સરકાર એક્શનમાં! : હવે કોઈ ખાનગી શાળાઓ વાલીઓને નહીં બનાવી શકે મૂર્ખ

હરિયાણા સરકારે રાજ્યમાં ખાનગી શાળાઓની મનમાની રોકવા માટે કડક પગલાં લીધાં છે. શિક્ષણ નિયામકની કચેરીએ તમામ જિલ્લાઓના ડેપ્યુટી કમિશનરો (DMs) ને શાળાઓને સરકારની નવી એડવાઈઝરીથી વાકેફ કરવા અને તેનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા સ્પષ્ટ સૂચનાઓ આપી છે. શાળાઓની મનમાની અટકાવવા અને શિક્ષણને વધુ સુવિધાજનક બનાવવાના હેતુથી વિદ્યાર્થીઓના હિતમાં આ સૂચનાઓ જાહેર કરવામાં આવી છે.

આ નવી માર્ગદર્શિકા છે: દરેક શાળાએ તેનું પાલન કરવું પડશે...

ખાનગી શાળાઓ માટે સરકાર દ્વારા જાહેક કરાયેલ 6 મુખ્ય માર્ગદર્શિકા અહીં મુજબ છે:

1. દર વર્ષે યુનિફોર્મ બદલશો નહીં - શાળાઓને દર વર્ષે ડ્રેસ બદલવાની મનાઈ ફરમાવવામાં આવી છે જેથી વાલીઓ પર નવો ખર્ચ ન લાદવામાં આવે.

2. માત્ર NCERT અથવા CBSE ના માન્ય પુસ્તકો જ ભણાવવામાં આવે – વાલીઓ પર ખાનગી પ્રકાશકોના મોંઘા પુસ્તકો ખરીદવાનું દબાણ ન કરવું જોઈએ.

3. ડ્રેસ અને પુસ્તકોની ખરીદી પર કોઈ જબરદસ્તી નહીં - માતાપિતાને કોઈ ચોક્કસ વિક્રેતા પાસેથી ડ્રેસ અથવા પુસ્તકો ખરીદવાની ફરજ પાડવી જોઈએ નહીં.

4. જૂના પુસ્તકોના ઉપયોગને પ્રોત્સાહિત કરો - વિદ્યાર્થીઓને જૂના પુસ્તકોનો ઉપયોગ કરતા રોકવા ન જોઈએ, તે પર્યાવરણ માટે પણ સારું છે.

5. દરેક શાળામાં પીવાના શુદ્ધ પાણીની સુવિધા હોવી જોઈએ - બાળકોને પીવાના પાણી માટે બોટલ લાવવા દબાણ કરવું ખોટું છે, શાળામાં પાણીની જોગવાઈ હોવી જોઈએ.

6. સ્કૂલ બેગનું વજન મર્યાદિત રાખો - બાળકોની ઉંમર અને વર્ગ પ્રમાણે સ્કૂલ બેગનું મહત્તમ વજન નક્કી કરવામાં આવ્યું છે.

પુસ્તકો અને કપડાં: મોંઘી ખરીદી પર કડકતા
સરકારે કહ્યું છે કે ઘણી ખાનગી શાળાઓ દર વર્ષે નાના ફેરફારો કરીને નવા પુસ્તકો લાદે છે, જેના કારણે વાલીઓએ નવી ખરીદી કરવી પડે છે. આ એક બિનજરૂરી નાણાકીય બોજ છે. સરકારે શાળાઓને સ્પષ્ટ સૂચનાઓ આપી છે કે તેઓ માત્ર NCERT અથવા CBSE દ્વારા માન્ય પુસ્તકો જ અપનાવે અને વાલીઓને ચોક્કસ છૂટક વિક્રેતાઓ પાસેથી પુસ્તકો અથવા કપડાં ખરીદવા દબાણ ન કરે.

શાળાઓમાં પાણીની સુવિધા ફરજિયાત
કેટલીક શાળાઓ બાળકોને તેમની બોટલમાંથી જ પાણી પીવા માટે દબાણ કરી રહી છે. ડિરેક્ટોરેટ ઓફ એજ્યુકેશને આ વાતને સંપૂર્ણપણે ખોટી ગણાવી છે. કોઈપણ બાળક તરસ્યું ન રહે તે માટે શાળાઓએ દરેક સંજોગોમાં સ્વચ્છ અને શુદ્ધ પાણીની વ્યવસ્થા કરવાની રહેશે.

સ્કૂલ બેગનું વજન: ધોરણો સેટ
સરકારે બેગના વજનને લઈને માર્ગદર્શિકા પણ જાહેર કરી છે. વર્ગ દ્વારા માન્ય મહત્તમ વજન નીચે મુજબ છે:

નાના બાળકો પર ભારે બેગ લોડ કરવી તેમના સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી છે, જેનાથી ગરદન અને કમરના દુખાવા જેવી સમસ્યા થઈ શકે છે.

સરપ્રાઈસ ચેકિંગ અને ફરિયાદ પ્રક્રિયા
જિલ્લા શિક્ષણાધિકારીઓને શાળાઓની ઓચિંતી તપાસ કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે અને જો કોઈ શાળા નિયમોનું પાલન ન કરતી હોય તો તેની સામે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવામાં આવે. ઉપરાંત, સરકારે તમામ અધિકારીઓને ઈ-મેલ અને મોબાઈલ નંબર જારી કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે જેથી વાલીઓ તેમની ફરિયાદો સીધી નોંધણી કરી શકે.

શિક્ષણ એ સેવા ક્ષેત્ર છે, નફાનું ક્ષેત્ર નથી
સરકારે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે શિક્ષણ એ સેવા ક્ષેત્ર છે અને નફો કમાવવાનું સાધન નથી. મોટાભાગની ખાનગી શાળાઓ બિન-લાભકારી સંસ્થાઓ તરીકે નોંધાયેલી છે અને તે જ ભાવનાથી કાર્ય કરે છે. વિભાગે કહ્યું છે કે જે શાળાઓ શિક્ષણને ધંધો બનાવી રહી છે તેમની સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

હરિયાણા સરકારની આ પહેલ દ્વારા રાજ્યમાં શિક્ષણ પ્રણાલીને વધુ પારદર્શક માતાપિતા-મૈત્રીપૂર્ણ અને વિદ્યાર્થી-મૈત્રીપૂર્ણ બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. હવે શાળાઓએ આ સૂચનાઓનું પાલન કરવું ફરજિયાત રહેશે. જો કોઈપણ શાળામાં હજુ પણ મનસ્વીતા પ્રવર્તે છે, તો વાલીઓ ખુલ્લેઆમ ફરિયાદ કરી શકે છે અને બાળકોના ભવિષ્યની સલામતીની ખાતરી કરી શકે છે.