USA-ભારતની ટ્રેડ ડીલ અંગે અસમંજસ ખતમ : 48 કલાકની અંદર મોટી સમજૂતી

ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના લાંબા સમયથી અટવાયેલા દ્વિપક્ષીય વેપાર સંબંધોને આગળ ધપાવવાનો માર્ગ હવે ખુલી શકે છે. મળતી માહિતી મુજબ, આગામી 48 કલાકમાં બંને દેશો વચ્ચે એક વચગાળાનો વેપાર કરાર થવાની શક્યતા છે. વોશિંગ્ટનમાં ચાલી રહેલી ઉચ્ચ સ્તરની બેઠકમાં આ મુદ્દે ચર્ચા થઈ રહી છે.

ભારતના પ્રતિનિધિ હજી વોશિંગ્ટનમાં રહેશે
ભારતના વેપાર પ્રતિનિધિ વોશિંગ્ટનમાં રોકાઈને બંને દેશો વચ્ચેના મુખ્ય મતભેદો ઉકેલવા માટે પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. સૂત્રોના મતે, 9 જુલાઈ પહેલાં આ કરાર પર સંમતિ થવી જરૂરી છે, કારણ કે તે પછી અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ભારતીય માલ ઉપર ઉંચા ટેરિફ લાદવાની તૈયારીમાં છે.

વિવાદના મુખ્ય મુદ્દા: કૃષિ અને ડેરી ક્ષેત્ર
Reutersએ જણાવ્યું છે કે અમેરિકાનું દબાણ છે કે ભારત કૃષિ અને ડેરી સેક્ટરમાં વધુ બજાર ઍક્સેસ આપે. ખાસ કરીને અમેરિકામાં થતો જીન બદલાયેલો મકાઈ, સોયાબીન, ઘઉં અને ચોખા ભારત દ્વારા ઊંચા ટેરિફ હેઠળ રાખવામાં આવે છે, જેને અમેરિકા ઘટાડાવા માંગે છે.

→ જોકે, ભારત માટે આ "લાલ રેખા" છે, કારણ કે તેમાં ગ્રામીણ આજીવિકા, ખાદ્ય સુરક્ષા અને સ્થાનિક ખેડૂતોના હિતો જોડાયેલા છે.

ભારતના અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ રીતે કહ્યું છે કે તેઓ આ મુખ્ય મુદ્દાઓ પર "કોઈ સમાધાન નહીં કરે".

ટ્રમ્પના ટેરિફ સંકેતો અને 'લિબરેશન ડે' જાહેરાત
આ વર્ષે 2 એપ્રિલે, અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે "લિબરેશન ડે" જાહેર કર્યો હતો અને વિશ્વના તમામ દેશો પર પારસ્પરિક ટેરિફ લાદવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. તેમણે ભારતીય માલ સહિત અન્ય દેશોથી આવતા ઉત્પાદનો પર 26% ટેરિફ લગાવવાની ધમકી આપી હતી.

→ જો કે, ત્યારબાદ વાટાઘાટોને તક આપવા માટે આ દર ઘટાડીને અસ્થાયી રીતે 10% કરવામાં આવ્યો.

ટ્રમ્પે આપેલા નિવેદનમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે "ભારત સાથેનો કરાર ખૂબ જ ટૂંક સમયમાં થઈ શકે છે".

અમેરિકન કંપનીઓ માટે ખુલશે ભારતીય બજાર
ટ્રમ્પે Air Force One પર પત્રકારો સાથે વાતચીતમાં કહ્યું હતું કે ભારત સાથે થનારો કરાર અમેરિકન કંપનીઓને 1.4 અબજ ગ્રાહકો ધરાવતા ભારતીય બજારમાં પ્રવેશ માટે મદદરૂપ બનશે. તેઓએ ઉમેર્યું હતું કે "આ કરાર બંને દેશો માટે લಾಭદાયક હશે અને સ્પર્ધાને મજબૂત બનાવશે."

નિષ્કર્ષ: વચગાળાનો કરાર કે ઊંડો વિકાસ?
વેપાર નિષ્ણાતો માને છે કે આ કરાર જો થતો હોય તો તે માત્ર "વચગાળાનો તાત્કાલિક ઉકેલ" બની શકે છે, કારણ કે કૃષિ અને ડેરી જેવા મૂળભૂત મુદ્દાઓ હજુ પણ બિનઉકેલ્યા છે. તેમ છતાં, ટ્રમ્પના ટેરિફના પડકાર સામે ભારત માટે એક વ્યૂહાત્મક પગલું સાબિત થઈ શકે છે.

અગાઉના અનુભવ પ્રમાણે, જો બંને પક્ષો સમયમર્યાદા પૂર્વે સંમતિ પર ન પહોંચે, તો અમેરિકન ટેરિફ ભારતીય નિકાસકારો માટે મોટો આંચકો સાબિત થઈ શકે છે – ખાસ કરીને ટેક્સટાઈલ્સ, કેમિકલ્સ અને ઓટો પાર્ટ્સ સેક્ટરમાં.