PM Modi international honours: ભારતના પ્રધાનમંત્રી Narendra Modiને છેલ્લા દાયકામાં વિશ્વના અનેક દેશોએ પોતાના સર્વોચ્ચ નાગરિક અથવા રાષ્ટ્રીય સન્માનોથી નવાજ્યા છે. તાજેતરમાં સ્વીડને તેમને “રોયલ ઓર્ડર ઓફ ધ પોલાર સ્ટાર – કમાન્ડર ગ્રાન્ડ ક્રોસ” એનાયત કર્યું, જે તેમની 31મી વૈશ્વિક માન્યતા ગણાય છે. વિશ્વ રાજકારણમાં કોઈ દેશનો સર્વોચ્ચ સન્માન સામાન્ય રીતે માત્ર રાજદ્વારી સૌજન્ય નથી ગણાતો; તે બે દેશો વચ્ચેના વ્યૂહાત્મક સંબંધો, વિશ્વાસ, આર્થિક ભાગીદારી અને વૈશ્વિક નેતૃત્વની સ્વીકાર્યતાનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે. મોદીને મળેલા આ સન્માનો દર્શાવે છે કે ભારત આજે માત્ર દક્ષિણ એશિયાની શક્તિ તરીકે નહીં પરંતુ વૈશ્વિક નીતિનિર્ધારક દેશ તરીકે પણ ઉભર્યું છે.
સ્વીડનમાં પીએમ મોદીનને સર્વોચ્ચ સન્માન: રોયલ ઓર્ડર ઓફ પોલર સ્ટાર કમાન્ડર ગ્રાન્ડ ક્રોસ એવોર્ડથી સન્માનિત,મળ્યું 31મું આંતરરાષ્ટ્રીય સન્માન
સ્વીડનથી મળેલું તાજેતરનું સન્માન
2026માં સ્વીડને પ્રધાનમંત્રી મોદીને “Royal Order of the Polar Star, Commander Grand Cross”થી સન્માનિત કર્યા. આ સન્માન સ્વીડન તરફથી કોઈ વડાપ્રધાનને આપવામાં આવતી સર્વોચ્ચ માન્યતાઓમાંનું એક છે. સ્વીડિશ સરકારે જણાવ્યું કે આ એવોર્ડ આંતરરાષ્ટ્રીય સહકાર, જાહેર સેવા અને સ્વીડન સાથેના સંબંધોને મજબૂત બનાવવામાં નોંધપાત્ર યોગદાન બદલ આપવામાં આવે છે. ભારત અને સ્વીડન વચ્ચે ગ્રીન ટેક્નોલોજી, ડિફેન્સ, AI, ક્લાઈમેટ એક્શન અને સ્ટાર્ટઅપ ક્ષેત્રે વધતી ભાગીદારીને પણ આ સન્માન સાથે જોડીને જોવામાં આવી રહ્યું છે.
કયા દેશે ક્યારે કયું સન્માન આપ્યું?
પ્રધાનમંત્રી મોદીને મળેલા મુખ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય સન્માનોની યાદી નીચે મુજબ છે:
2016માં સાઉદી અરેબિયાએ તેમને “King Abdulaziz Sash”થી નવાજ્યા હતા. આ દેશનું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન માનવામાં આવે છે. તે જ વર્ષે અફઘાનિસ્તાન દ્વારા “State Order of Ghazi Amir Amanullah Khan” એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. 2018માં પેલેસ્ટાઇન દ્વારા “Grand Collar of the State of Palestine” આપવામાં આવ્યો. તે પેલેસ્ટાઇનનો સર્વોચ્ચ સન્માન છે.
2019 ભારતની વૈશ્વિક રાજદ્વારી માટે મહત્વપૂર્ણ વર્ષ રહ્યું. આ વર્ષે યુએઈએ “Order of Zayed”, રશિયાએ “Order of St. Andrew the Apostle”, માલદીવે “Order of the Distinguished Rule of Nishan Izzuddin” અને બહેરીને “King Hamad Order of the Renaissance”થી સન્માનિત કર્યા. રશિયાનું “Order of St. Andrew the Apostle” દેશનું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન છે. તે અગાઉ બહુ મર્યાદિત વૈશ્વિક નેતાઓને જ આપવામાં આવ્યું છે. આ સન્માન ભારત-રશિયા વ્યૂહાત્મક સંબંધોની ઊંડાઈનું પ્રતિક માનવામાં આવ્યું.
અમેરિકા, યુરોપ અને મધ્યપૂર્વમાંથી વધતી માન્યતા
2020માં અમેરિકાએ પ્રધાનમંત્રી મોદીને “Legion of Merit” એનાયત કર્યું. આ સન્માન સામાન્ય રીતે એવા વિદેશી નેતાઓને આપવામાં આવે છે જેઓ અમેરિકાની સાથે અસાધારણ વ્યૂહાત્મક સહકાર વિકસાવે.
2021માં ભૂટાને તેમને “Order of the Druk Gyalpo” આપ્યો હતો. ખાસ વાત એ હતી કે આ એવોર્ડ મેળવનાર મોદી પ્રથમ વિદેશી સરકાર વડા બન્યા હતા. 2023માં મોદીને એક પછી એક અનેક મહત્વપૂર્ણ સન્માનો મળ્યા. પાપુઆ ન્યૂ ગિનીએ “Companion of the Order of Logohu”, ફિજીએ “Companion of the Order of Fiji”, ઇજિપ્તે “Order of the Nile” અને ફ્રાન્સે “Grand Cross of the Legion of Honour” એનાયત કર્યું. ફ્રાન્સનું “Legion of Honour” નેપોલિયન બોનાપાર્ટના સમયમાં શરૂ કરાયેલ દેશનું સર્વોચ્ચ સન્માન છે. અગાઉ નેલ્સન મંડેલા અને કિંગ ચાર્લ્સ જેવા વૈશ્વિક નેતાઓને પણ આ એવોર્ડ મળ્યો હતો. તે જ વર્ષે ગ્રીસે “Grand Cross of the Order of Honour” આપી ભારત-ગ્રીસ સંબંધોને નવી દિશા આપી.
2024 પછી વધુ ઝડપથી વધતા વૈશ્વિક સન્માનો
2024માં કુવૈતે “Order of Mubarak Al-Kabeer”, નાઈજીરિયાએ “Grand Commander of the Order of the Niger”, ગાયાનાએ “Order of Excellence” અને ડોમિનિકાએ “Dominica Award of Honour” એનાયત કર્યા. 2025માં મોરિશિયસે “Grand Commander of the Order of the Star and Key of the Indian Ocean”, શ્રીલંકાએ “Mithra Vibhushana”, સાયપ્રસે “Grand Cross of the Order of Makarios III”, ઘાનાએ “Officer of the Order of the Star of Ghana”, ટ્રિનિડાડ એન્ડ ટોબેગોએ “Order of the Republic of Trinidad & Tobago”, બ્રાઝિલે “Grand Collar of the National Order of the Southern Cross” અને નામિબિયાએ “Order of the Most Ancient Welwitschia Mirabilis” એનાયત કર્યા. આ ઉપરાંત ઓમાન અને ઇથિયોપિયાએ પણ તેમના સર્વોચ્ચ સન્માનોથી મોદીને નવાજ્યા હતા.
વૈશ્વિક રાજનીતિમાં આ સન્માનોનું શું મહત્ત્વ?
આ પ્રકારના આંતરરાષ્ટ્રીય સન્માનોને માત્ર વ્યક્તિગત લોકપ્રિયતા તરીકે જોવું પૂરતું નથી. આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોના નિષ્ણાતો માને છે કે આવા એવોર્ડ્સ દેશોની રાજદ્વારી પ્રાથમિકતાઓ દર્શાવે છે.
મોદીને મળેલા સન્માનોમાં એક ખાસ પેટર્ન દેખાય છે. પશ્ચિમ દેશો, ગલ્ફ દેશો, આફ્રિકા, યુરોપ, કેરેબિયન અને એશિયાના દેશોએ લગભગ સમાન સમયગાળામાં ભારત સાથેના સંબંધોને મજબૂત કરવાની ઇચ્છા દર્શાવી છે. ખાસ કરીને ગલ્ફ દેશો દ્વારા મળેલા સન્માનો ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા, વેપાર અને ભારતીય પ્રવાસી સમુદાયના પ્રભાવને પણ પ્રતિબિંબિત કરે છે.
અમેરિકા, ફ્રાન્સ અને રશિયા – ત્રણેય વૈશ્વિક શક્તિઓ તરફથી મળેલા ઉચ્ચ સન્માનો એ પણ દર્શાવે છે કે ભારત હવે બહુધ્રુવીય વિશ્વમાં “બેલેન્સિંગ પાવર” તરીકે જોવામાં આવે છે. ભારત QUADમાં પણ મહત્વપૂર્ણ છે અને BRICSમાં પણ પ્રભાવશાળી છે.
ભારતની ‘સોફ્ટ પાવર’નો ઉદય
વિશ્વમાં યોગ, આયુર્વેદ, ડિજિટલ પેમેન્ટ, G20 નેતૃત્વ, ક્લાઈમેટ ડિપ્લોમસી અને ગ્લોબલ સાઉથના મુદ્દાઓ પર ભારતની વધતી ભૂમિકાએ પણ આ સન્માનો પાછળ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. ખાસ કરીને કોવિડ પછી “વૈક્સિન મૈત્રી” અભિયાન અને વિકાસશીલ દેશો માટે ભારતના સહકારને અનેક દેશોએ સકારાત્મક રીતે જોયું હતું. ભારત હવે માત્ર બજાર નહીં પરંતુ વિશ્વસનીય ભાગીદાર તરીકે ઉભરી રહ્યું છે.
વિવાદો અને રાજકીય ચર્ચા પણ ચાલુ
મોદીને મળતા આંતરરાષ્ટ્રીય સન્માનોને લઈને દેશની અંદર રાજકીય ચર્ચાઓ પણ થાય છે. વિરોધ પક્ષો ક્યારેક તેને રાજદ્વારી પ્રોટોકોલનો ભાગ ગણાવે છે, જ્યારે સમર્થકો તેને ભારતની વધતી વૈશ્વિક પ્રતિષ્ઠા તરીકે રજૂ કરે છે. પરંતુ રાજદ્વારી દ્રષ્ટિએ જોવામાં આવે તો એટલા મોટા પ્રમાણમાં અને સતત દુનિયાભરના વિવિધ ભૌગોલિક વિસ્તારોમાંથી મળતા સર્વોચ્ચ સન્માનો કોઈ પણ ભારતીય પ્રધાનમંત્રી માટે અસાધારણ માનવામાં આવે છે. અનેક અહેવાલો મુજબ મોદી ભારતના સૌથી વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય સન્માન મેળવનારા પ્રધાનમંત્રી બની ચૂક્યા છે.
સોશિયલ મીડિયા પર પણ તેઓ દુનિયાના સૌથી વધુ લોકપ્રિય નેતા તરીકેની છબિ ધરાવે છે. તેમના ફોલોઅર્સનો આંકડો જોઈને તમને અંદાજો આવશે કે આજે કદાચ આ ભારતમાં તેમનાથી વધુ મોટી કોઈ સેલિબ્રિટ નથી. પ્રધાનમંત્રી મોદીની વૈશ્વિક સ્તરે વધી રહેલી પ્રસિદ્ધિએ ભારત માટે પણ ગર્વની બાબત છે. આર્થિક તંગીનો દૌર હોય કે સ્વાસ્થ્યને લગતી ચિંતાઓનો માહોલ હોય પ્રધાનમંત્રી મોદીની વિદેશનીતિઓ અને દુનિયાભરના દેશોના વડાઓ સાથે તેમના સંબંધો અને ઘરોબો ભારતને ઘણાં સંકટોમાંથી ઉગારવામાં કારગર સાબિત થયો છે.
