ્વતંત્ર સત્તાવાર પુષ્ટિ ઉપલબ્ધ નથી, તેથી અહેવાલમાં કરાયેલા દાવાઓને તે સંદર્ભમાં જોવાની જરૂર છે.
ટ્રમ્પ અને નેતન્યાહૂના સંબંધો: મિત્રતા કે મતભેદ?
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને બેન્જામિન નેતન્યાહૂ વચ્ચેના સંબંધો છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ચર્ચાનો વિષય રહ્યા છે. ટ્રમ્પના અગાઉના કાર્યકાળ દરમિયાન અમેરિકા દ્વારા લેવામાં આવેલા કેટલાક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો, જેમ કે જેરુસલેમને ઇઝરાયલની રાજધાની તરીકે માન્યતા આપવી, નેતન્યાહૂ સરકાર માટે મોટી રાજકીય જીત માનવામાં આવ્યા હતા.
તેમ છતાં, બંને નેતાઓ વચ્ચે મતભેદો પણ સમયાંતરે સામે આવ્યા છે. રાજદ્વારી વ્યૂહરચના, પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ જેવા મુદ્દાઓ પર બંને પક્ષોની પ્રાથમિકતાઓ હંમેશા સમાન રહી નથી.
આ તાજેતરનો અહેવાલ એ સંકેત આપે છે કે જાહેરમાં મિત્રતાભર્યા દેખાતા સંબંધોની પાછળ કેટલીકવાર ગંભીર વ્યૂહાત્મક અસહમતિઓ પણ રહેલી હોઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: અમેરિકામાં 30 ભારતીય ટ્રક ડ્રાઇવરોની ધરપકડ : મંડરાયો દેશનિકાલનો ખતરો! શું છે સંપૂર્ણ કેસ?
પ્રાદેશિક શક્તિઓ વચ્ચેનો તણાવ
મધ્ય પૂર્વ હાલમાં વૈશ્વિક રાજકારણનું સૌથી સંવેદનશીલ ક્ષેત્ર ગણાય છે. ઈરાન, ઇઝરાયલ, લેબનોન અને અન્ય પ્રાદેશિક શક્તિઓ વચ્ચેનો તણાવ માત્ર સ્થાનિક નહીં પરંતુ વૈશ્વિક સુરક્ષા, ઊર્જા બજાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી પર પણ અસર કરે છે.
ટ્રમ્પ અને નેતન્યાહૂ વચ્ચેના કથિત મતભેદો દર્શાવે છે કે અમેરિકા અને ઇઝરાયલ જેવા નજીકના સહયોગીઓ વચ્ચે પણ વ્યૂહાત્મક મુદ્દાઓ પર અલગ અભિગમ હોઈ શકે છે. જો આવા મતભેદો વધુ સ્પષ્ટ બનશે તો તેની અસર મધ્ય પૂર્વની રાજનીતિ તેમજ ભવિષ્યની શાંતિ પ્રક્રિયાઓ પર પડી શકે છે.
