તમિલનાડુમાં સત્તા માટે સંઘર્ષ : શું વિજય પોતાના 'વિજય' માટે લેશે કાયદાનો સહારો

તમિલનાડુમાં 2026ની વિધાનસભા ચૂંટણી પછી ઉભી થયેલી રાજકીય અસ્પષ્ટતા હવે સંવિધાનિક ચર્ચામાં પરિવર્તિત થઈ રહી છે. ‘તમિલાગા વેટ્રી કઝગમ’ (TVK)ના નેતા વિજય સૌથી મોટી પાર્ટી તરીકે સામે આવ્યા હોવા છતાં સરકાર રચનાની પ્રક્રિયામાં વિલંબ અને અનિશ્ચિતતા વચ્ચે એક મહત્વનો પ્રશ્ન ઉભો થયો છે. શું વિજય ગવર્નરના નિર્ણય સામે કોર્ટનો સહારો લઈ શકે?

રાજ્યમાં સ્પષ્ટ બહુમતી ન હોવાના કારણે ગવર્નર કોને સરકાર બનાવવા આમંત્રિત કરે તે મુદ્દો કેન્દ્રમાં છે. જો ગવર્નર સૌથી મોટી પાર્ટીને આમંત્રિત ન કરે અથવા અન્ય ગઠબંધનને પ્રાથમિકતા આપે તો તે વિવાદાસ્પદ બની શકે છે. આવી પરિસ્થિતિમાં કોર્ટમાં અરજી કરવાનો વિકલ્પ સંવિધાનિક રીતે ખુલ્લો રહે છે.

ગવર્નરની ભૂમિકા અને સંવિધાનિક માળખું

ભારતના સંવિધાન અનુસાર રાજ્યપાલ (ગવર્નર) પાસે સરકાર રચનાના સમયે વિવેકાધિકાર હોય છે ખાસ કરીને જ્યારે કોઈ પાર્ટી સ્પષ્ટ બહુમતીમાં ન હોય. સામાન્ય રીતે સૌથી મોટી પાર્ટીને અથવા બહુમતીનો દાવો કરનાર ગઠબંધનને આમંત્રિત કરવામાં આવે છે.

પરંતુ જો આ પ્રક્રિયા પારદર્શક ન હોય અથવા રાજકીય પક્ષોને લાગણી થાય કે ગવર્નરે પક્ષપાત કર્યો છે તો તે ન્યાયાલયમાં પડકારવામાં આવી શકે છે. આ મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટ ઓફ ઈન્ડિયાએ અગાઉ અનેક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદાઓ આપ્યા છે જેમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બહુમતી સાબિત કરવાની શ્રેષ્ઠ જગ્યા વિધાનસભા છે રાજભવન નહીં.

ભારતમાં અનેક વખત આવું બન્યું છે કે સરકાર રચનાના મુદ્દે કોર્ટને હસ્તક્ષેપ કરવો પડ્યો છે. 2018માં કર્ણાટકમાં જ્યારે કોઈ પક્ષને બહુમતી ન મળી ત્યારે ભારતીય જનતા પાર્ટીને પ્રથમ આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું જેને કોંગ્રેસ અને જનતા દળ (સેક્યુલર)એ પડકાર્યું હતું. તે સમયે સુપ્રીમ કોર્ટે તાત્કાલિક ફ્લોર ટેસ્ટનો આદેશ આપ્યો હતો જેના પરિણામે સરકાર બદલાઈ ગઈ હતી. આ કેસે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે કોર્ટ જરૂર પડે ત્યારે ગવર્નરના નિર્ણયની સમીક્ષા કરી શકે છે.

આ પણ વાંચો: તમિલનાડુની રાજનીતિમાં ગઠબંધનનાં ગણિતમાં ફસાયા થલપતિ : થલપતિની ગેમ કોણ બગાડશે અને કોણ સુધારશે?

તમિલનાડુમાં હાલની સ્થિતિ

હાલની પરિસ્થિતિમાં જો વિજયને સરકાર રચવા માટે આમંત્રણ ન મળે અથવા સમયસર નિર્ણય ન લેવાય તો તેઓ કોર્ટમાં જઈ શકે છે. કોર્ટ સામાન્ય રીતે આ પ્રકારના કેસોમાં ઝડપી સુનાવણી કરે છે કારણ કે તે લોકતંત્ર અને સંવિધાનિક વ્યવસ્થાથી સીધો સંબંધ ધરાવે છે. પરંતુ કોર્ટમાં જવું અંતિમ વિકલ્પ માનવામાં આવે છે કારણ કે રાજકીય ચર્ચાઓ નિષ્ફળ જાય પછી જ આ પગલું ભરવામાં આવે છે. હાલ TVK ગઠબંધન માટે અન્ય પક્ષો સાથે ચર્ચા કરી રહી છે જેથી કોર્ટ સુધી જવાની જરૂર ના પણ પડે.

આ પણ વાંચો: તમિલનાડુમાં ખેલાશે 'મહાભારત' : જો DMK-AIADMK સાથે આવશે તો વિજયના 107 ધારાસભ્યો આપશે રાજીનામું!

રાજકીય અને કાનૂની સંતુલન

તમિલનાડુમાં હાલની સ્થિતિ રાજકીય અને સંવિધાનિક સંતુલનની કસોટી બની છે. એક તરફ સૌથી મોટી પાર્ટીનો TVKનો દાવો છે તો બીજી તરફ ગઠબંધન રાજનીતિના સમીકરણો છે. જો પરિસ્થિતિ વધુ જટિલ બને અને ગવર્નરના નિર્ણય પર પ્રશ્નો ઊભા થાય તો કોર્ટનો માર્ગ અપનાવી શકાય છે પરંતુ અંતે સરકાર કોણ બનાવશે તે સંખ્યા સમર્થન અને રાજકીય કુશળતા પર આધાર રાખશે. વિજય માટે આ માત્ર રાજકીય લડાઈ નહીં પરંતુ સંવિધાનિક પ્રક્રિયાની સમજ અને યોગ્ય સમયે યોગ્ય પગલું લેવાની કસોટી છે.