આજના સમયમાં ખેડૂતો એવા પાકોની પસંદગી કરી રહ્યા છે જેમાં ખર્ચ ઓછો આવે અને નફો વધુ મળે. આવી સ્થિતિમાં સૂર્યમુખી (Sunflower)ની ખેતી એક આદર્શ વિકલ્પ તરીકે ઉભરી આવી છે. ઓછા પાણીની જરૂર, ટૂંકા સમયમાં તૈયાર થતો પાક, રવિ અને ઉનાળુ બંને સિઝનમાં ખેતીની સુવિધા તેમજ તેલ ઉદ્યોગમાં સતત વધતી માંગને કારણે ખેડૂતો આ પાક તરફ આકર્ષાયા છે. હાઈબ્રિડ જાતો અપનાવીને ખેડૂતો ત્રણગણો નફો કમાઈ રહ્યા છે.
સૂર્યમુખી ખેતીના ફાયદા
સૂર્યમુખીની ખેતીની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તેના બીજની બજારમાં હંમેશા માંગ રહે છે. તેલ ઉદ્યોગમાં વપરાતા આ બીજ વેચવામાં કોઈ મુશ્કેલી પડતી નથી. અન્ય પાકોની સરખામણીમાં ખર્ચ ઓછો આવે છે અને મધમાખી પાલન જેવા વધારાના વ્યવસાય સાથે જોડીને આવક વધારી શકાય છે. હાઈબ્રિડ જાતો વાપરવાથી ઉત્પાદન અને નફો ત્રણ ગણો વધી શકે છે. આ પાક ઓછા પાણીમાં પણ સારું ઉગે છે, જે દુષ્કાળ પ્રવણ વિસ્તારો માટે આદર્શ છે.
વાવણી અને સિંચાઈની ટિપ્સ
કૃષિ નિષ્ણાતોના મતે, સફળ ખેતી માટે યોગ્ય વાવણી જરૂરી છે. લાઇનથી લાઇનનું અંતર 45-60 સે.મી. અને છોડથી છોડ વચ્ચે 25-30 સે.મી. રાખવું જોઈએ. આનાથી છોડનો વિકાસ સારો થાય છે અને ઉત્પાદન વધે છે. પાક 90-105 દિવસમાં તૈયાર થઈ જાય છે. સિંચાઈનું ખાસ ધ્યાન રાખવું, કળી આવતી વખતે અને બીજ બનતા સમયે પાણી આપવું જરૂરી છે. પાણીની અછતથી ઉત્પાદન ઘટી શકે છે. ફૂલનું માથું ઝૂકી જાય ત્યારે પક્ષીઓથી બચાવ માટે ઢાંકી દેવું.
ઉત્પાદન અને નફાની સંભાવના
યોગ્ય ટેકનિક અપનાવવાથી પ્રતિ હેક્ટર 25-30 ક્વિન્ટલ બીજ મળી શકે છે. બજારમાં સારી કિંમત મળે તો ઓછા સમયમાં મોટો નફો થાય છે. એક એકરમાં ખર્ચ લગભગ ૧૦-૧૫ હજાર રૂપિયા આવે છે, જ્યારે ઉત્પાદન 8-12 ક્વિન્ટલ થઈ શકે છે. વધતી માંગને કારણે આવનારા વર્ષોમાં આ ખેતી વધુ લાભદાયી બનશે. ખેડૂતો માટે આ ઝડપી અને સુરક્ષિત આવકનો સ્ત્રોત છે.
હાઇબ્રિડ જાતો પસંદ કરતી વખતે ધ્યાનમાં રાખો
તમારી જમીન અને આબોહવા અનુસાર જાત પસંદ કરો (જેમ કે દુષ્કાળ વિસ્તાર માટે KBSH-53).
પ્રમાણિત બીજ જ વાપરો, જેથી અંકુરણ દર ૮૦-૯૦% રહે.
પ્રતિ એકર ૨-૨.૫ કિલો બીજની જરૂર પડે છે.
કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્ર અથવા વિશ્વસનીય કંપની પાસેથી બીજ ખરીદો.
હાઇબ્રિડ જાતો અપનાવીને ખેડૂતો વધુ નફો કમાઈ શકે છે. વધુ માહિતી માટે સ્થાનિક કૃષિ અધિકારીનો સંપર્ક કરો.
(Disclaimer : આ લેખ ફક્ત માહિતી અને શૈક્ષણિક હેતુઓ માટે છે અને તેમાં રોકાણ અથવા ટ્રેડિંગ સલાહનો સમાવેશ થતો નથી. રોકાણ કરતા પહેલા કૃપા કરીને તમારું પોતાનું સંશોધન કરો અથવા નિષ્ણાંત નાણાકીય સલાહકારની સલાહ લો. રોકાણો બજારના જોખમોને આધીન છે. અહીં આપેલી માહિતી અને તથ્યોની ચોકસાઈ અથવા સંપૂર્ણતા માટે Offbeat Stories જવાબદાર નથી.)
