શિયાળાની ઠંડી હવા સાથે જ ખેડૂતો અને પશુપાલકો માટે સૂકા ચારાની તંગીની ચિંતા શરૂ થઈ જાય છે. લીલો ચારો ઓછો થતાં પશુઓનું દૂધ ઘટવું અને તેમનું સ્વાસ્થ્ય બગડવું એ સામાન્ય સમસ્યા બની જાય છે. પરંતુ હવે આ મોસમમાં પણ ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. પશુ વૈજ્ઞાનિકો અને નિષ્ણાતોના મતે, બાજરીની કડબ, ડાંગરના પરાળ અને અન્ય ઉપલબ્ધ સામગ્રીનો સમજીવિચારીને ઉપયોગ કરીને સૂકો ચારો તૈયાર કરી શકાય છે. આનાથી ન માત્ર ચારાની અછત દૂર થશે, પરંતુ દૂધાળ પશુઓમાં દૂધનું ઉત્પાદન પણ જળવાઈ રહેશે. આ લેખમાં જાણીએ શિયાળામાં પશુઓને સ્વસ્થ અને ઉત્પાદક રાખવાની અસરકારક ટિપ્સ.
શિયાળામાં સૂકા ચારાની તંગી કેમ થાય છે?
શિયાળાની ઋતુ શરૂ થતાં જ લીલો ચારો અને ભૂસો ઓછો મળવા લાગે છે, જેના કારણે પશુપાલકોને મુશ્કેલી પડે છે. આ સમયે દૂધાળ પશુઓમાં પોષક તત્ત્વોની ઉણપને કારણે દૂધની માત્રા ઘટી જાય છે અને પશુઓનું વજન પણ ઓછું થઈ શકે છે. પરંતુ બાજરીની કડબ અને ડાંગરના પરાળ જેવી વૈકલ્પિક સામગ્રીનો ઉપયોગ કરીને આ સમસ્યાનો સરળ ઉકેલ મેળવી શકાય છે.
બાજરીની કડબ અને પરાળનો સમજદારીથી ઉપયોગ
નિષ્ણાતોના મતે, શિયાળામાં બાજરીની કડબ અને ડાંગરના પરાળને મશીન દ્વારા બારીક કાપીને અથવા ભૂકો કરીને પશુઓને ખવડાવવાથી દૂધનું ઉત્પાદન જળવાઈ રહે છે. આ સામગ્રીને મિક્સ કરીને સૂકો ચારો તૈયાર કરવાથી પશુઓને પૂરતું પોષણ મળે છે અને તેઓ તંદુરસ્ત રહે છે. આ રીતે તૈયાર કરેલો ચારો પશુઓ સરળતાથી પચાવી શકે છે.
ચારાને ઉપચારિત કરવાનો ફાયદો
જો બાજરીની કડબ અને પરાળને યુરિયા અથવા અન્ય ઉપચાર પદ્ધતિથી ઉપચારિત કરીને ખવડાવવામાં આવે, તો તેમાં પ્રોટીનની માત્રા વધી જાય છે. આનાથી દૂધાળ પશુઓને વધુ પોષણ મળે છે અને શિયાળામાં પણ દૂધની માત્રા ઘટતી નથી. પશુ વૈજ્ઞાનિકો આ પદ્ધતિને અત્યંત લાભકારી ગણાવે છે.
બરસીમનું મહત્વ અને મિક્સિંગની ટિપ
પશુ વૈજ્ઞાનિકોની સલાહ છે કે શિયાળામાં સૂકા ચારા સાથે ઓછામાં ઓછા 25 કિલો બરસીમ મિક્સ કરીને ખવડાવવું જોઈએ. બરસીમ લીલા ચારાના રૂપમાં સૌથી ઉત્તમ માનવામાં આવે છે, જે પશુઓના સ્વાસ્થ્ય અને દૂધ ઉત્પાદન માટે અત્યંત ફાયદાકારક છે. બાજરીની કડબ સાથે બરસીમ મિક્સ કરવાથી ખેડૂતોનો ખર્ચ પણ ઘટે છે અને પશુઓને સંતુલિત આહાર મળે છે. આમ,આ સરળ અને વ્યવહારુ ટિપ્સ અપનાવીને ખેડૂત ભાઈઓ શિયાળામાં પણ પોતાના પશુઓને સારું પોષણ આપી શકે છે. આનાથી ચારાની અછતની સમસ્યા દૂર થશે અને આર્થિક લાભ પણ વધશે.
