પાકિસ્તાન હાઇ કમિશનમાં તૈનાત અધિકારી રહેશે દેશની બહાર : ભારતે મોટી કાર્યવાહી કરી

ભારત સરકારે પાકિસ્તાન હાઈ કમિશનમાં કામ કરતા એક અધિકારીને "પર્સોના નોન ગ્રેટા" (પર્સોના નોન ગ્રેટા) જાહેર કર્યા છે. સરકાર દ્વારા અનિચ્છનીય જાહેર કરાયેલ કોઈપણ વ્યક્તિને ભારતમાં રહેવા માટે અયોગ્ય ગણવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં હવે આ પાકિસ્તાની અધિકારીને તાત્કાલિક દેશ છોડવો પડશે. આ પગલું અધિકારીની પ્રવૃત્તિઓ અંગે લેવામાં આવ્યું છે જે ભારતમાં તેમની સત્તાવાર ભૂમિકા અનુસાર ન હતી. આ નિર્ણય ભારતની સુરક્ષા અને રાજદ્વારી ગરિમાને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યો છે.

વિદેશ મંત્રાલયે શુક્રવારે આ સંદર્ભમાં એક સત્તાવાર નિવેદન જારી કર્યું અને કહ્યું કે સંબંધિત અધિકારીને 24 કલાકની અંદર ભારત છોડવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે. પાકિસ્તાન હાઈ કમિશનના ચાર્જ ડી અફેર્સને વિદેશ મંત્રાલયમાં બોલાવવામાં આવ્યા હતા અને ઔપચારિક રીતે નિર્ણયની જાણ કરવામાં આવી હતી અને એક મજબૂત ડિમાર્ચ (રાજદ્વારી વિરોધ નોંધ) સોંપવામાં આવી હતી.

જોકે મંત્રાલયે અધિકારીની ઓળખ અને તેની પ્રવૃત્તિઓના પ્રકારનો ખુલાસો કર્યો નથી સૂત્રો કહે છે કે તે વ્યક્તિ ભારતમાં ગુપ્તચર પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ હતો. ભારતે ઘણી વખત પાકિસ્તાની અધિકારીઓને પર્સોના નોન ગ્રેટા જાહેર કર્યા છે જેઓ જાસૂસી જેવી શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ જોવા મળ્યા હતા.

પાકિસ્તાન સરકાર તરફથી કોઈ જવાબ નથી
ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા તણાવપૂર્ણ સંબંધો વચ્ચે આ ઘટના બંને દેશો વચ્ચે વધુ એક રાજદ્વારી અથડામણનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. પાકિસ્તાન હાઈ કમિશનમાંથી અધિકારીને હાંકી કાઢવાની આ કાર્યવાહી ભારતની રાજદ્વારી સાર્વભૌમત્વને સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે.

આ ઘટના અંગે પાકિસ્તાન સરકાર તરફથી હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા આવી નથી. પરંતુ ભૂતકાળમાં આવા કિસ્સાઓમાં પાકિસ્તાને વિરોધ નોંધાવ્યો છે અને બદલાની કાર્યવાહી તરીકે ભારતીય અધિકારીઓને હાંકી કાઢ્યા છે. જોકે આ વખતે પાકિસ્તાન શું વલણ અપનાવે છે અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા પર તેની શું અસર પડે છે તે જોવાનું મહત્વપૂર્ણ રહેશે.

'પર્સોના નોન ગ્રેટા' શું છે?
'પર્સોના નોન ગ્રેટા' એક લેટિન શબ્દ છે જેનો અર્થ અનિચ્છનીય વ્યક્તિ થાય છે. આ શબ્દનો ઉપયોગ આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારીમાં ત્યારે થાય છે જ્યારે કોઈ દેશ કોઈ વિદેશી રાજદ્વારી અથવા અધિકારીને તેની ધરતી પર અનિચ્છનીય જાહેર કરે છે. આ સામાન્ય રીતે ત્યારે થાય છે જ્યારે વ્યક્તિ જાસૂસી કાવતરું અથવા અન્ય કોઈ રાષ્ટ્ર વિરોધી પ્રવૃત્તિમાં સંડોવાયેલી જોવા મળે છે.

જ્યારે કોઈ અધિકારીને પર્સોના નોન ગ્રેટા જાહેર કરવામાં આવે છે ત્યારે તેને સામાન્ય રીતે 24 થી 72 કલાકની અંદર દેશ છોડી દેવાનો આદેશ આપવામાં આવે છે. આને કોઈપણ દેશ દ્વારા આપવામાં આવેલો સૌથી મજબૂત રાજદ્વારી વિરોધ માનવામાં આવે છે. આ પગલું ત્યારે લેવામાં આવે છે જ્યારે કોઈ રાજદ્વારી પોતાની મર્યાદા ઓળંગે છે અને દેશની સુરક્ષા અથવા આંતરિક બાબતોમાં દખલ કરે છે.