બલૂચિસ્તાનમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી વધી રહેલી હિંસા અને સુરક્ષા દળો પર થયેલા હુમલાઓ બાદ પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શહબાઝ શરીફે ભારત પર ગંભીર આરોપો લગાવ્યા છે. પાકિસ્તાની સેનાના અધિકારીઓને સંબોધતા તેમણે દાવો કર્યો કે પાકિસ્તાનમાં આ વર્ષે વધી રહેલી અશાંતિ પાછળ તેના "પૂર્વી પડોશી"નો હાથ છે. જોકે તેમણે પોતાના ભાષણમાં ભારતનું નામ સીધું લીધું ન હતું, પરંતુ સ્પષ્ટ સંકેત આપતાં આરોપ લગાવ્યો કે ભારત કથિત રીતે પાકિસ્તાન વિરોધી સંગઠનોને નાણાકીય અને હથિયારોથી મદદ કરી રહ્યું છે. નોંધનીય છે કે શહબાઝ શરીફે આ દાવાને સમર્થન આપતો કોઈ જાહેર પુરાવો રજૂ કર્યો નથી.
બલૂચિસ્તાનમાં છેલ્લા ચાર દિવસમાં અનેક હુમલા
તાજેતરના દિવસોમાં બલૂચિસ્તાનમાં સુરક્ષા પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે. સ્થાનિક અહેવાલો અનુસાર છેલ્લા ચાર દિવસમાં થયેલા ત્રણ મોટા હુમલાઓમાં ઓછામાં ઓછા 38 પાકિસ્તાની સુરક્ષાકર્મીઓના મોત થયા છે, જ્યારે ચાર નાગરિકોના પણ જીવ ગયા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. આ હુમલાઓ બાદ સમગ્ર વિસ્તારમાં સુરક્ષા વધારી દેવામાં આવી છે અને પાકિસ્તાની સુરક્ષા દળોએ વિવિધ વિસ્તારોમાં ઓપરેશનો તેજ કર્યા છે.
બલૂચિસ્તાન લાંબા સમયથી બળવાખોર પ્રવૃત્તિઓ અને સુરક્ષા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. વિવિધ અલગાવવાદી સંગઠનો વર્ષોથી પ્રાંતમાં વધારે સ્વાયત્તતા અથવા સ્વતંત્રતાની માંગ સાથે સક્રિય રહ્યા છે. પાકિસ્તાની સરકાર આ સંગઠનોને આતંકવાદી ગણાવે છે, જ્યારે કેટલાક બલૂચ કાર્યકરો માનવાધિકારો અને રાજકીય હકોના મુદ્દાઓ ઉઠાવતા આવ્યા છે.
શહબાઝ શરીફે શું કહ્યું?
પાકિસ્તાની સેનાના અને અર્ધલશ્કરી દળોના અધિકારીઓને સંબોધતા શહબાઝ શરીફે જણાવ્યું કે સમગ્ર દેશ પોતાની સશસ્ત્ર દળો અને કાયદો અમલમાં મૂકતી એજન્સીઓ સાથે ઉભો છે. તેમણે કહ્યું કે દેશમાં ચાલી રહેલી અશાંતિમાં પૂર્વી પડોશીનો મોટો હાથ છે અને તે કથિત રીતે આતંકી સંગઠનોને પૈસા અને હથિયારો પૂરા પાડી રહ્યો છે. તેમણે વધુમાં એવો પણ દાવો કર્યો કે અફઘાનિસ્તાન અને ખૈબર પખ્તૂનખ્વા વિસ્તારમાં સક્રિય આતંકવાદી જૂથો સંકલિત રીતે હુમલાઓ કરી રહ્યા છે અને તેમાં કેટલીક બાહ્ય શક્તિઓની પણ ભૂમિકા હોઈ શકે છે. જોકે તેમણે આ અંગે વધુ વિગતો આપી નહોતી.
ભારતે અગાઉ પણ આવા આરોપોને સતત નકારી કાઢ્યા છે અને પાકિસ્તાન દ્વારા લગાવવામાં આવતા બિનઆધારભૂત આરોપોને અસ્વીકાર કર્યા છે.
બલૂચિસ્તાનમાં વધતી અશાંતિ
બલૂચિસ્તાનમાં તાજેતરમાં હિંસા વધવા પાછળ અનેક કારણો ચર્ચામાં છે. પાકિસ્તાનની એક અદાલતે બલૂચ માનવાધિકાર કાર્યકર અને બલૂચ યકજેહતી કમિટીની નેતા ડૉ. મહરંગ બલૂચને બંધ સુનાવણી દરમિયાન આજીવન કેદની સજા ફટકાર્યાના અહેવાલો સામે આવ્યા બાદ વિસ્તારમાં વિરોધ વધુ ઉગ્ર બન્યો હોવાનું કહેવાય છે. આ પછી સુરક્ષા દળો પર હુમલાઓમાં વધારો નોંધાયો છે.
પાકિસ્તાની સુરક્ષા દળો પર વર્ષોથી બલૂચિસ્તાનમાં માનવાધિકાર ઉલ્લંઘનના આરોપો લાગતા રહ્યા છે, જ્યારે સરકારનું કહેવું છે કે તે આતંકવાદ અને હિંસક પ્રવૃત્તિઓ સામે કાર્યવાહી કરી રહી છે. બીજી તરફ વિવિધ માનવાધિકાર સંગઠનો બલૂચિસ્તાનની સ્થિતિ અંગે સમયાંતરે ચિંતા વ્યક્ત કરતા રહ્યા છે.
અફઘાનિસ્તાન અને તાલિબાન પર પણ પાકિસ્તાનના આરોપ
પાકિસ્તાની નેતૃત્વે માત્ર ભારત જ નહીં પરંતુ અફઘાનિસ્તાનમાં સત્તારૂઢ તાલિબાન પર પણ આરોપો લગાવ્યા છે. પાકિસ્તાનનું કહેવું છે કે બલૂચિસ્તાનમાં સક્રિય બળવાખોરોને અફઘાનિસ્તાનમાં સલામત આશ્રય મળી રહ્યો છે. ઉપરાંત બલૂચિસ્તાનની સરહદ અફઘાનિસ્તાન અને ઈરાન સાથે જોડાયેલી હોવાથી હુમલા બાદ હુમલાખોરો સરહદ પાર કરી જતા હોવાનો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
જોકે તાલિબાને અગાઉ પણ પાકિસ્તાનના આવા તમામ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે અને પોતાના દેશમાં અન્ય દેશો વિરુદ્ધ પ્રવૃત્તિઓને મંજૂરી ન હોવાનો દાવો કર્યો છે.
બલૂચિસ્તાન પાકિસ્તાનનો વિસ્તારફળની દ્રષ્ટિએ સૌથી મોટો પ્રાંત છે અને તે ખનિજ સંપત્તિથી સમૃદ્ધ માનવામાં આવે છે. છતાં વિકાસ, રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ અને સુરક્ષાને લઈને અહીં લાંબા સમયથી અસંતોષ રહ્યો છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં આ વિસ્તારમાં સુરક્ષા દળો, સરકારી સ્થાપનાઓ અને માળખાકીય પ્રોજેક્ટ્સ પર અનેક હુમલાઓ નોંધાયા છે, જેના કારણે પ્રાંતની સુરક્ષા સ્થિતિ સતત ચર્ચામાં રહે છે.
