Russia FAB-3000 Bomb Attack: રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી વધુ સમયથી ચાલી રહેલું યુદ્ધ વધુ ઘાતક તબક્કામાં પ્રવેશતું જોવા મળી રહ્યું છે. તાજેતરમાં રશિયાએ યુક્રેનના અનેક વિસ્તારોમાં પોતાના સૌથી શક્તિશાળી ગણાતા FAB-3000 ગ્લાઇડ બોમ્બનો ઉપયોગ કર્યો હોવાનો દાવો કર્યો છે. આ બોમ્બ લગભગ 3 ટન વજન ધરાવે છે અને તેમાં અંદાજે 1.4 ટન જેટલો હાઈ-એક્સપ્લોસિવ વિસ્ફોટક ભરેલો હોય છે. આવા બોમ્બના વિસ્ફોટથી વિશાળ વિસ્તારમાં ભારે વિનાશ સર્જાઈ શકે છે. રશિયાના સંરક્ષણ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, જાપોરિઝ્ઝિયા વિસ્તારના ઓરિખોવે અને ડોનેત્સ્ક ક્ષેત્રના શચુરોવો સહિત કેટલાક વિસ્તારોમાં યુક્રેનના સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવી આ હુમલા કરવામાં આવ્યા હતા. રશિયાએ દાવો કર્યો છે કે આ હુમલામાં યુક્રેનની 63મી મિકેનાઈઝ્ડ બ્રિગેડના અસ્થાયી બેઝને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું છે. જોકે, યુક્રેન તરફથી આ દાવાની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.
શું છે FAB-3000 ગ્લાઇડ બોમ્બ?
FAB-3000 રશિયાનો ભારે ક્ષમતાવાળો એરિયલ ગ્લાઇડ બોમ્બ છે, જેનું કુલ વજન લગભગ 3,000 કિલોગ્રામ એટલે કે 3 ટન હોય છે. તેમાં આશરે 1.4 ટન જેટલો ઉચ્ચ ક્ષમતાવાળો વિસ્ફોટક ભરવામાં આવે છે. આ બોમ્બમાં ગ્લાઇડ કિટ લગાવવામાં આવતી હોવાથી તેને ફાઇટર એરક્રાફ્ટમાંથી છોડ્યા બાદ તે લાંબા અંતર સુધી નિશાન તરફ ચોકસાઈથી આગળ વધી શકે છે. આ ટેક્નોલોજીના કારણે વિમાનને દુશ્મનની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમની રેન્જમાં પ્રવેશવાની જરૂર પડતી નથી, જે હુમલાને વધુ અસરકારક બનાવે છે.
કયા વિસ્તારોને બનાવાયા નિશાન?
રશિયાના દાવા અનુસાર તાજેતરના હુમલાઓમાં જાપોરિઝ્ઝિયાના ઓરિખોવે ઉપરાંત ડોનેત્સ્કના શચુરોવો અને ખાર્કિવ વિસ્તારના કેટલાક સૈન્ય મથકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. રશિયન સંરક્ષણ મંત્રાલયનું કહેવું છે કે, આ હુમલામાં યુક્રેનના સૈન્ય કમાન્ડ સેન્ટરો, ગોળા-બારૂદના ડેપો અને અસ્થાયી કેમ્પોને નુકસાન પહોંચાડવામાં સફળતા મળી છે. જોકે આ દાવાની કોઈ સ્વતંત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય પુષ્ટિ ઉપલબ્ધ નથી.
'ડીપ બેટલ' રણનીતિ પર ભાર
લશ્કરી નિષ્ણાતોના મતે રશિયા હાલમાં 'ડીપ બેટલ' (Deep Battle) નામની વ્યૂહરચના પર વધુ ભાર મૂકી રહ્યું છે. આ રણનીતિ હેઠળ સીધી મોરચાની લડાઈ કરતાં પાછળ આવેલા સૈન્ય ઠેકાણા, પુરવઠા માર્ગો, કમાન્ડ સેન્ટરો અને હથિયાર ભંડારોને નિશાન બનાવવામાં આવે છે. આ પ્રકારના હુમલાથી વિરોધી સેનાની પુરવઠા વ્યવસ્થા ખોરવાઈ શકે છે અને તેની લડાકુ ક્ષમતા પર સીધી અસર થાય છે.
યુક્રેન સામે પડકારો વધી રહ્યા છે
રિપોર્ટ્સ અનુસાર યુક્રેન હાલમાં સૈનિકોની અછત, ગોળા-બારૂદની મર્યાદિત ઉપલબ્ધતા અને એર ડિફેન્સ સિસ્ટમના અભાવ જેવા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. પશ્ચિમી દેશો તરફથી યુક્રેનને સૈન્ય સહાય મળી રહી છે, પરંતુ ભારે ગ્લાઇડ બોમ્બ જેવા હુમલાઓ સામે સંપૂર્ણ સુરક્ષા પૂરી પાડવી હજુ પણ પડકારજનક બની રહી છે.
નાગરિકો પર પણ પડી રહી છે અસર
ભારે વિસ્ફોટક બોમ્બોના ઉપયોગથી યુદ્ધ માત્ર સૈન્ય મથકો પૂરતું મર્યાદિત રહેતું નથી. આવા હુમલાઓની અસર આસપાસના વિસ્તારોમાં પણ જોવા મળે છે, જેના કારણે નાગરિકોનું સ્થળાંતર, રહેણાંક વિસ્તારોને નુકસાન અને માનવીય સંકટ વધુ ગંભીર બની રહ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય સતત બંને દેશોને સંવાદ દ્વારા ઉકેલ લાવવાની અપીલ કરી રહ્યો છે, પરંતુ હાલ સુધી યુદ્ધ સમાપ્ત થવાના કોઈ સ્પષ્ટ સંકેત જોવા મળ્યા નથી.
યુદ્ધ વધુ લાંબું ખેંચાઈ શકે છે
FAB-3000 જેવા ભારે ગ્લાઇડ બોમ્બનો વધતો ઉપયોગ દર્શાવે છે કે રશિયા હવાઈ હુમલાઓ દ્વારા યુક્રેન પર દબાણ વધારવાની વ્યૂહરચના અપનાવી રહ્યું છે. બીજી તરફ યુક્રેન પશ્ચિમી સહયોગીઓની મદદથી પોતાની સંરક્ષણ ક્ષમતા વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે, જો બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી ચર્ચા શરૂ નહીં થાય તો આ યુદ્ધ વધુ લાંબું ખેંચાઈ શકે છે અને તેની અસર માત્ર યુરોપ જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર, ઊર્જા બજાર અને ખાદ્ય સુરક્ષા પર પણ પડી શકે છે.
