Saket building collapse: દક્ષિણ દિલ્હીના સાકેત નજીક આવેલા સૈદુલ્લાજાબ વિસ્તારમાં શનિવારે સાંજે થયેલી ઇમારત ધરાશાયી થવાની ઘટના સમગ્ર રાજધાની માટે ચેતવણી સમાન બની છે. ગેરકાયદેસર રીતે ઊભી કરાયેલી છ માળની ઇમારત અચાનક ધરાશાયી થતાં એક યુવાનનું મોત થયું, અનેક લોકો ઘાયલ થયા અને આખો વિસ્તાર ધૂળ, ચીસો તથા અંધાધૂંધીથી ગૂંજી ઉઠ્યો. જોકે આ દુર્ઘટનામાં સ્થાનિક રહેવાસીઓની હિંમત અને માનવતાએ અનેક જીવ બચાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી.
સાકેતમાં કેવી રીતે બની દુર્ઘટના?
શનિવારે સાંજે લગભગ 7:45 વાગ્યે સૈદુલ્લાજાબના વેસ્ટર્ન રોડ લેન નંબર-5 વિસ્તારમાં આવેલી ગેરકાયદેસર છ માળની ઇમારત અચાનક ધરાશાયી થઈ ગઈ. પ્રાથમિક માહિતી મુજબ, ઇમારત પર વધુ એક માળ બનાવવાની તૈયારી ચાલી રહી હતી અને સાતમા માળની છતનું કામ હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું હતું. તે દરમિયાન સમગ્ર માળખું અચાનક તૂટી પડ્યું.
સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા અનુસાર, ધરાશાયી થવા પહેલાં જોરદાર ધડાકો સંભળાયો હતો, જેનો અવાજ બોમ્બ વિસ્ફોટ જેવો લાગતો હતો. થોડી જ ક્ષણોમાં આખો વિસ્તાર ધૂળના ગોટેગોટા અને ગભરાટભરી ચીસોથી ભરાઈ ગયો. લોકો પોતાના ઘરો અને દુકાનોમાંથી બહાર દોડી આવ્યા, પરંતુ શરૂઆતમાં કોઈને સમજાયું નહીં કે ખરેખર શું બન્યું છે.
એકનું મોત, અનેક ઘાયલ
આ દુર્ઘટનામાં 26 વર્ષીય રવિનું કાટમાળ નીચે દટાઈ જવાથી મોત થયું છે. ઉપરાંત ઓછામાં ઓછા આઠ લોકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા છે. ઘાયલોમાં તરુણ કુમાર, સાઈકા ખાન, નીલમ યાદવ, આદિત્ય શર્મા, ક્ષિતિજ પ્રતાપ, અનુજ દીક્ષિત, આસ્થા અને વિશાલનો સમાવેશ થાય છે.
ઘાયલોને તાત્કાલિક નજીકની હોસ્પિટલોમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા. તેમને મેક્સ હોસ્પિટલ, એઈમ્સ અને સફદરજંગ હોસ્પિટલમાં સારવાર માટે દાખલ કરવામાં આવ્યા છે. તબીબી ટીમો સતત તેમની સ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે.
મોડી રાત સુધીમાં બચાવ ટીમોએ કાટમાળમાંથી કુલ 15 લોકોને બહાર કાઢ્યા હતા. અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે હજુ પણ દરેક ખૂણાની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે જેથી કોઈ વ્યક્તિ અંદર ફસાઈ ન રહી જાય.
સ્થાનિકો બન્યા પ્રથમ બચાવદળ
દુર્ઘટનાનો સૌથી સ્પર્શક પાસો સ્થાનિક લોકોની બહાદુરી રહ્યો. ઇમારત ધરાશાયી થયા બાદ પોલીસ, ફાયર બ્રિગેડ અથવા એનડીઆરએફ પહોંચે તે પહેલાં જ આસપાસના રહેવાસીઓ કાટમાળ તરફ દોડી ગયા.
કાટમાળમાંથી મદદ માટેના અવાજો સંભળાતા જ લોકોએ પોતાના હાથથી ઇંટો અને કાંકરાં હટાવવાનું શરૂ કર્યું. કેટલાક લોકોએ લોખંડના સળિયા ખેંચીને રસ્તો બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. નજીકની દુકાનો અને ઘરોમાંથી પાવડા, ટોર્ચ અને અન્ય સાધનો પણ લાવવામાં આવ્યા.
સ્થાનિક રહેવાસીઓના જણાવ્યા મુજબ, તે સમયે કોઈને પોતાના જીવની ચિંતા નહોતી. સૌનું એક જ લક્ષ્ય હતું- કાટમાળમાં ફસાયેલા લોકોને જીવતા બહાર કાઢવા.
સ્થાનિકોના આ પ્રયાસોથી ત્રણ લોકોને બચાવ એજન્સીઓ પહોંચે તે પહેલાં જ સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા. બહાર આવેલા ઘાયલોના ચહેરા પર પીડા હોવા છતાં જીવતા બચી જવાની રાહત સ્પષ્ટ દેખાતી હતી.
એનડીઆરએફ, ફાયર બ્રિગેડ અને પોલીસનો સંયુક્ત ઓપરેશન
દુર્ઘટનાની માહિતી મળતાં જ દિલ્હી ફાયર સર્વિસે શરૂઆતમાં ચાર ફાયર એન્જિન ઘટનાસ્થળે મોકલ્યા હતા. જોકે સ્થિતિની ગંભીરતા સમજાતા વધારાની ટીમો અને સાધનો તાત્કાલિક તૈનાત કરવામાં આવ્યા.
બચાવ કામગીરીમાં રાષ્ટ્રીય આપત્તિ પ્રતિભાવ દળ (NDRF), દિલ્હી પોલીસ, દિલ્હી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન અને સ્નિફર ડોગ સ્ક્વોડને પણ સામેલ કરવામાં આવ્યા. સમગ્ર વિસ્તારને ઘેરી લેવામાં આવ્યો જેથી બચાવ કાર્યમાં કોઈ અવરોધ ન આવે.
બચાવકર્મીઓ સતત કાટમાળ હટાવીને સંભવિત રીતે ફસાયેલા લોકોની શોધ કરી રહ્યા હતા. રાત્રિ દરમિયાન ફ્લડલાઇટ્સની મદદથી કામગીરી ચાલુ રાખવામાં આવી.
ઇમારતમાં ચાલતી હતી અનેક વ્યાપારી પ્રવૃત્તિઓ
સ્થાનિક સમિતિના વડા રવિન્દર સિંહના જણાવ્યા મુજબ, ધરાશાયી થયેલી ઇમારતમાં અનેક પ્રકારની વ્યાપારી પ્રવૃત્તિઓ ચાલી રહી હતી. તેમાં કાફે, કોફી હાઉસ, કોચિંગ સેન્ટર, પીજી અને કેન્ટીનનો સમાવેશ થતો હતો.
દુર્ઘટના સમયે કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ કેન્ટીનમાં ભોજન લઈ રહ્યા હતા. જેના કારણે શરૂઆતમાં વધુ લોકો કાટમાળ નીચે દટાયા હોવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. આ જ કારણસર બચાવ કામગીરી અત્યંત સાવચેતીપૂર્વક હાથ ધરવામાં આવી.
ગેરકાયદેસર બાંધકામ ફરી ચર્ચામાં
આ ઘટના બાદ દિલ્હીમાં ગેરકાયદેસર બાંધકામોનો મુદ્દો ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે. પ્રાથમિક માહિતી અનુસાર, ઇમારત મંજૂર માપદંડોથી વધુ ઊંચાઈ સુધી બનાવવામાં આવી હતી. હવે સંબંધિત વિભાગો દ્વારા બાંધકામની મંજૂરી, માળખાકીય સુરક્ષા અને જવાબદારી અંગે તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે અનિયંત્રિત અને બિનઅનુમોદિત બાંધકામો શહેરોમાં મોટી દુર્ઘટનાઓનું કારણ બની રહ્યા છે. આવી ઘટનાઓ ભવિષ્યમાં ન બને તે માટે કડક દેખરેખ અને નિયમોના અમલની જરૂરિયાત ફરી એકવાર સામે આવી છે.
ગેરકાયદેસર બાંધકામોના જોખમની ગંભીર ચેતવણી
સાકેતની આ દુર્ઘટના માત્ર એક અકસ્માત નથી, પરંતુ શહેરી વિસ્તારોમાં વધતા ગેરકાયદેસર બાંધકામોના જોખમની ગંભીર ચેતવણી છે. હજારો લોકો એવા મકાનોમાં રહે છે અથવા કામ કરે છે જ્યાં સુરક્ષા ધોરણોનું પાલન થતું નથી. આ ઘટનાએ પ્રશાસન, બિલ્ડરો અને નાગરિકો ત્રણેય માટે મહત્વના પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.
