આ પરીક્ષણથી દૂધ ઉત્પાદનમાં આવશે નવી ક્રાંતિ : દૂધમાં થશે ચાર ગણો વધારો, પશું સ્વાસ્થ્ય અને સરક્ષણમાં મોટી ઉપલબ્ધી!

Animal Milk Production: પશુ દૂધ પ્રોડક્શનમાં આપણે દૂધ ઉત્પાદનમાં નંબર વન છીએ તેમાં કોઈ શંકા નથી, પરંતુ એ પણ હકીકત છે કે ભારતમાં દૂધ ઉત્પાદક પ્રાણીઓની સંખ્યા વિશ્વના અન્ય દેશો કરતા વધુ છે. પરંતુ આજે પણ આપણે પ્રતિ પશુ દૂધ ઉત્પાદનમાં પાછળ છીએ. જોકે આના બે મુખ્ય કારણો આપવામાં આવે છે, એક આહાર અને બીજું વાતાવરણ પરિવર્તન. હવામાનનો પણ પ્રાણીઓ પર મોટો પ્રભાવ પડે છે. હવામાનમાં વારંવાર ફેરફાર થવાને કારણે પ્રાણીઓ તણાવમાં આવે છે. અને તે તણાવ પ્રાણીના દૂધ ઉત્પાદનને અસર કરે છે. જોકે, આ બધાનો સામનો કરવા માટે, સેન્ટ્રલ બફેલો રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (CIRB), (હિસાર), હરિયાણા ખાતે એક ખાસ સંશોધન ચાલી રહ્યું છે.

સંશોધન

આ સંશોધનમાં CIRB ને IIT રૂરકી અને બિલ ગેટ્સ ફાઉન્ડેશન દ્વારા મદદ કરવામાં આવી રહી છે. ભેંસના વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે, સંશોધન વિના પણ, જો આપણે પશુ સ્વાસ્થ્યના ત્રણ કે ચાર પાસાઓ પર નજર રાખીએ, તો આપણે દૂધ ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થતો અટકાવી શકીએ છીએ. આનાથી પશુપાલન સાથે સંકળાયેલી બધી સમસ્યાઓ ઓછી થશે. પશુપાલનનો ખર્ચ પણ ઘટશે.

ગાય અને ભેંસ માટે પેશાબ પરીક્ષણ અનોખું છે

CIRB ના મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક ડૉ. અશોક બલહારા કહે છે, "અમે એક એવું ડિવાઇસ વિકસાવી રહ્યા છીએ જે ભેંસના પેશાબનું પરીક્ષણ કરશે. આ ડિવાઇસને ટેકો આપવા માટે, માલિક પાસે તેમના મોબાઇલ ફોન માટે એક એપ્લિકેશન ડિઝાઇન કરવામાં આવશે. જ્યારે મોબાઇલ અને ડિવાઇસ રેન્જમાં હશે, ત્યારે ડિવાઇસ દ્વારા આપવામાં આવેલ પેશાબ ડેટા એપ્લિકેશન પર અપડેટ કરવામાં આવશે. નિષ્ણાતો આ ડેટાની સમીક્ષા કરશે, અને સમીક્ષા પછી, પ્રાણીના માલિકને પ્રાણી અંગે સલાહ આપવામાં આવશે."

પેશાબમાંથી ચાર વિષયો પર માહિતી મેળવવામાં આવશે.

ડૉ. અશોકે સમજાવ્યું કે, જ્યારે ભેંસના પેશાબનું ડિવાઇસ દ્વારા તપાસ કરવામાં આવી, ત્યારે તે ચાર ચોક્કસ વિષયો પર માહિતી પ્રદાન કરશે: તેનો આહાર, આરોગ્ય, વર્તન અને ગર્ભાવસ્થાનો સમયગાળો. જો ભેંસને દરરોજ ખવડાવવામાં આવતા લીલા કે સૂકા ચારા અને ખનિજોમાં કોઈ ઉણપ હોય, તો તે શોધી કાઢવામાં આવશે, અને નિષ્ણાતો તેને શું, ક્યારે અને કેટલું ખવડાવવું તે અંગે સલાહ આપશે. જો ભેંસનું વર્તન બદલાઈ રહ્યું છે અને તે સામાન્ય રીતે વર્તી રહી નથી, તો તે પણ જાહેર કરવામાં આવશે. ભેંસના સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત તમામ અપડેટ્સ આ ડિવાઇસ દ્વારા ઉપલબ્ધ થશે. વધુમાં, ભેંસમાં અલગ સેન્સર ચિપ્સ ઇમ્પ્લાન્ટ કરવામાં આવશે. આ સંશોધન લગભગ પાંચ વર્ષ ચાલશે, જેમાંથી બે ભેંસ પરના પરીક્ષણોનો સમાવેશ થશે. આ દેશમાં આ પ્રકારનું પ્રથમ સંશોધન છે, અને આ સ્કેલ પર સંશોધન હજુ સુધી વિશ્વમાં બીજે ક્યાંય હાથ ધરવામાં આવ્યું નથી.

એક્સપર્ટ શું કહે છે

ભેંસ વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે, ટૂંક સમયમાં એક નવો વિકાસ થઈ રહ્યો છે જે દરેક ગાય અને ભેંસના દૂધ ઉત્પાદનમાં લગભગ ચાર ગણો વધારો કરશે. પ્રાણીઓ કોઈપણ સમસ્યા વિના સતત પ્રસૂતિ પણ આપશે. આ હાંસલ કરવા માટે, પશુપાલકોએ દરરોજ તેમના પ્રાણીઓના પેશાબ અંગે એક સરળ કાર્ય કરવાની જરૂર પડશે.