Chia seeds farming: ચિયા બીજની ખેતી ખેડૂતો માટે એક નફાકારક અને આધુનિક વિકલ્પ તરીકે ઉભરી રહી છે. વધતી માંગ અને સારા બજાર ભાવને કારણે ઓછા ખર્ચે સારી આવક મેળવવાની તક મળે છે. યોગ્ય સમય અને ખેતી પદ્ધતિ અપનાવીને એક એકરમાંથી લાખો રૂપિયાની કમાણી શક્ય છે.
ચિયા બીજની માંગ કેમ વધી રહી છે?
ચિયા બીજને સુપરફૂડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમાં ઓમેગા-3 ફેટી એસિડ, ફાઇબર, પ્રોટીન, કેલ્શિયમ અને અન્ય આવશ્યક ખનિજો પુષ્કળ માત્રામાં હોય છે. લોકો વજન નિયંત્રણ, હૃદયના સ્વાસ્થ્ય, પાચન સુધારણા અને એકંદર આરોગ્ય માટે તેનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. ભારત અને વિદેશમાં તેની માંગ સતત વધી રહી છે, જેના કારણે બજારમાં સારા ભાવ મળે છે અને ખેડૂતો માટે તે "સફેદ સોનું" બની ગયું છે.
ચિયા બીજની ખેતી માટે યોગ્ય વાતાવરણ અને માટી
અત્યંત ઠંડી અથવા વધુ ભેજવાળી આબોહવા ચિયા માટે અનુકૂળ નથી. મધ્યમ તાપમાનવાળા વિસ્તારોમાં તે સારી રીતે ઉગે છે. પર્વતીય અને અત્યંત ઠંડા વિસ્તારો સિવાય દેશના મોટાભાગના ભાગોમાં ચિયાની ખેતી શક્ય છે. માટી હળવી, ઢીલી, સારી રીતે પાણી નિતારતી રેતાળ લોમ જમીન હોવી જોઈએ. ખેતરમાં પાણી ભરાવો ન થવો જોઈએ, નહીં તો પાકને નુકસાન થાય છે.
યોગ્ય વાવણી પદ્ધતિ
ચિયા બીજને લાઇનમાં વાવવું સૌથી ફાયદાકારક છે. બે લાઇન વચ્ચે 30 સે.મી. અંતર રાખો. એક એકર માટે 1 થી 1.5 કિલો (કેટલાક કિસ્સામાં 1.5-4 કિલો) બીજ પૂરતું છે. વાવણી પહેલાં બીજને ફૂગનાશકથી માવજત કરો. જમીનમાં ભેજ ઓછો હોય તો હળવી સિંચાઈ કરો.
ખાતર, સિંચાઈ અને સંભાળ
ખેતરને 2-3 વાર ઊંડું ખેડાણ કરી બારીક બનાવો. પ્રતિ એકર 10 ટન સડેલું ગાયનું છાણ અથવા વર્મીકમ્પોસ્ટ નાખો. જરૂર મુજબ રાસાયણિક ખાતર પણ આપી શકાય. ચિયા પાકને વધુ પાણીની જરૂર નથી – વધુ સિંચાઈથી છોડ પડી શકે છે. જરૂર મુજબ જ પાણી આપો અને પાણી ભરાવાનું ટાળો. નીંદણ નિયંત્રણ માટે 30-40 દિવસે નીંદણ કરો.
લણણી, ઉપજ અને આવકની ગણતરી
પાક 110-115 દિવસમાં (કેટલાક કિસ્સામાં 90-140 દિવસ) તૈયાર થાય છે. બીજ સુકાઈ જાય ત્યારે કાપણી કરો અને 5-6 દિવસ તડકામાં સૂકવો. એક એકરમાં 5-6 ક્વિન્ટલ (કેટલાક કિસ્સામાં 4-10 ક્વિન્ટલ સુધી) ઉત્પાદન મળે છે. બજારમાં ચિયા બીજ ₹500-600 પ્રતિ કિલો (કેટલાક વિસ્તારોમાં વધુ પણ) વેચાય છે. આથી એક એકરમાં ₹2.5 લાખથી ₹3 લાખ સુધીની કમાણી થઈ શકે છે. ખર્ચ બાદ પણ નોંધપાત્ર નફો રહે છે, જેના કારણે ચિયા બીજને ખેડૂતો માટે અત્યંત નફાકારક પાક માનવામાં આવે છે.
આ ખેતી અપનાવીને ખેડૂતો પોતાની આવકમાં મોટો વધારો કરી શકે છે! જો તમે પણ આ પાક અજમાવવા માંગતા હો તો સ્થાનિક કૃષિ વિભાગ અથવા નિષ્ણાતોની સલાહ લો.
