દિલ્હી: રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં વાંદરાઓની વધતી જતી સમસ્યા હવે વિધાનસભા સંકુલમાં પણ મુશ્કેલીનું કારણ બની રહી છે. વિધાનસભાના પરિસરમાં અને તેની આસપાસ ડઝનબંધ વાંદરાઓનું વારંવાર આગમન થતું હોય છે, જે કૂદાકૂદ કરીને વાયર, ડીશ એન્ટેના અને અન્ય સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓને નુકસાન પહોંચાડે છે. આ વાંદરાઓ ધારાસભ્યો, અધિકારીઓ અને મુલાકાતીઓની સલામતી માટે પણ જોખમરૂપ બન્યા છે. તેના જવાબમાં, દિલ્હી વિધાનસભા પ્રશાસને લંગુરના અવાજની નકલ કરી શકે તેવા લોકોને રોજગારી આપીને વાંદરાઓને ભગાડવાની એક અનોખી અને માનવીય યુક્તિ અપનાવી છે. જાહેર બાંધકામ વિભાગ (પીડબ્લ્યુડી) દ્વારા આ માટે ટેન્ડર પણ બહાર પાડવામાં આવ્યું છે.
વિધાનસભા પરિસરમાં વાંદરાઓનો ઉપદ્રવ અને સલામતીનો ખતરો
દિલ્હી વિધાનસભા સંકુલમાં વાંદરાઓની હાજરી વારંવાર જોવા મળે છે, જે મુખ્ય મકાનના ટીન શેડ પર કૂદાકૂદ કરીને અવાજ કરે છે અને કાર્યવાહીમાં વિક્ષેપ પાડે છે. તેઓ વાયર અને ડીશ એન્ટેના તોડીને મુશ્કેલી ઉભી કરે છે. આ વાંદરાઓ ધારાસભ્યો, સ્ટાફ અને મુલાકાતીઓ માટે સલામતીનો ખતરો બન્યા છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, આસપાસના વિસ્તારમાં ડઝનબંધ વાંદરાઓ હાજર રહે છે, જે વારંવાર પરિસરમાં ઘૂસી આવે છે.
સમસ્યાના હલ માટે જાહેર બાંધકામ વિભાગ (પીડબ્લ્યુડી)એ લંગુર અવાજની નકલ કરી શકે તેવા લોકોની ભરતી માટે ટેન્ડર બહાર પાડ્યું છે. આ કર્મચારીઓ કાર્યકારી દિવસો અને શનિવારે 8 કલાકની શિફ્ટમાં કામ કરશે અને પોતાની સાથે એક લંગુર પણ લાવશે. અગાઉ આવા લોકોનો કરાર હતો, પરંતુ તે સમાપ્ત થઈ ગયો છે. આ પદ્ધતિ વાંદરાઓને નુકસાન વિના ભગાડવા માટે અસરકારક અને માનવીય છે. કર્મચારીઓને સુરક્ષા, વીમા અને યોગ્ય સાધનો પૂરા પાડવામાં આવશે.
લંગુર પૂતળાઓની નિષ્ફળતા અને અગાઉના પ્રયાસો
મહત્વનું છે કે, હવે, વિધાનસભાનું શિયાળુ સત્ર 5 જાન્યુઆરીથી શરૂ થવાનું છે, તેથી આ સમસ્યાને તાત્કાલિક હલ કરવા માટે કામચલાઉ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે. આ યોજના માત્ર વાંદરાઓને નુકસાન વિના ભગાડવાની છે, પરંતુ તે સ્થાનિક લોકોને રોજગારી પણ પૂરી પાડશે. દિલ્હી જેવા શહેરમાં વન્યજીવ અને માનવ વસાહત વચ્ચેના આ સંઘર્ષને હલ કરવા માટે આ પગલું એક નવીન અભિગમ તરીકે જોવાઈ રહ્યું છે. આ અંગે વિધાનસભા અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે, અગાઉ લંગુરના પૂતળા (કટઆઉટ્સ) લગાવવાની યોજના હતી, પરંતુ વાંદરાઓ તેમનાથી ડરતા નથી અને તેના પર બેસી જાય છે. તેથી આ નવી યોજના અપનાવવામાં આવી છે. વર્ષ 2023માં જી-20 સમિટ દરમિયાન પણ દિલ્હીમાં લંગુર કટઆઉટ્સ અને અવાજની નકલ કરનારા 30-40 લોકો તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં રાષ્ટ્રપતિ ભવન, પ્રધાનમંત્રી આવાસ અને અન્ય સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં આવા પગલાં લેવાયા હતા.
ઉલ્લેખનીય છે કે,વર્ષ 2017માં દિલ્હી વિધાનસભાની કાર્યવાહી દરમિયાન એક વાંદરો અચાનક સદનમાં ઘૂસી આવ્યો હતો. તે સમયે સરકારી શાળાઓમાં ગેસ્ટ શિક્ષકો વિશે ચર્ચા ચાલી રહી હતી. વાંદરાના આગમને કારણે અફરાતફરી મચી ગઈ અને કાર્યવાહી થોડા સમય માટે અટકાવવી પડી. સુરક્ષાકર્મીઓએ મહેનત કરીને વાંદરાને બહાર કાઢ્યો હતો. આ ઘટના પછી વાંદરાઓને રોકવા માટે વિવિધ ઉપાયો પર વિચારણા શરૂ થઈ હતી.
