Bihar Student Protest: આશરે એક અઠવાડિયા પછી વિરોધ પક્ષના નેતા તેજસ્વી યાદવ બિહાર પાછા ફર્યા છે. પરત ફરતા જ તેમણે વિદ્યાર્થી આંદોલનને લઈને સરકાર પર મોટો હુમલો બોલ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે જો આંદોલન દરમિયાન ધરપકડ કરાયેલા વિદ્યાર્થીઓને ટૂંક સમયમાં મુક્ત કરવામાં નહીં આવે અને તેમની સામે નોંધાયેલા કેસ પાછા ખેંચવામાં નહીં આવે, તો રાષ્ટ્રીય જનતા દળ (RJD) આખા બિહારમાં મોટું આંદોલન કરશે. આ સાથે જ વિદ્યાર્થી સંગઠન AISA (આઈસા) એ પણ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે જો વિદ્યાર્થીઓને છોડવામાં નહીં આવે તો આંદોલન વધુ તેજ કરવામાં આવશે. આના પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે જંતર-મંતર પરનું પ્રદર્શન પૂરું થયા પછી પણ બિહારનું વિદ્યાર્થી આંદોલન હજુ પૂરું થયું નથી.
"કેસ પાછા નહીં ખેંચો તો રસ્તા પર આવીશું" : CJPની કેન્દ્ર સરકારને ફરી જંતર-મંતર પર આંદોલનની ચીમકી
બિહારમાં છેલ્લાં કેટલાંક દિવસોથી વિદ્યાર્થી આંદોલન સતત ચર્ચામાં રહ્યું છે. શરૂઆત વિદ્યાર્થીઓની માંગણીઓથી થઈ હતી, પરંતુ ધીમે ધીમે આંદોલન પટનાથી નીકળીને કેટલાક જિલ્લાઓ સુધી પહોંચી ગયું. જહાનાબાદ, દરભંગા, મુઝફ્ફરપુર, સીવાન, છપરા, બેગૂસરાય, કટિહાર અને અન્ય જિલ્લાઓમાં પણ વિદ્યાર્થીઓ રોડ પર ઉતરી આવ્યા. ઘણી જગ્યાએ પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે અથડામણ થઈ. પથ્થરમારો, લાઠીચાર્જ, વોટર કેનન અને ટીયર ગેસના ઉપયોગની ઘટનાઓ બની. સીવાનમાં તો પોલીસે વિદ્યાર્થીઓ પર AK 47 થી ફાયરિંગ કરી દીધું, જેનાથી મામલો વધુ વણસી ગયો. કેટલાક જિલ્લાઓમાં વિદ્યાર્થીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી અને તેમની સામે કેસ નોંધવામાં આવ્યા.
આ દરમિયાન તેજસ્વી યાદવ વિદેશ યાત્રા પર હતા. આ મુદ્દે ભાજપે તેમના પર સતત નિશાન સાધ્યું હતું. ભાજપના નેતાઓએ કહ્યું કે જ્યારે બિહારના વિદ્યાર્થીઓ આંદોલન કરી રહ્યા હતા, ત્યારે વિરોધ પક્ષના નેતા રાજ્યની બહાર હતા. હવે બિહાર પરત ફર્યા બાદ તેજસ્વીએ આંદોલનને લઈને પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે.
સમગ્ર બિહારમાં આંદોલનની ચેતવણી
તેજસ્વી યાદવજીએ કહ્યું કે વિદ્યાર્થીઓ પોતાની માંગણીઓને લઈને શાંતિપૂર્ણ રીતે પ્રદર્શન કરી રહ્યા હતા, પરંતુ સરકારે તેમની વાત સાંભળવાને બદલે પોલીસનો ઉપયોગ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે જો વિદ્યાર્થીઓને ટૂંક સમયમાં મુક્ત કરવામાં નહીં આવે તો તેમની પાર્ટી આખા બિહારમાં આંદોલન કરશે. તેમણે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર બંને પર પ્રહાર કરતા કહ્યું કે હવે લોકોને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર ભરોસો રહ્યો નથી. ખેડૂતો પછી હવે વિદ્યાર્થીઓ સાથે પણ અન્યાય થઈ રહ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે NEET પેપર લીક સામે પ્રદર્શન કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ પર ગોળી ચલાવવી એ ખૂબ જ ગંભીર બાબત છે. તેમણે ઉમેર્યું કે દેશમાં પહેલા પણ ઘણા મોટા આંદોલનો થયા છે, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ સાથે આ પ્રકારનો વ્યવહાર ક્યારેય કરવામાં આવ્યો નથી.
'વિદ્યાર્થીઓ પર ગોળી ચલાવવી યોગ્ય નથી'
તેજસ્વી યાદવે જણાવ્યું કે પ્રદર્શનમાં સામેલ મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓ 16 થી 17 વર્ષના હતા. તેઓ માત્ર પોતાની માંગણીઓ માટે અવાજ ઉઠાવી રહ્યા હતા. આવા વિદ્યાર્થીઓ પર બળપ્રયોગ કરવો અને ગોળી ચલાવવી યોગ્ય નથી. તેમણે કહ્યું કે માત્ર એક પોલીસકર્મીને હટાવવાથી મામલો પૂરો થઈ જતો નથી. તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો કે ગોળી ચલાવવાનો આદેશ કોણે આપ્યો? આના માટે જવાબદાર અધિકારી કોણ છે? શું આ મામલે SP, ગૃહમંત્રી કે અન્ય અધિકારીઓ સામે પણ કાર્યવાહી થશે? તેમણે સમગ્ર મામલાની નિષ્પક્ષ તપાસ કરવાની અને દોષિતો સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે.
AISA એ પણ સરકારને આપી ચેતવણી
બીજી તરફ, AISA એ પણ સરકારને ચેતવણી આપી છે. સંગઠનનું કહેવું છે કે જ્યાં સુધી ધરપકડ કરાયેલા વિદ્યાર્થીઓને મુક્ત નહીં કરવામાં આવે અને તેમની સામે નોંધાયેલા કેસ પાછા નહીં ખેંચાય ત્યાં સુધી આંદોલન ચાલુ રહેશે. જરૂર પડશે તો આંદોલનને વધુ મોટું કરવામાં આવશે. રાજકીય નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે તેજસ્વી યાદવની વાપસી બાદ વિદ્યાર્થી આંદોલનને નવું રાજકીય સમર્થન મળી શકે છે. અત્યાર સુધી આંદોલનની આગેવાની વિદ્યાર્થી સંગઠનો કરી રહ્યા હતા, પરંતુ હવે સૌથી મોટો વિરોધ પક્ષ પણ ખુલ્લેઆમ તેમની સાથે ઊભેલો દેખાઈ રહ્યો છે. આનાથી સરકાર પર દબાણ વધી શકે છે.
બિહારના રાજકારણનો મુદ્દો પણ બદલાયો
આ સમગ્ર આંદોલને બિહારના રાજકારણનો મુદ્દો પણ બદલી નાખ્યો છે. હવે માત્ર જાતિ અને ચૂંટણીની નહીં, પરંતુ શિક્ષણ, રોજગાર, સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ અને યુવાનોના ભવિષ્યની પણ ચર્ચા થઈ રહી છે. આ જ કારણ છે કે લગભગ તમામ રાજકીય પક્ષો હવે વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનોના મુદ્દા પર ખુલ્લેઆમ બોલી રહ્યા છે.
તેજસ્વી યાદવની વાપસી, તેમની આંદોલનની જાહેરાત અને AISA ની ચેતવણીથી આ મુદ્દો ફરી ગરમાયો છે. હવે સૌની નજર સરકારના આગામી પગલા પર છે. જો ધરપકડ કરાયેલા વિદ્યાર્થીઓને મુક્ત કરવામાં નહીં આવે અને તેમની સામેના કેસ પાછા ખેંચવામાં નહીં આવે, તો આવનારા દિવસોમાં બિહારમાં વિદ્યાર્થી આંદોલન ફરી જોર પકડી શકે છે.
