PM Cabinate Meeting Updates: દેશના અનેક વિસ્તારોમાં ચોમાસાની ગતિ ધીમી પડવાની અને સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ નોંધાવાની આગાહી વચ્ચે કેન્દ્ર સરકાર સતર્ક બની છે. કૃષિ ઉત્પાદન, પીવાના પાણીની ઉપલબ્ધતા અને વીજળી પુરવઠા જેવા મહત્વના ક્ષેત્રો પર તેની સંભવિત અસરને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ઉચ્ચ સ્તરીય સમીક્ષા બેઠક યોજી હતી અને સંબંધિત મંત્રાલયો તથા વિભાગોને આગોતરા તૈયારીઓ કરવા સૂચના આપી છે. કેન્દ્ર સરકારનું માનવું છે કે, જો ચોમાસું નબળું રહેશે તો તેની સીધી અસર ખેતી, જળસંગ્રહ, ઊર્જા ઉત્પાદન અને ગ્રામિણ અર્થતંત્ર પર પડી શકે છે. આ પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે સરકાર દ્વારા સંકલિત અભિગમ અપનાવવામાં આવી રહ્યો છે. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ સ્પષ્ટ સૂચના આપી છે કે વિભાગો વચ્ચે તાલમેલનો અભાવ કે તૈયારીઓમાં કોઈ પણ પ્રકારની ઢીલાશ સ્વીકારવામાં આવશે નહીં.
10 મંત્રાલયો પર રહેશે જવાબદારી
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર કેન્દ્રીય કેબિનેટ બેઠક દરમિયાન પ્રધાનમંત્રી મોદીએ ખાસ કરીને કૃષિ, પાણી અને વીજ પુરવઠા સાથે જોડાયેલા ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. તેમણે સંબંધિત મંત્રાલયોને ઓછી વરસાદની સ્થિતિમાં અસર ઘટાડવા માટે ઇમરજન્સી એક્શન પ્લાન તૈયાર રાખવા જણાવ્યું છે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલય, જલ શક્તિ મંત્રાલય અને ઊર્જા મંત્રાલય સહિત કુલ 10 મહત્વપૂર્ણ મંત્રાલયો સંયુક્ત રીતે કામ કરશે. આ મંત્રાલયો જમીન સ્તરે સ્થિતિનું સતત મૂલ્યાંકન કરશે અને વાસ્તવિક સમયના ડેટા આધારે જરૂરી પગલાં લેશે. સરકાર દ્વારા સૂચના આપવામાં આવી છે કે વરસાદની સ્થિતિ, જળાશયોમાં પાણીનો જથ્થો, પાકોની સ્થિતિ અને વીજળીની માંગ જેવા તમામ પરિબળો પર સતત નજર રાખવામાં આવે.
હવામાન વિભાગે વ્યક્ત કરી ચિંતા
ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) દ્વારા જુલાઈ મહિનામાં દેશના કેટલાક ભાગોમાં સરેરાશ કરતાં ઓછો વરસાદ થવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ચોમાસાની ગતિ ધીમી રહેતાં ખેતી પર તેની અસર થવાની શક્યતા પણ વધી છે. ખાસ કરીને વરસાદ આધારિત ખેતી કરતા રાજ્યોમાં ઓછી વરસાદની સ્થિતિ ખેડૂતો માટે પડકારરૂપ બની શકે છે. આ જ કારણસર કેન્દ્ર સરકારે પહેલાથી જ વૈકલ્પિક આયોજન તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી છે.
PMGKAY હેઠળ મળતા ચોખાની ગુણવત્તામાં થશે સુધારો
ચોમાસાની તૈયારીઓ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે જાહેર વિતરણ પ્રણાલી (PDS) હેઠળ વિતરણ થતા ચોખાની ગુણવત્તા સુધારવાનો પણ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. કેન્દ્રીય ખાદ્ય અને ઉપભોક્તા બાબતોના મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ માહિતી આપી હતી કે કેન્દ્ર સરકારે રાશનની દુકાનો મારફતે વિતરણ થતા ચોખામાં તૂટેલા ચોખાની માત્રા ઘટાડવાનો નિર્ણય કર્યો છે. નવી વ્યવસ્થા હેઠળ કાચા ચોખામાં તૂટેલા ચોખાની મર્યાદા 25 ટકાથી ઘટાડીને 10 ટકા કરવામાં આવી છે. જ્યારે પારબોઇલ્ડ (અર્ધ બાફેલા) ચોખામાં આ મર્યાદા 16 ટકાથી ઘટાડીને માત્ર 5 ટકા કરવામાં આવી છે.
80 કરોડથી વધુ લોકોને મળશે વધુ ગુણવત્તાયુક્ત અનાજ
કેન્દ્ર સરકારના જણાવ્યા મુજબ આ નિર્ણયનો સીધો લાભ દેશના 80 કરોડથી વધુ લાભાર્થીઓને મળશે, જેઓ પ્રધાનમંત્રી ગરીબ કલ્યાણ અન્ન યોજના (PMGKAY) હેઠળ મફત અનાજ મેળવે છે. પ્રહલાદ જોશીએ જણાવ્યું હતું કે લગભગ 30 વર્ષ બાદ પ્રથમ વખત PMGKAY હેઠળ વિતરણ થતા ચોખાના ગુણવત્તા ધોરણોમાં મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. આ પગલાથી લાભાર્થીઓને વધુ સારી ગુણવત્તાનું અનાજ મળશે અને ખાદ્ય સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવી શકાશે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે, દરેક લાભાર્થીને પહેલાની જેમ જ નિર્ધારિત માત્રામાં અનાજ મળશે, પરંતુ હવે તેની ગુણવત્તા અગાઉ કરતાં વધુ સારી રહેશે.
આ પણ વાંચો: ભગવાનની શોધમાં પોલીસ! : 5 મહિનાથી ગુમ 'લડ્ડુ ગોપાલ'ને શોધવા બનાવી SIT; મળનારને રૂ.5 હજારનું ઈનામ જાહેર
પારદર્શિતા અને અનાજના યોગ્ય ઉપયોગ પર ભાર
સરકારનું કહેવું છે કે, નવા સુધારાઓનો હેતુ માત્ર ગુણવત્તામાં વધારો કરવાનો નથી, પરંતુ ખેડૂતો પાસેથી ખરીદવામાં આવેલા દરેક દાણાનો યોગ્ય ઉપયોગ સુનિશ્ચિત કરવાનો પણ છે. તૂટેલા ચોખાનો ઉપયોગ ઇથેનોલ ઉત્પાદન, પ્રોસેસિંગ ઉદ્યોગો અને પશુઆહાર માટે કરવામાં આવશે. સાથે જ QR કોડ આધારિત સિસ્ટમ દ્વારા જાહેર વિતરણ વ્યવસ્થામાં વધુ પારદર્શિતા લાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. કેન્દ્ર સરકાર ખેડૂતો પાસેથી ન્યૂનતમ ટેકાના ભાવ (MSP) પર ઘઉં અને ચોખાની ખરીદી કરે છે, જ્યારે ફૂડ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (FCI) જાહેર વિતરણ પ્રણાલી હેઠળ અનાજની ખરીદી અને વિતરણ માટે મુખ્ય એજન્સી તરીકે કાર્ય કરે છે.
NFSA હેઠળ મફત અનાજનું વિતરણ યથાવત રહેશે
રાષ્ટ્રીય ખાદ્ય સુરક્ષા કાયદા (NFSA) હેઠળ દરેક પાત્ર વ્યક્તિને દર મહિને 5 કિલોગ્રામ અનાજ મફતમાં આપવામાં આવે છે. જ્યારે અંત્યોદય અન્ન યોજના હેઠળ આવતાં પરિવારોને દર મહિને 35 કિલોગ્રામ અનાજ આપવામાં આવે છે.
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે લાભાર્થીઓને મળતી અનાજની માત્રામાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ ગુણવત્તા સુધારવાના પ્રયાસો વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવ્યા છે.
