હૈદરાબાદ: ભારતમાં જ્યારે ડિજિટલ ઇન્ડિયાનું અભિયાન તેજ ગતિએ આગળ વધી રહ્યું છે, ત્યારે તેલંગાણા સરકારે એક એવી સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે જે દેશના અન્ય રાજ્યો માટે દીવાદાંડી સમાન છે. તેલંગાણા સરકારનું 'ટી-વૉલેટ' (T-Wallet) આજે માત્ર એક પેમેન્ટ એપ નથી, પરંતુ ડિજિટલ ડિવાઈડને દૂર કરવાનું એક સશક્ત માધ્યમ બની ગયું છે. વર્ષ 2017માં લોન્ચ થયેલું આ ભારતનું પ્રથમ રાજ્ય સંચાલિત અધિકૃત ડિજિટલ વૉલેટ છે, જે ખાનગી કંપનીઓની એપ્સ કરતા વધુ સુરક્ષિત અને સામાન્ય માણસ માટે વધુ ઉપયોગી સાબિત થઈ રહ્યું છે.
આ વૉલેટની સૌથી મોટી સફળતા એ છે કે તેણે ટેકનોલોજીને માત્ર સ્માર્ટફોન ધારકો પૂરતી સીમિત રાખી નથી. જે લોકો પાસે મોંઘા ફોન નથી અથવા જેઓ અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં રહે છે જ્યાં ઇન્ટરનેટની સુવિધા કાચી છે, તેમના માટે આ વૉલેટ આશીર્વાદરૂપ સાબિત થયું છે. તેલંગાણા સરકારના આ ઇનોવેટિવ પગલાથી સરકારી સેવાઓમાં પારદર્શિતા આવી છે અને ભ્રષ્ટાચાર પર મોટો અંકુશ આવ્યો છે.
ખાનગી એપ્સને ટક્કર: કોઈ વધારાનો ટ્રાન્ઝેક્શન ચાર્જ નહીં
સામાન્ય રીતે જ્યારે આપણે ખાનગી ડિજિટલ વૉલેટ કે યુપીઆઈ એપ્સ દ્વારા વીજળી કે પાણીનું બિલ ભરીએ છીએ, ત્યારે ઘણીવાર 'પ્લેટફોર્મ ફી' અથવા અન્ય છુપા ચાર્જ ચૂકવવા પડે છે. પરંતુ ટી-વૉલેટની વિશેષતા એ છે કે તે સંપૂર્ણપણે સરકારી માલિકીનું હોવાથી ગ્રાહકો પાસેથી કોઈપણ પ્રકારનો વધારાનો ચાર્જ વસૂલવામાં આવતો નથી. સરકારી સેવાઓ (G2C - Government to Citizen) જેવી કે આરટીઓ ફી, પ્રોપર્ટી ટેક્સ કે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના બિલમાં આ સુવિધા અત્યંત રાહત આપે છે.
ઇન્ટરનેટ વગર પેમેન્ટ: ફીચર ફોન વપરાશકર્તાઓ માટે વરદાન
ડિજિટલ પેમેન્ટના યુગમાં સૌથી મોટો અવરોધ ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટીનો રહ્યો છે. ટી-વૉલેટે આ સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ આપ્યો છે. જે લોકો પાસે ઇન્ટરનેટ વગરના સાદા 'ફીચર ફોન' છે, તેઓ USSD કોડના માધ્યમથી પેમેન્ટ કરી શકે છે. આ સિવાય જેમના પાસે ફોન જ નથી, તેઓ નજીકના 'મી-સેવા' (Me-Seva) કેન્દ્ર પર જઈને માત્ર પોતાના આધાર બાયોમેટ્રિક (અંગૂઠાના નિશાન) દ્વારા પોતાના બિલ ભરી શકે છે. આ સુવિધાને કારણે છેવાડાના ગામડાનો માનવી પણ ડિજિટલ અર્થતંત્રનો હિસ્સો બન્યો છે.
સુરક્ષા અને બહુલક્ષી સુવિધાઓ
આરબીઆઈ (RBI)ના કડક સુરક્ષા માર્ગદર્શિકા હેઠળ બનેલું આ વૉલેટ અત્યંત સુરક્ષિત છે. વપરાશકર્તાઓ આ એપ ગૂગલ પ્લે સ્ટોર પરથી ડાઉનલોડ કરી શકે છે અથવા વેબ પોર્ટલ દ્વારા પણ એક્સેસ કરી શકે છે. ટી-વૉલેટની ઉપયોગિતા માત્ર બિલ ભરવા પૂરતી સીમિત નથી. તેલંગાણા સ્ટેટ રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ કોર્પોરેશન (TSRTC) ની બસ ટિકિટ બુકિંગ હોય કે હૈદરાબાદ મેટ્રોનું કાર્ડ રિચાર્જ કરવું હોય, આ એક જ એપ તમામ કામ કરી આપે છે. આ ઉપરાંત, ખાનગી રિચાર્જ અને પર્સનલ ટ્રાન્ઝેક્શન માટે પણ તેનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે.
DBT અને સ્થાનિક ભાષા પર ભાર
સરકાર હવે આ વૉલેટનો વ્યાપ વધારીને તેને ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) સાથે જોડી રહી છે. આનો અર્થ એ છે કે ભવિષ્યમાં પેન્શન, સ્કોલરશિપ અને અન્ય સરકારી સહાય સીધી નાગરિકોના ટી-વૉલેટમાં જમા થશે. આનાથી વચેટિયાઓની ભૂમિકા ખતમ થઈ જશે અને પૂરેપૂરી રકમ લાભાર્થી સુધી પહોંચશે. ગ્રામીણ જનતાની સુવિધા માટે આ એપને તેલુગુ ભાષામાં પણ ઉપલબ્ધ કરાવાઈ છે, જેથી ભાષાના અવરોધ વિના લોકો તેનો ઉપયોગ કરી શકે.
