સુરત: હીરા અને ટેક્સટાઈલ નગરી તરીકે જાણીતું સુરત હવે શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં પણ કોઈ બાળક પાછળ ન રહી જાય તે માટે કટિબદ્ધ બન્યું છે. સુરત મહાનગરપાલિકા (SMC) દ્વારા તાજેતરમાં બાળકો શા માટે અધવચ્ચેથી શાળા છોડી રહ્યા છે તે જાણવા માટે એક ખાસ સર્વે હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો. આ સર્વેના આંકડા સામે આવ્યા બાદ શિક્ષણ વિભાગ સફાળું જાગ્યું છે. ખુદ સુરત મનપા કમિશનર અને ઉચ્ચ શિક્ષણ અધિકારીઓએ ફિલ્ડમાં ઉતરીને શાળા છોડી દેનારા બાળકોના ઘરે રૂબરૂ મુલાકાત લીધી હતી. વાલીઓને મળીને તેમણે બાળકોના ભવિષ્ય માટે શિક્ષણ કેટલું અનિવાર્ય છે તે બાબતે પરામર્શ કરી પ્રેરણા પૂરી પાડી હતી.
સર્વેમાં ઘટસ્ફોટ: આ ત્રણ મુખ્ય કારણો બાળકોને શિક્ષણથી દૂર રાખે છે
મનપા દ્વારા કરવામાં આવેલા ઝીણવટભર્યા સર્વેમાં એવું બહાર આવ્યું છે કે બાળકોના શાળા છોડવા પાછળ કોઈ એક નહીં પરંતુ મુખ્યત્વે ત્રણ સામાજિક અને આર્થિક કારણો જવાબદાર છે:
ગરીબી અને આર્થિક તંગી: અનેક પરિવારોમાં આર્થિક પરિસ્થિતિ એટલી નબળી હોય છે કે વાલીઓ બાળકને ભણાવવાને બદલે નાની ઉંમરે છૂટક મજૂરી કે કામ પર લગાડી દે છે જેથી પરિવારની આવકમાં ટેકો મળી રહે.
સ્થળાંતર (Migration): સુરત એક ઔદ્યોગિક શહેર હોવાથી અહીં રોજગારી માટે અન્ય રાજ્યો કે શહેરોમાંથી હજારો પરિવારો આવતા-જતા રહે છે. વારંવાર શહેર બદલવાને કારણે બાળકોનો અભ્યાસ લિંક તૂટી જાય છે અને અંતે તેઓ શાળા છોડી દે છે.
સામાજિક ગેરમાન્યતાઓ: સર્વેમાં એક ચોંકાવનારી બાબત એ પણ આવી છે કે ખાસ કરીને દીકરીઓના શિક્ષણને લઈને હજુ પણ સમાજમાં જૂની વિચારધારા પ્રવર્તે છે. "દીકરીને ભણાવીને શું કરવું છે?" જેવી રૂઢિચુસ્ત માનસિકતા દીકરીઓને સ્કૂલથી દૂર રાખે છે.
આ પણ વાંચો: સુરતમાં ચાર દિવસમાં બીજી ‘હાફ એન્કાઉન્ટર’ ઘટના : સગીરની હત્યાના આરોપીને પોલીસે પગમાં ગોળી મારી ઝડપી પાડ્યો
મનપા કમિશનરની મક્કમતા: સ્થળાંતરિત બાળકો માટે કરવામાં આવશે વિશેષ વ્યવસ્થા
આ ગંભીર સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવા માટે સુરત મનપા કમિશનરે ત્રણેય મોરચે લડત આપવાનું એલાન કર્યું છે. તેમણે વાલીઓને ખાતરી આપી છે કે આર્થિક કારણોસર કોઈ બાળક શિક્ષણથી વંચિત નહીં રહે. ખાસ કરીને જે પરિવારો રોજગારી માટે સ્થળાંતર કરે છે, તેમના બાળકોનું વર્ષ ન બગડે તે માટે વિશેષ વ્યવસ્થા હેઠળ શિક્ષણનો સહારો આપવામાં આવશે. તંત્ર એવા પ્રયાસો કરી રહ્યું છે કે બાળક ગમે ત્યાં જાય પણ તેનું શિક્ષણ અટકે નહીં.
વાલીઓને શિક્ષણનું મહત્વ સમજાવવા ખાસ ઝુંબેશ
તંત્રના ઉચ્ચ અધિકારીઓએ ઘરે-ઘરે જઈને વાલીઓને સમજાવ્યા હતા કે જો બાળક ભણશે તો જ આવનારી પેઢી ગરીબીના ચક્રવ્યૂહમાંથી બહાર નીકળી શકશે. દીકરીઓના શિક્ષણ માટે પણ વિશેષ કાઉન્સેલિંગ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. સુરત મનપાના આ સક્રિય અભિગમથી આગામી સમયમાં ડ્રોપ આઉટ રેશિયોમાં મોટો ઘટાડો થાય તેવી આશા સેવાઈ રહી છે.
