તાજેતરમાં ઓડિશાના એક DSP ના વાળના રંગને લઈને થયેલા વિવાદે દેશભરમાં ચર્ચા જગાવી છે. આ ઘટના બાદ સામાન્ય જનતામાં એ કુતૂહલ જાગ્યું છે કે શું ખાખી વર્દી પહેરનારા જવાનો માટે વાળના રંગ બાબતે કોઈ ચોક્કસ કાયદો છે? સામાન્ય નાગરિકો માટે ફેશન હોઈ શકે તેવી બાબતો પોલીસ દળમાં શિસ્ત અને ગંભીરતાનો વિષય બની જાય છે.
પોલીસ મેન્યુઅલ અને શિસ્તની અપેક્ષા
વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, પોલીસ મેન્યુઅલમાં વાળના રંગને લઈને કોઈ સ્પષ્ટ કે શબ્દશઃ નિયમ લખાયેલો નથી. તેમ છતાં, પોલીસ દળ એ એક અર્ધસૈનિક દળ જેવું અનુશાસિત સંગઠન હોવાથી ત્યાં સાદગી અને એકરૂપતાની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે. પોલીસની છબી પ્રજામાં ગંભીર અને ભરોસાપાત્ર હોવી જોઈએ, જેમાં બાહ્ય દેખાવ પણ મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.
કેવા રંગો ગણાય છે 'અસ્વાભાવિક'?
સામાન્ય રીતે પોલીસકર્મીઓ ફરજ દરમિયાન પોતાના વાળનો રંગ કુદરતી એટલે કે કાળો કે ભૂખરો (Grey/White) રાખે તેવી અપેક્ષા રખાય છે. પરંતુ નીચે મુજબના રંગોને શિસ્ત વિરુદ્ધ માનવામાં આવે છે:
ફેશનેબલ રંગો: વાદળી, ગુલાબી, લીલો, જાંબલી કે તેજસ્વી લાલ રંગ અસ્વાભાવિક માનવામાં આવે છે.
ગંભીરતામાં ઘટાડો: આવા ભડકાવ રંગો લોકોનું ધ્યાન ભટકાવે છે અને ખાખી વર્દીની ગરિમાને ઓછી કરે છે.
એકરૂપતાનો અભાવ: પોલીસ વિભાગમાં એકરૂપતા એટલા માટે જરૂરી છે કે જેથી પ્રજામાં સમાન રીતે સન્માન અને વિશ્વાસ જળવાઈ રહે.
વ્યક્તિગત આઝાદી વિરુદ્ધ સંસ્થાકીય છબી
પોલીસની વર્દી એ માત્ર પહેરવેશ નથી, પણ જવાબદારી અને અધિકારનું પ્રતીક છે. સામાન્ય નાગરિક માટે વાળ રંગવા એ અંગત નિર્ણય હોઈ શકે છે, પરંતુ વર્દીધારી સેવાઓમાં આ વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા શિસ્તના દાયરામાં આવી જાય છે. વરિષ્ઠ અધિકારીઓનું માનવું છે કે અધિકારીઓએ પોતાની અંગત પસંદગી કરતા સંસ્થાની છબીને પ્રાધાન્ય આપવું જોઈએ. આ જ કારણે, ભલે લેખિતમાં કડક નિયમો ન હોય, છતાં ફેશનેબલ હેરસ્ટાઈલ કે હેર કલર બાબતે ઉચ્ચ અધિકારીઓ હસ્તક્ષેપ કરતા હોય છે.
